رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده : 71/748/24

راي شعبه 24 ديوان عالي كشور
"اعتراض خوانده نسبت به نظريه دادگاه واردبه نظرمي رسد،زيراطبق صورتجلسه مورخ 11/10/70 موضوعي كه به كارشناسان ارجاع گرديده اين است كه "اعلام دارنددستگاه اختراعي خواهان تفاوتهايي ازحيث چگونگي ساخت و بهره برداري ازدستگاهها با دستگاه اختراعي داردياآنكه دستگاه مذكورنوع تكميل شده دستگاهي است كه قبلادراداره مذكوربه ثبت رسيده است "، كارشناسان منتخب در نظريه خودصريحامتذكرشده انددستگاه حفاظت ازبرق گرفتگي كه شاكي مدعي اختراع آن مي باشد درسالهاي قبل توسط كارخانجات خارجي توليد و با مشخصات مختلف به بازارعرضه گرديده است ، درقست ديگر نظريه اشعارداشته دستگاه مورد ادعاي شاكي به صورت يك نوع مشابه سازي با بكارگيري عناصرالكترونيكي جديد بوده كه ابعاد دستگاه ساخته شده نسبت به مشابه خارجي درمقياس بزرگتري قرارگرفته و استفاده عملي ازآن به صورت عرضه به بازاراحتياج به دقت عمل وصرف  وقت بسيار زيادي دارد وآن دستگاه يك طرح مشابه سازي با تغييرجزئي بوده وداراي اعتباريك نوآوري وايده جديد به عنوان اختراع نمي باشدودستگاه ارائه شده خواهان هيچ گونه مزيت وبرتري نسبت به نمونه مشابه توليدي خارجي ندارد و هيچ گونه تفاوتي ازلحاظ قوانين برق و الكترونيك با نمونه هاي ديگرداخلي وخارجي نداشته وفقط از وزن و حجم بيشتري برخوردارمي باشد. نظريه آقايان كارشناسان كه به وسيله ماشين تحريرنوشته شده تماما حاكي است كه دستگاه موردادعاي خواهان اختراع نبوده و هيچ گونه تفاوتي بانمونه ديگرداخلي وخارجي نداردوحتي صريحا اعلام داشته اندداراي اعتباريك نوآورينيزنمي باشد.درذيل نظريه مذكورجمله اي به وسيله دست نوشته شده مبني براينكه دستگاه فوق قابليت ثبت داشته ولي مجدداتاكيدشده كه اختراع محسوب نمي گردد. 
در مورداين قسمت ازنظريه بايد گفت كه چه مطلبي قابليت ثبت دارد در صورتي كه دستگاه موردادعاي خواهان نه اختراع باشدونه نوآوري .بنابراين اداره ثبت اختراعات چه مطلبي را بايدثبت نمايدودرحالي كه خواسته خواهان ثبت اختراع است به هرحال ..." اعاده مي گردد.(71/748/24)

* سابقه *
دراين پرونده خواسته به طرفيت اداره ثبت اختراعات وابتكارات دادخواستي به خواسته الزام خواننده به ثبت اختراح خواهان درموردسيستم محافظت جان انسان درمقابل برق گرفتگي مي باشد،توضيح داده كه اينجانب با تلاش چهارساله مستمرموفق به اختراع يك سيستم محافظت جان انسان كه نسبت به مشابه مكانيكي خارجي داراي امتيازاتي است شده ام كه خوانده (اداره ثبت )اعلام داشته موضوع درجلسه كارشناسان مطرح وچنين اظهارنظرنموده اند كه اين شي قبلااختراع شده وجديدتشخيص داده نشده وتازگي نداردبنابراين با توجه به مراتب مطروحه ومحتويات پرونده به موجب مواد7 و31 قانون ثبت علائم و اختراعات و ماده 29 اجرايي آن تقاضاي رددادخواست رادارد..
دادگاه پس ازجري تشريفات قانوني مبادرت به صدورنظريه به شرح ذيل نموده است .
"...دادگاه براي احرازاينكه وسيله ساخته شده توسط خواهان اختراع محسوب مي گرددياخيرموضوع رابه هيات كارشناسي ارجاع نموده كه هيات مذكوربرابرنظريه تقديمي هرچنددستگاه ادعاي خواهان رااختراع ندانسته اندولي افزوده اندبه لحاظ اينكه دردستگاه يادشده ازسيستم الكترونيكي استفاده شده قابليت ثبت راداردكه درفرجه قانوني ايرادو اعتراضي به نظريه كارشناسان واردنيامده است ،علي هذااينكه چون استفاده ازسيستم الكترونيكي درساخت دستگاه مذكورمزيتي محسوب وبه عقيده كارشناسان قابليت ثبت راداردودادگاه اين عمل خواهان رانوعي خلاقيت و نوآوري تلقي مي نمايدلذاعقيده برمحكوميت اداره خوانده به ثبت دستگاه ساخته وارائه شده ازناحيه خواهان به نام وي صادرواعلام مي دارد."

مرجع :كتاب علل نقض آراحقوقي درديوان عالي كشور   تاليف يداله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376              صفحه 265-266

47