رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ 5/9/74       شماره دادنامه 806     كلاسه پرونده 74/587-2/ت

مرجع رسيدگي :شعبه دوم دادگاه تجديدنظراستان كردستان
تجديدنظرخواهان :
تجديدنظرخوانده :
تجديدنظرخواسته :دادنامه شماره 358-16/5/74صادره درپرونده 74/135 دوم دادگاه عمومي بانه 
خلاصه جريان پرونده :آقاي ...درارديبهشت ماه سال جاري دادخواستي بخواسته مطالبه يك ميليون ونهصدهزارريال عليه آقاي ...و...تقديم نموده وبه يك برگ اظهارنامه وسندعادي مورخ 18/1/72كه ظاهرابه امضاآقاي .... رسيده ،استنادكرده وتوضيح داده كه امضاكننده سند،فرزندخواندگان بوده و شهيدشده بموجب آن سندمبلغ يكصدونودهزارتومان به اوبدهكارمي باشدوبه همين جهت محكوميت خواندگان راكه وارث مديون هستندخواستارمي باشد. خواندگان دراظهارنامه مورداستفاده پذيرفته اندكه ...پسرآنهابوده و شهيدشده وهمسرش كه وارث ديگراوبوده به عراق برگشته اضافه كرده اندكه پسرشان نزدآنهانبوده است ،ودرجلسه دادگاه اظهارداشته اندنمي دانند پسرشان چه مبلغ به خواهان بدهكاربوده امااقراردارندكه خواهان مبلغي براي خريدماشين به پسرشان ....داده است .شعبه دوم دادگاه عمومي بانه خواندگان رابه پرداخت خواسته به اقساط مساوي نوزده ماهه محكوم كرده است . خواندگان تجديدنظرخواهي كرده اندواظهارداشته انداولافرزندشان فقط شصت وچهارهزارتومان به خواهان بدهكاربوده .ثانيا:مستنددعوي خواهان مجعول است وخواستاررسيدگي به اين ادعاهستند.پس ازوصول وارجاع پرونده به اين شعبه وثبت آن به كلاسه فوق واعاده پرونده به دفتردادگاه بدوي جهت انضمام پرونده بدي وسپس وصول پرونده اينكه دروقت فوق العاده شعبه دوم دادگاه تجديدنظراستان كردستان تشكيل است .پس ازقرائت گزارش وبررسي اوراق پرونده ومشاوره ختم دادرسي راعلام وبشرح آتي مبادرت بصدورراي مي نمايد.
"راي دادگاه "
به فرض اينكه مستنددعوي اصيل بوده وبه تبع آن اصل دين ثابت باشد،دليلي بربقاآن اقامه نشده است .دراين صورت وفق ماده 1333قانون مدني ،اتيان سوگنداستظهاري ضرورت داشته است ،....
بعدازثبوت دين وبقاآن نيز،ورثه درصورتي مسوول پرداخت خواهندبود كه تركه راقبول كرده ومعادل دين يابيش ازآن نصيب آنهاشده باشد(مواد226و 232و248قانون امورحسبي )وايننكات نامعلوم مي باشد.
بنابراين دادنامه تجديدنظرخواسته كه بدون تحقيقات كافي وروشن نموده ابهامات يادشده صادرگرديده ،مخدوش است ونقض مي گردد.وچون پرونده در زمان صدورراي بانقص تحقيقات مواجه بوده ،وتحقيقات مذكورازامورماهوي است ،وبدون انجام آنهادرواقع رسيدگي ماهيتي صورت نگرفته ،راي يادشده قرارمحسوب مي شود،وبه همين جهت پرونده براي رسيدگي به ماهيت امر،به دادگاه محترم صادركننده راي اعاده مي گردد.اين راي قطعي است .
رئيس دادگاه :بختياري          مستشاردادگاه :فائز


مرجع :كتاب نمونه آرامحاكم دادگستري ايران              صفحه 58-59
1- دادگاههاي تجديدنظراستان
گردآورنده :عبدالرحمن رسولي                انتشارات سمن سال 1375
40