رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره دادنامه : 74
تاريخ رسيدگي  : 25/11/74
مرجع رسيدگي   : شعبه 11 دادگاه تجديدنظراستان تهران

راي دادگاه
نظر باينكه مستند دعوي شاكيه خصوصي قراردادعادي مورخه 30/8/73 بوده كه حساب مندرجات آن خريدارسردرختي باغ گلابي (تجديدنظرخواه ) متعهد گرديده كه كليه عمليات و شرايط آنرابترتيب شقوق 16گانه آن انجام و هزينه هاي مربوط را پرداخت نمايدبنابراين قراردادتنظيمي في مابين مشروط به شرايطي بوده كه تجديدنظرخواه حسب قوانين قبلي بشرح مدارك ابرازي پيوستي هزينه هاي زيادي را متقبل گرديده و از طرفي حسب سند مدركيه ادعائي ، تجديدنظر خوانده نماينده مالكين بوده و ذيفنع نيست و در پرونده امر دليلي كه حاكي از مالكيت وي در اين امر باشد مشاهده نمي گردد و به مستفاد از مقررات قانون اصلاح قانون جلوگيري از تصرف عدواني و مزاحمت وممانعت ازحق مصوب سال 52 يكي از موارد طرح دعوي تصرف عدواني مستلزم تاييد شدن سند مالكيت بعنوان سبق تصرف بنام مدعي آن مي باشد ومشاراليهاازارائه چنين سندي امتناع نموده و همانطوريكه از مدلول دادنامه شماره 121106/9/79 صادره از شعبه دادگاه عمومي شهريار استفاده مي گردد حل و فصل دعوي طرفين جنبه حقوقي داشته و رسيدگي ماهيتي را با تقديم دادخواست طلب مي كند خاصه اينكه تجديدنظرخواه خودرامستاجر و تجديدنظر خوانده وي راخريدار ميوه موجود در روي درختان دانسته و مدعي عقد بيع در اين مورد بوده و مشاراليه را مالك منافع نمي داند و از اين حيث بين طرفين نيز اختلاف وجود دارد، لذا با عنايت بمراتب مذكور و اينكه طرح دعوي از ناحيه شاكيه بدوي در قالب قانون رفع تصرف عدواني مصوب سال 52 به كيفيت مرقوم فاقد وجاهت قانوني تشخيص با قبول درخواست تجديدنظرخواه باستنادتبصره ذيل ماده 10 قانون تصرف عدواني سال 52 و وحدت ملاك از مواد2و332 قانون آئين دادرسي مدني و بند2 از ماده 22 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب مصوب سال 15/4/73 ضمن نقض دادنامه تجديدنظرخواسته شماره 11285/10/74 صادره از شعبه سوم دادگاه عمومي شهريار، حكم برددعوي خواهان بدوي صادر و اعلام مي نمايد0 راي صادره قطعي است 0

