رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

اتومبيلي به خوانده دعوي به امانت داده شده است 0وكيل خواهانها در دادخواست نخستين استرداد عين مال را از دادگاه مي خواهد، ولي در جلسه دادرسي خواسته را به بهاي ماشين موردامانت تغييرمي دهد0 دادگاه بخش ضمن دادنامه شماره 12645/6/1336خواهانهارادرمطالبه عين ماشين محكوم به بي حقي مي كند0 از اين حكم پژوهش مي خواهند و شعبه 27 دادگاه شهرستان ، در مقام دادگاه تجديدنظركننده در حكم ، بدين شرح اظهارنظر مي كند و ضمن آن اركان دعوي را كه مدعي بايد ثابت كند معين مي سازد:
به تاريخ 17/1/1340 در وقت فوق العاده پرونده به نظر رسيده و پس از ملاحظه محتويات پرونده بدوي و پژوهشي و دادنامه فرجامي چون احتياجي به توضيحات اصحاب دعوي نبود با اعلان پايان دادرسي بشرح زير به صدور راي مبادرت مي شود:

راي دادگاه
نظر به اينكه ، آقاي عيسي مويدي درجلسه مورخه 25/11/1335خواسته موكلين خودرا، موافقت آنان به مطالبه مبلغ چهل و پنج هزارريال قيمت ماشين مورد نزاع تغيير داده است و دادگاه بدوي دردادنامه شماره 12645/6/1336 خوهانها را در مطابه عين ماشين مقوم به مبلغ چهل و پنج هزار ريالب محكوم به بي حقي نموده است ، بنابراين حكم دادگاه بخش از اين جهت كه برخلاف خواسته مدعيان صادر شده مخدوش به نظر مي رسد، و به استناد ماده 515 قانون آئين داردسي مدني با اعلام فسخ آن در خصوص خواسته خواهانها به شرح زيراظهارنظرمي شود: نظر به اينكه ، به موجب مفاد سندرسمي شماره 31476 پژوهشخواهان به ميل و رضاي خود ماشين موضوع قرارداد را به تصرف مورث پژوهش خواندگان داده و با سلب مسئوليت وي درباره حوادث خارجي قهري نابمرده را امين قرار داده اند، و بنابراين براي آنكه بتوانند قيمت ماشين را از وي مطالبه كنند، بنا به مستفاد از مواد 328 و 331و631 قانون مدني ، بايد امور زير را اثبات كنند: 1) ماشين پونتياك تحويل شده به نامبرده تلف شده است 2) تلف ماشين مستند به فعل او بوه و يا قبل از تلف ماشين در نگاهداري از آن امين مرتكب تعدي و تفريط شده است 0
نظر به اينكه ، نه تنهااستشهاديه پرونده بدوي ضمن دادخواست به دادگاه تقديم نگرديده ، و در اعتراضات پزوهشي نيز به آن استناد نشده است بلكه اساسا" مفاد اظهارات آنان حاكي از تلف حقيقي يا عرفي عين ماشين موضوع دعوي نيست ، و به اضافه در پرونده امر به هيچ وجه دليلي كه بتواند تعدي و تفريط مورث پژوهشخواندگان يا اتلاف ماشين را توسط وي اثبات كند وجود ندارد0 بنابراين ، دعواي پژوهشخواهان در مطالبه مبلغ چهل وپنج هزار ريال به نظر صحيح نمي رسد و به علت فقد دليل محكوم به بطلان مي گردد0 راي فرجام پذير است 0
رئيس شعبه 27دادگاه شهرستان تهران  دكترناصركاتوزيان

مرجع :
كتاب عدالت قضائي ،گزيده آراء،تاليف دكتركاتوزيان ،انتشارات
دادگستر،چاپ اول ،بهارسال 1378

133