رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 11/3/67
دادنامه شماره 195
شعبه 21 ديوان

خلاصه جريان پرونده
در تاريخ اسفند سال 63 آقاي (الف ) باستناد گواهينامه ثبت كرمان داير بر درخواست ثبت 5/40 سهم مشاع از96 سهم ششدانگ 4قطعه زمين شماره هاي 1553و1554و1555و1556 واقعات در مزرعه باقرآباد بخش 28 كرمان توسط آقاي (الف ) و گواهي حصر وراثت مربوط به ورثه مرحوم (ب ) و راي تاييد و صحت قرارداد عادي 20/4/50 و نامه هاي سازمان زمين شهري استان كرمان در مورد ابلاغ راي كميسيون ماده 12 قانون اراضي شهري و واگذاري دو هزار مترمربع زمين از پلاك 1555 اراضي باقرآباد باداره راه استان كرمان مبادرت بطرح دعوي در دادگستري بم بطرفيت اداره كل زمين شهري استان كرمان نموده و به راي شماره 1410/9/63 كميسيون ماده 12 قانون اراضي شهري كه پلاك 1555 بخش 28 كرمان را موات اعلام كرده است اعتراض بعمل آورده و زمين موضوع راي كميسيون را مزروعي و داير ذكر نموده است كه با ثبت بكلاسه 1353 دادگاه عمومي بم شعبه اول در مقام رسيدگي و بدعوي با تعيين جلسه رسيدگي و دعوت طرفين مورد را بكارشناس ارجاع و پس از وصول نظر كارشناس در تاريخ 31/3/66 با ملاحظه نظر مشاور دادگاه بر اساس نظريه كارشناس منتخب عقيده خود را بر ابطال راي شماره 10 مورخ 14/9/63 كميسيون ماده 12 اقنون اراضي شهري واعلا داير بودن اراضي مورد ادعاي خواهان ابراز داشته كه با اعتراض اداره كل زمين شهري استان كرمان طي لايحه شماره 2639 مورخ 5/5/66 پرونده در اجراي مقررات ماده 14 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك ودو به ديوانعالي كشورارسال و بكلاسه بالا ثبت و باين شعبه ارجاع شده است .
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ... و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
نظريه مورخ 31/3/66 دادگاه حقوقي يك بم بجهت ابهام در مقدمات رسيدگي در خور تاييد نيست :
1 تصميم موضوع اعتراض خواهان راي مورخ 14/9/63 شماره 10كميسيون ماده 12 قانون اراضي شهري ذكر شده در حاليكه نريه كميسيون كه ضميمه پرونده شده است فتوكپي تصميم شماره 19 مورخ 22/10/63مي باشد و مفادا" مربوط باعلام موات بودن قسمتي از پلاكهاي 1555 1556  و 1557 مي باشد كه اساسا" مورث خواهان نسبت به پلاكهاي 1557 مطابق گواهي اداره ثبت درخواست ثبت نكرده است و با عنايت بمندرجات نامه مورخ 29/11/63 مدير كل زمين شهري استان كرمان كه فتوكپي آن جز مستندات دعوي مي باشد اقتضاء دارد كه دادگاه از هر اقدامي كل سوابق مربوط به دعوي خواهان را مطالبه و فتوكپي راي مزبور مورد اعتراض را جهت رسيدگي اخذ وضميمه پرونده نمايد.
2 چنانچه معلوم شود تشخيص كمييون به موات بدون كل يا جزء پلاك يا پلاكهاي مورد اعتراض خواهان نظارت دارد بايد با صدورقرار تكميلي كارشناسي از كارشناس خواسته شود كه اولا" نظر خود را از لحاظ محدوده رسيدگي منطبق با محدوده مورد اعتراض و موضوع تصميم كميسيون نمايد و ثانيا" علاوه بر مشخص كردن سوابق ملك از لحاظ معمور بودن و... وضع آنرا در تاريخ 5/4/58 مشخص نمايد.
3 چون ملاك داير بودن زمين تاريخ تصويب قانون لغو مالكيت اراضي شهري و كيفيت عمران آن (مصوب 5/4/58) مي باشد و سق عمران في نفسه دليل داير بودن نيست (ممكن است كشاورزي متروك مانده باشد و مورد از مصاديق اراضي باير تلقي گردد.) در اين مورد دادگاه بايد با تحقيقات لازم و اطمينان به معمور بودن ملك و محدوده مورد اعتراض با توجه به تصميم كميسيون ماده 12 حسب اقتضاء تصميم مناسب اتخاذ نمايد. 3 چون قمستي از پلاك 1555 اراضي باقرآباد بخش 28 كرمان در سال 1348 باداره راه استان كرمان واگذار شده و خواهان طبق راي ضميمه دادخواست طبق قرارداد عادي مورخ 20/4/50 نيز نسبت به اراضي ملكي خود معاملاتي با ثالث داشته براي جلوگيري ازاختلاط كار مي بايد با اخذ توضيح لازم از خواهان و مشخص كردن محدوده باقيمانده ملك تحت مالكيت خواهان و ساير ورثه حدوده قرار كار شناسي معين و روشن گردد. بنا بمراتب پرونده براي تكميل ورسيدگي اعاده مي شود.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
151