رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 17/11/73
شماره دادنامه 73/632
شعبه 18ديوان

خلاصه جريان پرونده
آقاي (الف ) فرزند(ب ) بخواسته تقاضاي ابطال راي هيئت واگذاري زمين مندرج در روزنامه اطلاعات 15/12/67 تقاضاي خلع يدورفع مزاحمت با وصول كليه خسارات مقوم بمبلغ پانصدهزار ريال درتاريخ 11/9/71 تقديم دادگاههاي حقوقي يك كرج نمود كه به شعبه دوم دادگاه حقوقي يك كرج ارجاع شد و بشرح مذكور در دادخواست توضيح داده است به موجب دو فقره سند مالكيت تفكيكي پيوست پرونده مالك پلاك ثبتي 995308 بمساحت پنج هزار مترمربع واقع در بخش اشتهارد قريه قزلحصار شهرستان كرج مي باشم و اراضي مذكور از جمله اراضي سهم مالك بوده كه مطابق قانون اصلاحات ارضي در اختيار اينجانب قرار گرفته و در سوابق اداره اصلاحات ارضي شهرستان كرج منعكس مي باشدو همچنين سازمان جنگلها و مراتع كشور برابر سابق ثبتي اراضي فوق را بعلت زراعي بودن از اراضي ملي شده معاف نموده است كه مدارك آن نيز موجود است و گذشته از مطالب فوق كليه زمين موردنظرداراي حق آب از قنات قريه قزل حصار بخش اشتهارد شهرستان كرج بوده و تا زمانيكه آب قنات مذكور خشك نشده بود همه ساله كشاورزي بصورت آبي در زمين مورد بحث انجام مي شده و درسالهاي اخير بعلت خشك شدن آب قنات كشت ديمي انجام مي گرديد. بنابراين هيچ وقت زمين مورد بحث بايرنبوده كه موات قلمداد گردد ولي نميدانم روي چه اصلي هيئت محترم واگذاري زمين ضمن اينكه زمين اينجانب را موات اعلام نمودند و آنرا تصرف نيز كرده اند كه واقعا" راي هيئت مذكور كاملا" من غيرحق و خلاف قانون وشرع و ظالمانه مي باشد و باستناد فتوكپي اسناد مالكيت  فتوكپي روزنامه اطلاعات وعنداللزوم معاينه و تحقيقات محلي و جلب نظر كارشناس و استعلام از اداره ثبت مربوطه رسيدگي و صدور حكم را خواستار گرديده دادگاه مرجوع اليه وارد رسيدگي شد و آقي (ج ) بوكالت از ناحيه خواهان در دعوي دخالت نمود و لايحه تقديم داشته كه بشماره 244 مورخ 6/3/1371 به ثبت رسيده و ضميمه پروند است و در جلسه 6/3/1371 دادگاه قرارهاي معاينه محل و تحقيق محلي وكارشناسي تواما" صادر مي نمايد كه عضو مجري قرار پلاك مورد اعتراض را ملاحظه نموده وضعيت فعلي آن از نظر موقعيت و محيط اطراف و آثار و علائم كشت وكار و نوع گياهان موجود و نوع خاك صورتملجس كند آنگاه از شهودي كه خواهان و يا خوانده معرفي خواهند كرد راجع باينكه پلاك مذكور داراي سابقه عمران و احياء بوده يا نه چنانچه مسبوق به احياء بوده در چه تاريخي و به چه كيفيتي بوده است تحقيق بعمل آورد و آقاي كارشناس منتخب دادگاه نيز حداكثر ظرف پانزده روز از تاريخ اجراي قرار بامطالعه پرونده و بررسي محلي و دقت در وضعيت خاك و محيط و ساير آثار وعلائم موثر نظريه خود را مستدلا" از جهت موات يا غر موات بودن ملك اعلام دارد و با انتخاب آقاي بعنوان كارشناس بقيد قرعه واجراي قراردرتاريخ چهارشنبه 12/8/1372 كه مجري قرار اعلام داشته زمين قابل كشت و زرع مي