رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

 اختلاف ملكي منجر به ضرب و شتم
14/9/1374

بسمه تعالي
رياست محترم دادسراي ديوانعالي كشور

با ابلاغ سلام پرونده 143662/9/74 دادسراي ديوانعالي كشور كه در پي درخواست دادستان نظامي كرمان تشكيل گرديده  وي ازدادنامه شماره 3836/12/73 دادگاه نظامي يك يزدكه در مقام تجديدنظرخواهي اقدام به صدرو راي فوق نموده درخواست اعمال ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب را نموده است 0 خلاصه جريان پرونده :
آقاي 0000 با يكي از اوقامش اختلاف ملكي داشته كه به دادگاه حقوقي جيرفت و به ديوانعالي كشور كشيده شده و حكم به نفع آقاي 000 صادر مي گردد طرف مقابل اطلاعيه اي مبني بر اينكه 000 يك قبضه سلاح و مقداري فشنگ در اختيار وي قرار دارد0 اين اطلاعيه در اختيار پاسدار000 قرار مي گيرد پاسدار مزبور در ساعت 5/1 شب به درمنزل آقاي 000 با لباس بلوچي مراجعه و بدون داشتن حكم مبادرت به دستگيري وي مي نمايدو او را به پاسگاه مي برد در پاسگاه مورد ضرب و شتم ، شلاق قرار مي دهد به حدي كه حال مضروب وخيم شده از طرف سرپرست پاسگاه به بيمارستان منتقل پس از مدتي تا حدي وضعيت جسماني وي بهتر شده با توجه به موارد موجود در پرونده دادگاه وي را مجرم تشخيص داده با استناد مواد71و58 قانون تعزيرات ومواد 481و480و484 (بندد) قانون مجازات اسلامي ومواد16و47و46همين قانون وي را در رابطه با اذيت و آزار به تحمل يك سال حبس تعزيري و در رابطه دستگيري و بازداشت غيرقانوني به تحمل دو سال حبس تعزيري و انفصال از خدمات دولتي محكوم مي گردد در رابطه با آثار ايجاد شده در اثر ايرد ضرب و شتم در ساعد راست و چپ كه حداقل دو زخم در هر ساعد به وجود آمده در رابطه با هر زخم پنج دينار و جمعا" به بيست دينار و در رابطه زخمهاي ايجاد شده در بازوهاي چپ و راست و ساق هاي پا كه حداقل طبق نظريه پزشكي قانوني دوزخم مي باشد در رابطه با هر زخم به پنج دينار و مجموعا" به چهل دينار و در رابطه با كبودي شكم و زانوي چپ ديه هر كدام 5/1 دينار و جمعا" سه دينار بوده كه بطور كلي به پرداخت شصت و سه دينار به شاكي به عنوان ديه محكوم مي گردد محكوم عليه از حكم صادره تجديدنظر خواهي مي نمايد كه به دادگاه هم عرض دادگاه نظامي يزد ارسال مي گردد دادگاه نظامي يك يزد طي دادنامه شماره 3863/12/73 چنين انشاء راي مي نمايد كه : در خصوص اعتراض محكوم عليه 000 نسبت به دادنامه شماره 73/2561/8/73 شعبه اول دادگاه نظامي يك استان كرمان كه جهت رسيدگي به اين دادگاه ارسال گرديده است دادگاه پس از رسيدگي و استماع اظهارات معترض و بررسي ساير قرائن و شواهد موجود در پرونده و همچنين به مناسبت اينكه شاكي خصوصي پرونده آقاي 000 فرزند000 طي سند رسمي دفتر اسنادرسمي شماره 52حوزه ثبتي كرمان رضايت كامل خود را اعلام نموده است دادگاه در خصوص ديه از سوي متهم با توجه به گذشت شاكي راي بر موقوفي تعقيب صادرو اعلام مي نميد و همچنين محكوميت وي را در مورد اذيت و آزار به تحمل يك سال حبس تعزيري محكوم گرديده است عينا" تاييد مي نمايد در خصوص دستگيري و بازداشت غيرقانوني كه به تحمل دو سال حبس تعزيري و انفصال از خدمات دولتي از سوي شعبه اول دادگاه نظامي يك كرمان محكوم گرديده است دادگاه با توجه به وضعيت متهم وكيفيات مخففه و ايام 000 22 بهمن و اينكه رضايت شاكي خصوصي را جلب نموده است با رعايت ماده 25 قانون مجازات اسلامي حبس اخير وي ( دوسال حبس تعزيري ) را به مدت دو سال معلق مي نمايد0
دادستان نظامي كرمان از حكم مزبور درخواست اعمال ماده 31 را نموده است 0

نظريه
با توجه به رضايت شاكي خصوصي و ذيل ماده 71 و اينكه مدت باز داشت كمتر از پنج روز بوده است حكم دو سال محكوميت خلاف قانون مي باشد و بازبه علت رضايت شاكي براي آزار و اذيت محكوميت دادن به نظر صحيح نمي باشد علي ايحال مورد از موارداعمال ماده 31 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب مي باشد پيشنهاد ارسال پرونده به ديوانعالي كشور را دارم 0
داديار ديوانعالي كشور

جناب آقاي 000 معاونت محترم دادسراي ديوان كشور
با احترام عطف به ارجاع مورخ 30/10/74 در مورد درخواست داديار اجراي احكام درباره 000 كه مورد به همكار محترم جناب آقاي 0000 ارجاع گرديده است : و با توجه به نظريه معظم له مبني بر اشتباه راي صادره ار مرحله تجديدنظرخواهي و لزوم تجديدنظردرراي ناصحيح و اشتباه مرحله تجديدنظرنظامي و ضرورت اعمال مقررات ماده 31 قانون اينجانب نيز با توجه به اشتباه بين كه مورد نقض بدون ايراد خالف قانون مرحله بدوي رخ داده است درخواست رسيدگي و طرح مورد در ديوانعالي كشور دارم 0
داديار دادسراي ديوان كشور

بسمه تعالي
با اعمال بند 2 از ماده 18 موافقت مي شود0
مرتضي مقتدائي  دادستان كل كشور

راي شعبه 0000 ديوان عالي كشور

نظر به اينكه دادگاه عليرغم منع ماده 36 قانون مجازات اسلامي در جرائم عمدي متعددمجازات راتعليق كرده اعتراض معاونت دادسراي نظامي كرمان را وارد تشخيص دادنامه تجديدنظر خواسته رانقض پرونده را به مرجع ارسالي اعاده مي نمايد تادرشعبه همعرض دادگاه رسيدگي كننده مجددا" مورد رسيدگي قرار بگيرد0

مرجع :
كتاب نظريات قضائي دادستاني كل كشوردراجراي مواد 18 و 31 قانون
تشكيل دادگاههاي عمومي وانقلاب  آراء جزائي  1375
جلداول  تهيه وتدوين : محمدهاشم صمدي اهري  انتشارات گنج دانش

135