راي شعبه 3 دادگاه تجديدنظرات استان تهران پس از تجديدنظرخواهي از دادنامه فوق الذكر در اعمال ماده 31ق 0ت 0و0ع 0ا:
برابر محتويات پرونده بانو(الف ) در تاريخ 8/10/1374 باتقديم شكوائيه اي به دادگستري شهريار اعلام مي دارد كه باغ ميوه خودرابه موجب قرارداد مورخ 30/8/73 به تصرف آقاي (ب ) داده تا براي يكسال از ميوه هاي آن بهره برداري نمايد0 اماپس از انقضاي مدت مندرج در قراردادومطالبه ملك بموجب اظهارنامه اي كه درتاريخ 4/9/74 به متصرف ابلاغ گرديده ازاستردادآن خودداري نموده وچون يد وي اماني بوده وحاضر به رفع يدنشده طبق ماده 10ازقانون اصلاح قانون جلوگيري ازتصرف عدواني مصوب 1352 تقاضاي رسيدگي و صدور حكم به رفع يدمشاراليه را نموده است 0 مشتكي عنه در دفاع از شكايت مطروح اظهار داشته مدت شش سال است كه مستاجر باغ ميوه شاكيه بوده ، در سه سال اول بعنوان خريدار ميوه باغ اقدام و پس از برداشت محصول از باغ رفع يد مي نموده ولي در سه سال اخير باغ را بصورت آبي خاكي اجاره نموده و لوازم كار از قبيل تراكتور را خريداري نموده و اصولا" در باغ سرمايه گذاري كرده و تصرف عدواني را منكر مي گردد0 دادگاه بدوي پس از تكميل تحقيقات طي دادنامه شماره 181285/10/74 شكايت شاكيه را وارد دانسته و با احراز اماني بودن ملك در يد مشتكي عنه باستنادماده 4 و تبصره ذيل ماده 10 قانون اصلاح قانون جلوگيري از تصرف عدواني حكم برفع تصرف مشاراليه از يك قطعه باغ بمساحت تقريبي چهل هكتار تحت پلاك 25اصلي واقع در روستاي اسطور شهريارصادرمي نمايد0 محكوم عليه از دادنامه صادره درخواست تجديدنظر مي نمايد و شعبه يازدهم دادگاه تجديدنظراستان تهران بموجب دادنامه شماره 25745/11/74 و استدلال اينكه ((تجديدنظرخواه نماينده مالكين بود و ذينفع نيست و در پرونده امر دليلي كه حاكي ازمالكيت وي دراين امرباشدمشاهده نمي گردد و مستفاد از مقررات قانون اصلاح قانون جلوگيري از تصرف عدواني و مزاحمت و ممانعت ازحق مصوب سال 52 يكي ازمواردطرح دعوي تصرف عدواني مستلزم داشتن سند مالكيت بعنون سبق تصرف بنام مدعي آن مي باشد و مشاراليها از ابراز چنين سندي امتناع نموده ))، دعوي مطروح را واجد وصف حقوقي دانسته و با نقض دادنامه تجديدنظر خواسته حكم برد دعوي خواهان بدوي صادر نموده است 0 پس از تجديد نظرخواهي مجددخواهان بدوي و اعمال ماده 31قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب اعتراض وي مورد قبول دادستان محترم كل كشور قرار گرفته و با ارجاع پرونده به شعبه نهم ديوان محترم عالي كشور مرجع ياد شده برابر دادنامه شماره 161/179/6/75 بامخدوش دانستن دادنامه صادره از شعبه يازدهم دادگاه تجديدنظراستان تهران و خلاصتا" با استناد اينكه يد مشتكي عنه پس از انقضاء مدت اماني و مورد از مصاديق ماده 10 قانون اصلاح جلوگيري ازتصرف عدواني نمي باشد0 دادنامه مذكور را نقض وبا ارسال پرونده بدادگاههاي تجديدنظر استان و ارجاع باين شعبه اينك دادگاه با ملاحظه و بررسي اوراق و محتويات پرونده نظر باينكه مستنبط از قراردادمورخ 30/8/73منعقد بين طرفين ، بدلالت الفاظ و عبارات بكار رفته و داوري عرف اين است كه قصد مشترك وبناي طرفين معامله محصولات ميوه يكسال باغ موصوف بوده و بمنظور امكان برداشت محصول و كمال انتفاع از آن تجديدنظرخوانده مطابق شروط مندرج در ضمن قرارداد مذكور تعهداتي را قبول كرده و لذا كل باغ را به اذن مالك و بطور اماني بمدت يكسال در تصرف گرفته است و نظر باينكه تجديدنظرخوانده با وجود انقضاء مدت معينه ومطالبه مالك بموجب اظهارنامه شماره 301039/8/74 ابلاغ گرديده از ملك اماني رفع يدننموده و آن را تحويل خواهان بدوي نداده و لذا يد وي از اماني به عدواني تبديل شده و باتوجه به اين كه ادعاي سرمايه گذاري تجديدنظرخوانده در ملك موصوف و اختلافات مالي طرفين بر فرض صحت و اثبات در دعوي مطروح بي تاثير بوده و قابل مطالبه از طريق مراجع قانوني خواهد بود و نظر به اينكه آنچه در دعوي رفع تصرف عدواني ، مزاحمت و ممانعت از حق مورد توجه قرار مي گيرد، عناصر سه گانه احراز سبق تصرف خواهان (تجديدنظرخواه ) و احراز لحوق و عدواني بودن خوانده (تجديدنظر خوانده ) و طرح شكايت در مهلت قانوني يكماهه مي باشد كه بنظر دادگاه محقق بوده ، فلذا دادگاه مستندا" بمواد2و4و10 قانون جلوگيري از تصرف عدواني مصوب 1352 حكم برفع تصرف عدواني تجديد نظرخوانده از باغ موضوع قرارداد مورخ 30/8/1373 صادر و اعلام مي نمايد اين راي قطعي است 0                  17/9/75/3ت /1477

مرجع :
كتاب منتخب آراء قطعيت يافته دادگاهها درامور جزائي ، جلد اول
به اهتمام يداله بازگير، انتشارات دانش نگار، چاپ اول سال 1379

156