رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شعبه 33 ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
بانو الف به طرفيت شوهرش آقاي ب درخواستي به خواسته طلاق تقديم
دادگاه حقوقي 2 مستقل گرمسار مي نمايد دادگاه گرمسار پس از بررسي
و توافق زوجين خواهان و خوانده بر طلاق اقدام به مراجعه به دفتر
طلاق مي نمايند و در جلسه از زوج حالات رواني و جنون مشاهده مي شود
زوجه اظهار مي دارد كه براي عدم اجراء طلاق حالت جنون پيدا كرده و
در قبل هم رجوع به دادگاه براي حكم به حجر زوج به سبب مرض رواني
شده بود ولي چون در حد جنون به اثبات نرسيده دعوي رامردود اعلام
نموده بوده دادگاه گرمسار پس از احراز جنون زوج به سبب استفسار
محلي و شهادت پزشك قانوني اجازه فسخ نكاح بانو الف صادر و پس از
اجراء فسخ و امضاء زوج و ثبت در دفتر وابطال عقدنامه نكاحيه
زوج خوانده اعتراض به دادنامه صادره شماره 54 مي نمايد و در شعبه
30 ديوان عالي كشور رسيدگي مي شود پس از رسيدگي به سبب عدم اعتماد
بر نظر پزشك مورد استناد و با احتياج به كميسيون پزشكي حكم
دادگاه گرمسار را نقض مي كند پس از ارجاع به دادگاه مدني خاص
سمنان چنين راي صادر مي نمايد نظر به اينكه حكم فسخ نكاح درشعبه
30 ديوان عالي كشور به شرح دادنامه 30/7/2755/3/68 نقض گرديده و
جهت ادامه رسيدگي به اين دادگاه ارسال گرديده و چون درخواست
حكم حجر دادسراي عمومي سمنان در مور آقاي ب زوج بشرح دادنامه
27275/12/67 دادگاه مدني خاص سمنان مردود اعلام گرديده و در
پرونده دليل مقني بر جنون زوج وجود ندارد لذا درخواست صدور حكم
فسخ نكاح به لحاظ جنون زوج فاقد ادله اثباتي و قانوني است حكم
به رد درخواست فسخ نكاح صادر و اعلام مي گردد و در مورددادخواست
اوليه طلاق زوجه چون با عنوان نمودن جنون شوهرش و درخواست فسخ
نكاح در خقيقت از دادخواست مطروحه صادر و اعلام مي گردد و قابل
طرح و تجديدنظر در ديوان عالي كشور مي داند و اين حكم مدني خاص
سمنان به شماره 144 مورد اعتراض بانو الف قرار گرفته و اظهار
داشته فسخنكاح در احراز جنون زوج موضوع طلاق را منتفي دانسته و
وضع زوج طوري است كه شياع محي پيدا كرده و گواهي ندامتگاه
شهرباني گرمسار نيز جنون را تاييد نموده است و با وصل نامه
پزشكي مبني بر جنون زوج دليل علم اليقين قضات قرار گرفت و حكم
فسخ نكاح را صادر نموده و شعبه 30 دويان عالي كشور چون دلائل
كافي و موجب علم ندانسته و احراز آن را موكول به تشكيل كميسيون
پزشكي نموده 0
و دادنامه را فسخ نموده و دادگاه حداقل را مراعات نكرده است
فاصله بين دادنامه رد حكم حجر چون حالت رواني وي به حد جنون
ثابت نشده مدت شش ماه است در مورد كسي كه سابقه رواني و جنون
داشته و احتمال مي رود كه مجددا" بيماري وي به حد جنون رسيده
باشد استناد به آن دادنامه براي رد دادخواست كافي نيست وباتوجه
به اينه دادگاه مدني خاص سمنان بدون توجه به وضع زوج ومستندات
مورد قبول دادگاه گرمسار و نقص ارشادي شعبه 30 ديوان عالي كشور
و نتيجتا" احراز سلامت يا جنون بدون دليل مبادرت بااصداردادنامه
نموده است لذا راي اصدار مخدوش و فاقد وجاهت شرعي و قانوني است
لذا فسخ حكم صادر و رسديگي مجدد را استدعا مي نمايد وپرونده پس از
ارسال به ديوان علاي كشور در شعبه 33 آن ديوان مطرح گرديدونتيجه
آن اعلام مي گردد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي 000
عضو مميز واوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره 144فرجامخواسته
مشاوره نموده چنين راي مي دهند:

