رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده كلاسه : 72/30و299/25

راي شعبه 25 ديوان عالي كشور
"اولا:درموردپرونده ...تجديدنظرخواهي آقاي ...نظربه اينكه ورثه قائم مقام مورث هستندبالحاظ قرارسقوط صادره دردعوي قبلي واينكه خواسته درهردودعوي خلع يدومطالبه اجورمي باشداعتراضات تجديدنظرخواه مردوداعلام وبه اصلاح عبارت "حكم به رددعوي "به عبارت "قراررددعوي " دادناه تجديدنظرخواسته نتيجه ابرام مي گردد.
ثانيا:نسبت به پرونده ديگرنظربه اينكه عبارت "...اغلب اسناد مالكيت خوانده بعدازحفرچاه است "توجيه قانوني ندارد،زيراكافي است يكي ازآن اسنادمربوط به قبل وچاه هم داخل اراضي مشاعي باشدتالازم آيدبه تصرف مورث خواندگان كه به اصالت بوده است يابه نمايندگي پدرش رسيدگي شودونظربه اينكه لازم بوده است تصويرخواناازاسنادبنچاق خوانده مطالبه وبه پرونده هاي ثبتي مراجعه وازشهودطرفين (حتي الامكان ازمعمرين خاندان خاصه كساني كه موردقبول طرفين باشند)تحقيق شودواقدامات تكميلي صورت گيردومبتني برنتيجه راي مقتضي انشاگردد،بنابه مراتب بالاكه موردتوجه واقع نشده است دادنامه معترض عليه نقض ورسيدگي مجددبه دادگاه حقوقي يك ...محول مي گردد."(72/30و299/25)

* سابقه *
دراين پرونده آقاي ...دادخواستي به خواسته خلع يدنسبت به سهم الارث ازماترك مرحوم "الف "...واجرت المثل ازتاريخ فوت مورث تاتاريخ تقديم دادخواست ،...به استنادگواهي حصروراثت واظهارنامه مالياتي و پرونده هاي ثبتي ونامه حوزه 2مالياتي دررابطه باچاه عميق واقع در...و گواهي شركت آبياري ونامه هاي خطي متوفي دررابطه باچاه مذكورو...تقاضاي رسيدگي نموده است .
دادگاه پس ازجري تشريفات قانوني بشرح زيرمبادرت به انشاراي نموده است :
"درخصوص اينكه آياچاه محفوردرمحدوده ثبتي پلاك ...مي باشدياخير قرارجلب نظركارشناس صادروكارشناس منتخب دادگاه بشرح نظريه خويش بشماره ...ثبت است صريحااعلام داشته كه محل حفرچاه دراراضي مشاع ...يا پلاك ...مي باشدمرحوم "الف "دراراضي ...داراي مالكيت مشاعي بوده وقطعه زميني رابه مساحت تقريبي 5/2جريب باپلاك ...فرعي تقاضاي ثبت نموده و پس ازآن درسال 1332اقدام به حفرچاه عميق مي نمايدكه قاعدتاواصولابعيد بنظرمي رسدكه شخصي درمحلي غيرازقطعه زميني كه تقاضاي ثبت آن رانموده و داراي مالكيت مي باشداقدام به حفرچاه نمايد...گذشته ازاين كارشناس ... درنظريه تكميلي خويش ...درخصوص مقرچاه ...اظهارنظرنموده كه ...محل حفرچاه داخل درمحدوده پلاك ...يادركنارپلاك مزبورواقع شده است ...در خصوص مالكيت مورث خواندگان نيزاغلب اسناد...موخربرتاريخ حفرچاه موضوع دعوي يعني سال 1332مي باشد...بنابه مراتب فوق حفرچاه عميق موضوع دعوي وسيله مرحوم "الف "ودرمحدوده ثبتي پلاك ...فرعي محرزوثابت است لذاباتوجه به تصرف مورث خواندگان درمحل چاه واراضي تحت پوشش آن و تصرفات خواندگان فعلي كه ادامه تصرفات مورث آنان مي باشدحكم به خلع يد خواندگان ازچاه واراضي تحت پوشش آن صادرمي شود.درمورددعوي آقاي ... چون قبلادراين خصوص قرارسقوط دعوي صادرگرديده به اعتبارامرمختومه حكم به رددعوي صادرمي شود..."

مرجع :كتاب علل نقض آراحقوقي درديوان عالي كشور   تاليف يداله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376               صفحه 120-121

44