رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

راي شعبه 20 ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
تجديدنظرخواه دادخواستي به طرفيت همسرش تجديدنظرخوانده به
خواست تمكين بانو الف همسرش به دادگاه مدني خاص داده و بانو
الف نيز عرض حالي به خواسته صدور گواهي عدم امكان سازش و طلاق به
علت عسروحرج داده كه تواما" در شعب ششم مطرح رسيدگي قرارگرفته
زوج در عرضحال به استناد قباله نكاحيه مدعي عدم تمكين شده به
نحوي كه همسرش پس از11 ماه كه از ازدواج آنها گذشته هنوز باكره
است زوج به استناد موافقتنامه رسمي شماره 000 و قباله نكاحيه خود
اظهار داشته كه همسرش او را كتكاري نموده كه منتهي به پرونده اي

در دادسرا شده و نفقه او را غير وارد و بر اثبات ادعاي خود به
گواهي گواهان تمسك نموده كه هشادت آ;ها اين است كه با يكديگر
مشاجره واختلاف دارند زوج لايحه دفاعيه توضيحات مفصلي داده به
اينكه همسرش از ترس آنكه پدرش او را به قتل برساند از خانه فرار
كرده است و يا اينكه پدرش او را بيرون كرده و به منزل آنهاپناه
برده و22 روز وي آنجا بوده و پيشنهاد ازدواج كرده و وي نيز كه
تازه مادرش را از دست داده بود به تصور آنكه خداوند جايگزين
محبت هاي مادرش را به او عطا نموده با وي ازدواج كرده است در
حالي كه يك دانشجو بيشتر نبوده ودرآمدي نداشت نمي توانست تن به
ازدواج كرده است در حالي كه يك دانشجو بيشتر نبوده و درآمدي
نداشت نمي توانست تن به ازدواج داده هزينه هاي آن را متحمل شود
ولي تجديدنظر خوانده با طرح مطالبي به اينكه با همه چيز او
خواهم ساخت او را به ازدواج وادار نموده و پس از انجام مراسم
عروسي حاضر به ابقاء وظائف شرعي و قانوني خودنشده وهربار كه
تمايلي از خود نشان داده با مخالفت شديد همسرش روبه رو شده وي
در اين باره مطالبي عنوان نموده به اين كه روزي از خانه بيرون
آمده و موقع بازگشت همسرش در اطاق همسايه بوده كه يقه پيراهن
باز و با ديدنش مضطرب شده و بوي گفته تو را نمي خواهم اطاق همسايه
بوه كه يقه پيراهن باز وباديدنش مضطرب شده و بوي گفته تو را
نمي خواهم دانشجوي قوي هيكل ديگري را مي خواهم و غيره و پرونده
استنادي نيز منجر سازش شده و توافق بر طلاق نموده ولي منصرف است
و متن توافقي تعهدنيست تا اجبار به آن داشته باشد زوجه مدعي
است او درخواست هاي غيرعادي از او دارد و هزينه او را نداده و
وي كتكاري كرده و نمي تواند با او زندگي كند و طرفين در لوايحي
كه به دادگاه داده اند يكديگر اماض ء كرده و نسبت هايي به يكديگر
داده اند دادگاه پس از رسيدگي راي به طلاق داده و به زوجه اجازه
داده اند كه با ارائه حكم دادگاه در يكي از محاضر رسمي طلاق خود
را مطلقه نمايد و چون زوجه از مهريه و نفقه خود گذشت كرده نوع
طلاق را خلع تعيين نموده اند ازاين راي زوج تقاضاي تجديدنظرنموده
واعتراض نموده كه دادگاه سعي در سازش واختلاف آنهارا به داوري
احاله ننموده بلكه خود نيز اورا تشويق به طلاق كرده اند اعتراض
زوج مورد قبول واقع نشده و پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و
به اين شعبه ارجاع گرديده است 0
هيئت شعبه به در تاريخ بالا تكشيل گرديد پس از قرائت گزارش
آقاي 000 عضو مميز واوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي 000 داديار
ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر نقض حكم صادره شماوره نموده و
چنين راي مي دهند0

بسمه تعالي
بر حكم معترض عنه اين اشكال وارد است كه دادگاه به زوجه اجازه
داده اند خود را مطلقه كند و اين مغاير با ماده 1130 قانون مدني
است كه به موجب آن دادگاه مي بايستي زوج را مكلف به طلاق همسرش
نموده و در صورت امتناع خود اقدام نمايد لذا راي معترض عنه نقص و
رسيدگي به شعبه ديگر دادگاه مدني خاص رشت يا قائم مقام آن محول

مي گردد0

مرجع :
كتاب قانون مدني درآئينه آراء ديوان عالي كشور حقوق خانواده
تاليف يداله بازگير ، جلددوم ،انتشارات فردوسي ،چاپ گيتي / 78
چاپ اول
166