رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

پرونده : 72/174/25

راي شعبه 25 ديوان عالي كشور
"طبق ماده 37قانون مدني اگرمتصرف فعلي اقراركندكه ملك سابقامال مدعي اوبوده است دراين صورت مشاراليه نمي تواندبراي ردادعاي مالكيت شخصي مزبوربه تصرف  خوداستنادكندمگراينكه ثابت نمايدكه ملك به ناقل صحيح بااومنتقل شده است وطبق ماده 47قانون ثبت درنقاطي كه اداره ثبت اسنادواملاك  ودفاتراسنادرسمي موجودبوده ووزارت عدليه مقتضي بداند ثبت اسنادذيل اجباري است .
1- كليه عقودومعاملات راجعه به عين يامنافع اموال غيرمنقوله كه در دفتراملاك ثبت نشده وطبق ماده 48قانونثبت سندي كه مطابق ماده فوق بايدبه ثبت رسدونرسيده درهيچ يك ازادارات ومحاكم پذيرفته نخواهدشدوطبق ماده 161آيين نامه قانون ثبت درمورداملاكي كه به ثبت نرسيده ولي شماره ملك از طرف اداره ثبت تعيين شده است ودفاتراسنادرسمي مكلف هستندطبق ماده 4 اين آيين نامه خلاصه معامله راتهيه وبه طوري كه درماده مزبورمقرراست به اداره ثبت بفرستندكه درپرونده مربوطه بايگاني ودرموقع ثبت ملك منظور گرددبااين  وصف گذشته ازاينكه ضرورت داشته است مستخرجه راضي به مقصود ازپرونده ثبتي تهيه وقرادادهاي منعقده ازحيث اطراف هرقراردادوترتيب تاريخ وواگذاري حقوق موردتوجه قرارگيردودررابطه بارفع ابهام از موافقتنامه بدون تاريخ بين ايادي ماقبل مدرسه اخذتوضيح به عمل آيد،چون اساسالازمه تشخيص وضعيت قانوني نسبت به قراردادهاي معامله اعم ازخريد وفروش يامعاوضه برخوردبامقررات قانوني معتبرمزبوراست واظهارنظر مي بايست مبتني برنتيجه رسيدگي واستنتاج دراين قسمت باشدضرورت داشته است دررابطه باالزامي شدن معاملات درآن محل وتاريخ آن ازاداره ثبت مربوطه استعلام وضعيت به عمل آيدوسپس عندالاقتضادرصورتي كه دعوايي در رابطه باالزامي به تنظيم سندانتقال رسمي اقامه شده باشديابشودوفق ماده 28 قانون آيين دادرسي مدني ترتيب شايسته اتخاذومبتني برنتيجه راي مقتضي انشاگردد.
بنابه مراتب دادنامه معترض عليه به لحاظ نقص رسيدگي نقض ورسيدگي مجددبه دادگاه حقوقي يك محول مي گردد."(72/174/25)

* سابقه *
دراين پرونده خواسته اعتراض به ماهيت پلاك ثبتي ...است وبه استناد خريدنامه تقاضاي رسيدگي كرده است .نماينده خوانده رديف دوم لايحه ارسال واعلام داشته است خواهان سهم ثبت نشده خودراباسندعادي به خوانده رديف يك فروخته وورقه مربوط جزمستندات دادخواست خواهان است وبادريافت چكهازمين به مالكيت آقاي ...درآمده وي به حوزه فروخته وبه تصرف داده كه تقاضاي ثبت شده است .
آقاي "الف "نيزلايحه ارسال واعلام داشته است خواهان زمين رابه من فروخته واينجانب هم به حوزه ...فروخته ام .وي درجلسه دادرس اظهارداشته است قولنامه اي كه خواهان ارائه نموده ساختگي است وربطي به اين زمين ندارد.هيات نظارت نيزراي داده است .دادگاه پس ازجري تشريفات قانوني چنين راي صادرنموده است :
"...خواهان به حكايت اسنادعادي ابرازي توسط خواندگان سهم خودش را درپلاك مذكوربه خوانده رديف يك انتقال داده ودرپرونده كيفري مطروحه در دادسرابامشاراليه به توافق رسيده وباتعهدخويش به انتقال رسمي في الواقع صحت بيع راموردتاييدقرارداده وتاكنون حكمي دايربرفسخ معامله صادر نگرديده وازطرفي خوانده رديف يك به موجب سندعادي موردمعامله رابه خوانده رديف 2انتقال داده واعتراض خواهان ووكيل مشاراليه به تقاضاي ثبت قسمتي ازپلاك  متنازع فيه كه موردمبايعه قرارگرفته واردوموجه نمي باشد،علي هذادادگاه بارداعتراض نامبردگان بااستنادبه ماده 16 قانون ثبت اسنادواملاك راي برادامه گردش ثبتي قسمت متنازع فيه ،ازپلاك فوق الذكربه نفع خوانده رديف 2مدرسه ...صادرواعلام مي نمايد."

مرجع :كتاب علل نقض آراحقوقي درديوان عالي كشور   تاليف يداله بازگير
انتشارات ققنوس - چاپ اول - سال 1376              صفحه 275-277

47