رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي  23/10/1366
شماره دادنامه  65
شعبه ديوان 21

خلاصه جريان پرونده
در تاريخ 15/6/65 آقاي (الف ) وكيل دادگستري باوكالت ازخواندگان تجديدنظر بطرفيت خواهان تجديدنظر بخواسته ابطال نظريه كميسيون بدادگاههاي ساري دادخواستي باين خلاصه تسليم نموده كميسيون مربوط بماده 12 قانون اراضي شهري ساري بموجب نظريه 51002/5/65ك نيم تقريبي پلاك باقيمانده 206 اصلي بخش يك ثبت ساري باغ موكلين را بائر اعلام كرده در صورتيكه بدلايل زير دائر مي باشد 1 با لحاظ مستحدثات موجود در زمين حتي بشرح مرقوم در نظريه كميسيون تعريف زمين باير صادق بر آن نيست 2 بدلالت اسناد مالكيت ششدانگ بباغ توصيف شده و به ثبت رسيده و در صورتمجلس تامين 28/3/65قبل ازسي و سه روز از معاينه اعضاء كميسيون كه تنظيم شده باغ بيشتراز دو هكتار باين صورت نمودار بوده است ساختمان مسكوني حلقه چاه نيمه عميق دو حوضچه سيماني 483 اصله درخت مركبات كهنسال 175 اصله سياه ريشه 274 اصله درخت مركبات جوان اغلب سه ساله بعضا" با ميوه در فواصل شصت اصلي كنده گردو كه جوانه داده اند و چند اصله درخت گردو و توت 50 اصله نهال آلبالو باضافه يكصد غرص شده بدور باغ غيرازحدغربي كه با ديوار آجري محصور است و سبزي كاري در قسمتي و باغ داراي كوچه مخصوص است كه با جپر و سيم خاردار محدوده شده 3 باغ بصورت يك واحد مستقلي با هويت ثبتي است كه قابل تجزيه به زمين بائر و باغ نيست ولو كه در قسمتي از آن مقدار درختان كم باشد بازمصوف بباغ است . نظرا" بدلايل معروضه ابطال نظريه كميسيون را خواستار است فتوكپي اسناد مالكيت و صورتمجلس تامين دليل و استشهاديه مربوط بوراثت خواهانهاي رديف 2الي 5ووكالتنامه ضميمه شده كه بكلاسه 65170669 شعبه اول حقوقي يك ساري به ثبت رسيده 0 در لايحه دفاعي 7149/291/7/65 كه ناظر بر دلايل خواهان است اداره زمين شهري پاسخ داده توصيف شدن در سندمالكيت در زمان گذشته نميتواند دليل باشد كه الان هم همان وصف را دارد. چنانچه كميسيون تشخيص داده كه قسمتي باير است و اما پاسخ اينكه زمين قابل تجزيه بباغ و باير نبوده 0 علاوه بر آنكه مطابق منطوق صريح ماده 12 قانون اراضي شهري تشخيص ميزان عمران و تاسيسات متناسب با آن بعهده كميسيون مادهاشعاري است حسب صراحت شق آخرماده آئين نامه اجرائي همان قانون چنانچه طبق نظريه كميسيون مقاديري از زمين مازاد بر احتياج بصورت باير يا موات تشخيص داده شود حسب مورد طبق قانون و آئين نامه عمل خواهد شد. لذا باير تشخيص دادن قسمتي از يك پلاك و باغ تشخيص دادن بخش ديگر نه باستنادآئيننامه منسوخه بلكه مستند بمقررات جاريه حاكم است و درختان تازه غرس شده در زمين باير نميتواند وصف قانوني آنرا تغيير دهد و محصور بودن زمين بوسيله چپر و سيم خاردار نميتواند دليل محكمي بمنظور داير شناختن زمين گردد و امااظهار وكيل محترم كه قسمتي كه مورد نظر است در آن زراعت و سبزي كاري بوده و بر آن اختصاص يافته است با عنايت باينكه كميسيون تشخيص مربوطه با توجه بسوابق امر در سنوات مافيه اتخاذ تصميم نموده اگر در سابق در زمين زراعت يا سبزيكاري مي شده چه داعي بوده كه باير تشخيص گردد. پس از ذكر اين خلاصه از پاسخ از اداره خوانده آقاي ...نماينده معرفي شده و فتوكپي تغيير قانوني مادتين 14و15 قانون اراضي شهري و نظريه مشرتي اداره حقوقي وزارت دادگستري بشماره 768/57/2/62 ضميمه گرديده است . دادگاه در كشف حقيقت پرونده مطروحه در كميسيون و پرونده هاي كلاسه 64/917 مدني شعبه چهارم و207/65 مدني شعبه پنجم و صورتجلسه 25/3/65 اداره ثبت را مطالبه و با تعيين جهات لازمه قرار معاينه و تحقيق محلي و جلب نظر كارشناس را صادر نموده كارشناس با قرعه منتخب شده و قرارها اجراء گرديده و تعارض نظريه كميسيون و نظريه كارشناس در اخذ توضيح از كارشناس باين نحوه كه كميسيون پا جوشهاي سبز شده را تعداد كرده ولي كارشناس مطلق درختاني كه كنده شده اند شمرده است برطرف گرديده 0 مشاور نظر خود را بر ورود اعتراض خواهانها با وكالت آقاي ... بنظريه مورخ 30/4/65 كميسيون اظهار نموده دادرس دادگاه با موافقت بشرح تصميم مورخ 27/3/66با خلاصه اين استدلال اولا" ماده 7 آئين نامه اجرائي قانون ارضي شهري ناظر بزمينهائي است كه در محدوده تاسيسات صنعتي وكشاورزي ومراكز كسب وتجارت باشد ارتباطي بمورد كه باغ است ندارد ثانيا" صورت جلسه معاينه محلي و نظريه كارشناس منتخب مبين آن است كه در قسمت مورد نظر سازمان زمين شهري اشجار كهن سال وجود داشته كه بعضا" وسيله مجري قرار كارشناس ملاحظه گرديده و كنده چندين اصليه گردو و قديمي كه پاجوش هم داشته مورد ملاحظه آنها واقع گرديده و چون كارشناس قطع اشجار گردو را به تناوب بين دو تاهفت سال قبل اعلام كرده است نميتوان چنين محلي را باير تلقي كرد. ثالثا" با توجه به قسمت اول استدلال غرس نهال از ناحيه خواهانها با فرض آنكه در اوايل سال 65 باشد هيچ مخالفتي با موازين شعري و قانوني نداشته است ابزار شهري مازندران پرونده بديوانعالي كشور ارسال بكلاسه بالا ثبت باين شعبه ارجاع شده است .
هيئت شعبه در ترايخ بالا تشكيل گرديد.پس ازقرائت گزارش آقاي ... و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين نظر مي دهند:
با توجه محتويات پرونده و استدلال دادگاه ودلايل دعوي و تعريف اراضي باير در ماده 4 قانون اراضي شهري مصوب 27/12/1360 حاكم بر زمان اتخاذ تصميم كميسيون و ماده 4 قانون زمين شهري مصوب شهريور 1366 حاكم فعلي نظريه استنباطي مورخ 27/3/1366 شعبه اول دادگاه حقوقي يك ساري مشعر بر فسخ تصميم مورخ 5/5/1365 كميسيون و اعلام داير بودن آن قسمت از اراضي پلاك 1206 بخش يك ساري كه كميسيون در تصمي فوق باير تشخيص داده موجه و صحيح تشخيص وتاييد مي گردد. پرونده جهت انشاء حكم به شعبه مزبور فرستاده مي شود.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
153