بسمه تعالي
با توجه به محتويات پرونده 344 مدني خاص سمنان وامعان نظردر
آن و با توجه به اينكه راي دادگاه گرمسار كه پس از اقامه ادله
و احراز جنون زوج آقاي ب صادر گرديده و دليلي براي نقض آن شرعا"
و قانونا" اقامه نشده ومراجعه به كميسيون پزشكي پس از احراز
جنون براي دادگاه جز تاكيد نتيجه اي ندارد و موجب نقض راي نمي شود
و اعتراضات بانو الف وارد به نظر مي رسد دادگاه مدني خاص سمنان
پس از احراز جنون راي خود صادر نموده است دادگاه گرمسار دليلي
كه دلالت كند بر عدم جنون زوج اقامه ننموده است لذا رد دادخواست
در اين مور بي دليل مي باشد و نيز بانو الف زوجه از دادخواست
اوليه بعد از تواق به طلاق دست برنداشت سردفترطلاق است كه بامشاهده
حالات جنون زوج طلاق را اجراء ننموده و زوجه رد دادخواست خود
ننموده است و رد استناد به اينكه خود رد نموده موجه نمي باشدوبا
توجه به مراتب ياد شده مستندا" به بند الف ماده 10 قانون تجديد
نظر مصوب 67 دادنامه شماره 144 مورخ 16/8/68 صادره از دادگاه مدني
خاص سمنان نقض مي گردد و به دادگاه همعرض دادگاه صادركننده حكم
منقوض ارجاع گردد0
خلاصه جريان پرونده كلاسه 880گردشكار پس ازازدواج بين نامبردگان
فوق با هم دادخوساتي از جانب زوجه بانو الف به طرفيت همسر خود
آقاي ب خواسته صدور حكم طلاق به جهت بيماري جنون حسب  شرط چهارم
از شرايط منرج در سندنكاحيه كه به امضاء طرفين نير رسيده است
تقديم دادگاه ياد شده مي گردد و دادگاه مذكور به شماره دادنامه و
كلاسه بالا با توجه به گواهي كميسيون پزشكي همدان شماره 3303/68
كه بيماري رواني وي را تاييد مي نمايد بنابراين موضوع ثابت است و
با توجه به شرط چهارم از شرايط مندرج در سند نكاح كه به امضاء
زوجين رسيده است و با توجه به آنكه زوجه مهريه خود را كه درسند
نكاح آمده است مطالبه مي نمايد و زوج بايد به وي بپردازد و نفقه
ايام عده را به زوج خو بذل نموده ودادگاه اجازه طلاق براي زوجه
بانو الف صادر نموده است كه مورد اعتراض فرجام آقاي ب قرارگرفت
و تقاضاي تجديدنظر در حكم صادره را نموده است در شعبه 33 ديوان
عالي كشور مطرح نتيجه آن اعلام مي گردد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي 000
عضو مميز واوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره 776 فرجامخواسته
مشاوره نموده چنين راي مي دهند:

راي
با توجه به مختويات پرونده كلاسه 880 همدان و امعان نظر در آن
درخواست تجديدنظر با هيچيك از موارد مذكور در ماده 6 قانون
تجديدنظر و مصوتطبيق نمي كند و با رد درخواست تجديدنظر حكم شماره 766 دادگاه ابرام مي گردد0

مرجع :
كتاب قانون مدني درآئينه آراء ديوان عالي كشور حقوق خانواده
تاليف يداله بازگير ، جلداول ،انتشارات فردوسي ،چاپ گيتي / 78
چاپ اول
164