باشد و با تحقيق از گواهان و اينكه كارشناس نيز زمين را همان رقبه مورد اختلاف اعلام داشته و اظهار داشته نظريه را ظرف مهلت مقرر اعلام خواهد داشت و كارشناس نظريه خود را تقديم داشته كه بشماره 1009 مورخ 25/8/72 به ثبت ريده و در آن اعلام شده رقيه مذكور اصالتا" داير مزروعي بوده و در حاضر بعلت عدم كشت و كار ساليان دراز وو عمليات وتاثير آب و هوا بصورت باير درآمده است و اداره خوانده بنظريه كارشناس اعتراض نموده و بالاخره دادگاه با اعلام ختم رسيدگي دادنامه شماره 7 مورخ 11/1/1373 رابدين خلاصه (با توجه بصورتجلسه معاينه محل و نظريه كارشناس كه دلالت بر سابقه كشت و كار و عمران واحياء زمين موضوع دعوي دارد و نظر باينكه خوانده هم دفاع موثري بعمل نياورده است دادگاه اعتراض خواهان را موجه تشخيص مي دهد و راي مورد اعتراض را در مورد پلاك 995/308نقض مينمايد و حكم به باير بودن اين پلاك صادر و اعلام مي دارد) صادرو براثر تجديدنظرخواهي مديريت امور اراضي استان تهران ازدادنامه پرونده بديوانعالي كشور ارسال و باين شعبه ارجاع گرديد و تجديد نظرخواه ضمن لايحه تجديدنظرخواهي پس از شرح مطالبي نقض حكم را خواستار شد وكيل تجديدنظرخوانده نيز لاحيه تقديم داشته كه بشماره 562 مورخ 30/4/1373 به ثبت رسيده و در آن پس از مدافعاتي تاييدو ابرام حكم را تقاضا نمود كه لوايح هنگام شور قرائت خواهدشد.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ... عضو مميزو بررسي اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره  117/1/73 تجديدنظرخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:

بسمه تعالي
بر دادنامه تجديدنظرخواستهاشكال وارد است زيرا در شرايطي كه تجديدنظرخوانده (خواهان بدوي ) ظاهرا" به ادعاي مالكيت ششدانگ پلاك مورد دعوي باستناد دو فقره سند مالكيت اقامه دعوي كرده است دادگاه با وجود اينكه پيوست دادخواست بدوي فقط دو نسخه فتوكپي مصدق سند مالكيت شماره 50850/2 كه حاكي ازمالكيت تجديدنظرخوانده نسبت به دو دانگ مشاع از ششدانگ پلاك مورددعوي است وجود دارد بدون اقدامي در زمينه اخذ توضيح از تجديدنظرخوانده راجع به چگونگي مالكيت وي نسبت به چهاردانگ مشاع بقيه و نيز استعلام وضع ثبتي پلاك مذكور از جهت تعداد و مشخصات مالكين و همچنين بدون ملاحظه پرونده هيئت واگذاري زمين موضوع تبصره يك ماده واحده قانون مرجع تشخيص اراضي موات و ابطال اسناد آن مصوب سال 1365 از نظر احراز مالكيت تجديدنظرخوانده نسبت به ششدانگ پلاك موضوع راي هيئت و اشراف بر مستندات راي هيئت و ارزيابي آن با دلايل ابرازي تجديد نظرخوانده مبادرت بصدرو راي تجديدنظرخواسته كرده است بنابمراتب فوق دادنامه تجديدنظرخواسته بلحاظ نقص رسيدگي مستندا" بماده 3 و بند(ب ) ماده 6و بند(ب ) ماده وبند4 ماده 10 قانون تجديدنظرآراء دادگاهها مصوب مردادماه 1372 نقض و رسيديگ مجددبهمان دادگاه صادر كننده راي منقوض ارجاع مي شود.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
153