رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

بتاريخ :15/6/72
شماره دادنامه :291-29/6/72
مرجع رسيدگي :شعبه 48دادگاه حقوقي يك تهران
خواهان :آقاي غلامرضا
خوانده :شهرداري
خواسته :مطالبه خسارت
راي دادگاه
خواهان دادخواستي عليه خوانده بخواسته مطالبه يازده ميليون وششصدو پنجهزارريال تقديم داشته ومتذكرگرديده كه خواندگان كانال آب متحدثه در خيابان رالايروبي نكرده ودرنتيجه ريزش باران وعدم كشش جويهاي آب و گرفتگي كانال ،آب به داخل منزل نفوذوموجب ورودخسارات به اموال وي شده است ،خوانده درمقام دفاع اعلام داشته كه بناي مسئول شناختن شهرداري در خسارت وارده ،قصوردرانجام وظايف محوله مي باشدواثبات تعدي وتفريط بعهده مدعي مي باشدكه درپرونده هيچ دليلي براين مدعانيست وازطرف ديگر درهيچ جاي گزارش كارشناسان رسمي صريحابه اين مطلب كه علت وقوع خسارت عدم اقدام به موقع شهرداري است اشاره نشده است وخواستاررددعوي خواهان شده است .بنظردادگاه دفاعيات خوانده بي وجه است زيرااولابموجب بندهاي دوم وچهارم ماده 55 قانون شهرداري مصوب 1334شهرداري موظف به تنظيف و نگهداري است وتسطيح انهارعمومي ومجاري آنهاوفاضل آب بوده ومكلف به اتخاذتدابيرموثرواقدام لازم براي حفظ شهرازخطرسيل وغيره گرديده است . ثانياكارشناس منتخب علت ورودسيل راگرفتگي مدخل كانال سرپوشيده دانسته است وباتوجه به اينكه طبق بندهاي دوم وچهارم ماده 55 قانون شهرداري تنظيف ورفع گرفتگي مدخل كانال وظيفه شهرداري بوده است لذاعدم اقدام لازم واتخاذتدابيرموثروبه موقع درموردنظافت كانال جهت جلوگيري ازوقوع سيل موجب مسئوليت خوانده مي گرددوتقصيرمشاراليه درانجام اقدامات فوق نامبرده رادرقبال خسارات وارده به خواهان مسئول مي سازد. ثالثادرموردي كه كسي به همراه قوه قاهره خساراتي رابه بارمي آوردحقوق تنها سببي راكه مي شناسدتقصيري است كه باضرررابطه سببيت داردواورابايد مسئول حبران همه خسارات شناخته واثرحادثه خارجي راناديده گرفت درمانحن فيه نيزسببي كه موجب ورودضرربه خواهان شده ورابطه سببيت باآن داردعدم لايروبي به موقع كانال آب ،قصوردرانجام وظايف توسط شهرداري است واثر حادثه خارجي يعني باران بايدناديه انگاشته شودرابعا:درصورتي كه عوامل طبيعي ازجمله باران باعث اتلاف شودسبب ازضمان بري نمي شودواين عوامل رابطه عرفي بين سبب وتلف راازبين نمي بردخامسااساسادرتسبيب ،سبب با عمل خودزمينه تلف راآماده مي كندچندانكه اگرارتكاب آن عمل نبودتلف نيز رخ نمي دادولي بين آن عمل ووقوع تلف رابطه عليت وجودندارد.احتمال دارد وانتظارمي رودكه درشرايط خاص زمينه فراهم شده ومنجربه تلف مال شودولي بين آن دوملازمه عقلي ياعرفي وجودندارديعني آنچه دراين مقام سبب ناميده مي شوددرواقع شرط وقوع تلف است درمانحن فيه نيزعدم انجام وظايف توسط شهرداري موجب وقوع سيل گرديده ودرواقع شهرداري باتقصيرخودزمينه تلف را مهياوموجبات ورودضرربه خواهان رافراهم كرده است بنابه مراتب فوق وبا توجه به اينكه كارشناسان منتخب ميزان خسارات وارده راارزيابي كرده اند وباعنايت به اينكه خوانده دفاع موجهي درقبال دعوي مطروحه بعمل نياورده وباالتفات به اينكه كارشناسان بااوضاع واحوال محقق قضيه نيزمغايرتي نداردوعليهذادادگاه دعوي خواهان راثابت وموجه تشخيص ومستندابه ماده 231قانون مدني ومواد1و2قانون مسئوليت مدني دادگاه حكم برمحكوميت خوانده به پرداخت مبلغ يازده ميليون وهشتصدوپنجهزارريال بابت اصل خواسته ومبلغ /121805ريال بابت خسارت دادرسي درحق خواهان صادرواعلام مي نمايد.
رئيس شعبه 28دادگاه حقوقي يك تهران - عباسيان

مرجع :
كتاب برگزيده آراء دادگاههاي حقوقي ، صفحه 129تا130
نشرميزان ، تابستان 1374

34