رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

به تاريخ : 2/10/1368
پرونده : 66/165
شماره دادنامه : 367
مرجع رسيدگي :شعبه 35 دادگاه حقوقي يك تهران
خواهان :خانم احترام
خوانده :شركت خدمات هوايي آسمان
خواسته :مطالبه وجه

راي دادگاه
درخصوص دعوي خانم احترام باوكالت آقايان شفيع وهوشنگ به طرفيت شركت خدمات هوايي آسمان به خواسته مبلغ پنج ميليون ريال خسارت مادي ومعنوي ناشي ازدرگذشت فرزندش ،مرحوم خلبان عبداله درجريان سانحه هوايي مورخ 17/2/1364 وخسارات دادرسي ،گرچه خوانده به شرح لوايح شماره 2328 12/10/1366و8803/890 29/9/1368 ضمن ايرادعدم توجه دعوي مطالبي درماهيت قضايامطرح وبطلان دعوي راخواستارشده لكن نظربه اين كه به دلالت گواهي انحصاروراثت شماره 205248/12/1364 خواهان مادرووراث منحصربه فردمرحوم عبداله مي باشدونظربه اين كه به موجب حكم شماره 11019473/281100/12/1363 مرحوم عبداله از تاريخ 15/1/1364 وبه مدت 6ماه مامورخدمت درشركت هوايي آسمان بوده است وبه اين اعتبارايرادعدم توجه دعواوارده ودرخورپذيرش نيست ونظر به اين كه به دلالت گزارش واظهارنظرشماره 23695/1420/291311/5/1364 اداره استاندارپروازهواپيمايي جمهوري اسلامي ايران ،فرزندخواهان درجريان سانحه هوايي مورخ 17/2/1364 بدرودحيات گفته ونظر به اين كه درمقام اجراي تصميم شعبه سوم ديوان عالي كشوردر باب اين كه خلبان بازرسي پروازشركت خوانده وآقاي رضاكه هدايت هواپيما رابه عهده داشت موردتعقيب قرارگرفته اندياخير و ديه اي پرداخت شده است يانه ،بررسيهاي لازم معمول و مستفاد از توضيحات معموله اين است كه نامبردگان تعقيب نشده اندوديه اي پرداخت نگرديده ونظربه اين كه به عقيده اين دادگاه مطالبه خسارت همواره مستلزم وقوع جرم ياتعقيب كيفري نيست وعلي الاصول هرفعل ياترك فعل بدون مجوزي كه منجر به ورود وتوجه خسارت به غيرشود ورابطه عليت متعارف بين فعل يا ترك فعل مزبور وخسارت موردادعامحقق باشدازسوي زيان ديده درخورتعقيب وپي گيري است به عبارت روشن مدعي وخسارت ضرورتا"بايد ورود خسارت وحدوث فعل ياترك فعل بدون مجوز و وجود رابطه عليت بين آن دو را توجيه واثبات نمايد واستماع ادعاي وي مستلزم ثبوت امركيفري ويا حصول تعقيب جزائي نيست ونظربه اين كه درمانحن فيه به دلالت اظهار نظراداره استاندارپروازهواپيمايي جمهوري اسلامي ايران مشتمل بر برگ گزارش واقعه و 29 برگ ضمائم ومدارك وكروكي وتحقيقات مربوطه وبه خصوص براساس مندرجات برگ 25  وبعداز اظهارنظر مزبور كه حسب ماده 13 قانون بازسازي كانون كارشناسان رسمي دادگستري داراي ارزش كارشناسي است ضعف عملكردوپانزده موردتخلفات ديگرشركت خوانده علت مهم واصلي بروزحادثه بوده است واين اساس استنباط دادگاه اين است كه تخلفات حرفه اي ونارسائيهاي شركت خوانده درتنظيم و تجهيز خدمات پروازي موجب بروزحادثه بوده است ونظربه اين كه عقيده كارشناسي موردبحث باحقايق قضيه تعارضي نداردواعتراض موجهي نسبت به آن نشده است ونظربه اين كه مدلول ومفهوم راي وحدت رويه شماره 62/9 ديوان عالي كشوركه ادعاي خسارت مدعيان خصوصي رااعم از ديه شرعي مورد نظرقانونگذارو ضررو زيان ناشي ازجرم دانسته مويداستباط و عقيده دادگاه به شرح بالا و وجود استقلال ضرر وزيان دركنارديه شرعي است ونظربه اين كه ضرروزيان علي الاصول مشتمل برضرروزيان مادي ومعنوي است وخواهان باازدست دادن تنهافرزندش ازنظرروحي وعاطفي ومعنوي شديدا"متالم ومتاثرشده بعلاوه حادثه ناگوارمزبورسبب توجه خسارات مادي مربوط به تجهيزوتدفين وترحيم وغيره نسبت به خواهان گرديده وباوصف فوق وبه ترتيبي كه تشريح وتوجيه شد اركان قانون مطالبه خسارت كه همان تخلفات شركت خوانده وتوجه خسارات به خواهان و وجود رابطه عليت بين آن مي باشدثابت ومحقق است و دفاع موجهي ازناحيه خوانده نيز به عمل نيامده ،عليهذا دعوي بنظردادگاه ثابت تشخيص و مستندابمواديك و دو قانون مسئوليت مدني حكم به محكوميت خوانده به پرداخت مبلغ پنج ميليون ريال بابت صررو زيان مادي ومعنوي و مبلغ 56750 ريال بابت هزينه دادرسي ودفتردرحق خواهان صادرو اعلام مي داردراي حضوري است .
رئيس شعبه 35 دادگاه حقوقي يك تهران يحيي جليلوند

مرجع : كتاب گزيده آراي دادگاههاي حقوقي ، مجموعه چهارم
گردآورنده : محمدرضاكاميار،ازانتشارات نشرحقوقدان ،چاپ اول ، 1377

89