رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 5/2/69
شماره دادنامه 45
شعبه 22 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده
در تاريخ 15/1/68 معترض عليها دادخواستي بطرفيت معترض بخواسته ابطال نظريه كميسيون ماده 12 سازمان زمين شهري تسليم دادگاههاي حقوقي يك سمنان نموده اند باين خلاصه كه هر يك از آنان مالك سه دانگ پلاك 3/853 بخش يك سمنان مي باشند و خوانده زمين باير مزبور را باغ تشخيص داده و بهمين جهت شهرداري هم اجازه تفكيك وپروانه ساختمان نميدهد لهذا تقاضاي رسيدگي و رفع ممانعت از زمين مذكور را نموده اند فتوكپي نظريه كميسيون مورخ 8/11/63 پيوست مي باشد و رفع ممانعت از زمين مذكور را نموده اند فتوكپي نظريه كميسيون مورخ 8/11/63پيوست مي باشد شعبه دوم باين دعوي رسيدگي نموده و با تشكيل جلسه مورخه 26/2/68 خواهانها خلاصتا" اظهار داشتاند كه زميني را كه خريده اند در سال 1360 باغ تشخيص داده شده ولي در حال حاضر باير است و دليلشان معاينه وتحقيقات محلي و ارجاع به كارشناس است و نماينده خوانده خلاصتا" اظهار داشته باينكه اعتراض به راي كميسيون بايستي در ظرف ده روز انجام گيرد و طرح مجدد موضوع در كميسيون مجوزي ندارد و تفكيك بايستي طبق دستورالعمل ماده 63 قانون اراضي شهري صورت پذيرد كه در اين مورد بايدباداره مسكن وشهرسازي مراجعه فرمايند دادگاه در پايان جلسه اتخاذتصميم نموده كه طبق درخواست خواهانها بايستي تحقيق ومعاينه محلي و ارجاع بكارشناس شود و قرارهاي مربوطه را صادر واجراءگرديده وبا تجديد جلسه دادرسي بجهت منعكس در پرونده و تشكيل جلسه مورخه 17/5/68 و استماع اظهارات طرفين سرانجام مشاور دادگاه نظر داده باينكه با توجه بصورتمجلس هزينه محل و اظهارنظر كارشناس وموادي گواهان تعرفه شده در تاريخ 18/11/62 كه زمان صدور نظريه كميسيون ماده 12 قانون زمين شهري است زمين مورد دعوي كشت وزرع مي شده وبه صورت باغ بوده بنابراين نظريه كميسيون صحيحا" صادره شده عقيده بتاييد آن دارم و دادگاه اتخاذ تصميم نموده كه چون كارشناس در نظريه خود بصورت قاطع اظهارنظر ننموده كه در موقع صدور راي كميسيون زمين مزبور بصورت باير بوده يا دائر و باغ اخذ توضيح را ضروري تشخيص داده و كارشناس منتخب در جلسه مورخه 14/6/68 اظهار داشتهاصلا" اين زمين مورد ادعا راه آب نداشته و بصورت كاملا" باير درآمده است و در زمان صدور راي و جلوتر از آن شايد در سال 1358 (قبل از اجراي قانون لغو مالكيت اراضي شهري ) نيز بصورت باير بوده است .00 همچنين نماينده اداره خوانده در جلسه مزبور اظهار داشته نظريه كميسيون ماده 12 شماره 8640/11/62بنام مالكين اوليه خانم (الف ) و غيرها مي باشد از اين نظر خواهانها سمتي در دعوي نداشته اند چنانچه نظرهي مذكور از طرف دادگاه محترم نقض گردد و نوع معامله اي نسبت لاك مورد نظر كان لم يكن اعلام خواهد شد سپس مجددا" كسب عقيده مشاور بعمل آمده كه اعلام داشته بعقيده سابق خود باقي است و دادگاه بشرح نظريه مورخ 14/6/68 چنين اظهار نظر مي نمايد.00 با عنايت بنظريه كارشناس منتخبه كه در نظريه تكميلي خود بيان داشته زمين مودر ادعا سالها است كه بصورت باير و مخروبه بوده و حتي راه آب آن مسدود و بعلت عدم دسترسي به آب قابل احياء نميباشد و اين باير بودن قبل از صدور راي كميسيون ماده 12 و حتي قبل از اجراي قانون لغو مالكيت اراضي شهري مصوب 58 مصداق داشته است و اب توجه بمعاينه محل كه در ان فقط يك درخت توت قديمي كهنسال و چند نهال خودرو ديده مي شده و در بقيه زمين آثاري از كشت و زرع مشهود نبوده و شهودي كه مبادرت بتحقيق از آنان شده نيز باير بودن زمين را گواهي داده اند لذا دعوي مطروحه صحيح بنظر مي رسد و بايد حكم به فسخ راي كميسيون ماده 12 و حكم به باير بودن پلاك مورد نظر را صادر نمود اداره خوانده نسبت باين نظريه در مهلت قانوني اعتراض نموده و عمدتا" تكرار مدفعات قبلي وي است و اضافه كرده كه ملك باستناد دائر بوان آن موارد نقل و انتقال رسمي قرار گرفته و بخواهانها واگذار گرديده و سپس كه از نظريه كميسيون استفاده بعمل آمده ديگر موجبي ندارد كه به آن اعتراض وشد والا اركان معامله انجام شده از اين جهت مخدوش است پس از وصول پرونده بديوانعالي كشور وارجاع آن باين شعبه اينك هيئت شعبه در تاريخ فوق تشكيل شده است و پس از بررسي محتويات پرونده ومشاوره بشرح زير نظر مي دهد.

نظريه
هرچند طبق ماده 5 قانون زمين شهري اراضي دائر زمينهاي است كه آنرا ايحاء و آباد نموده اند و در حال حاضر دائر و مورد بهره برداري مالك است و در مانحن فيه نيز بحسب نظر كارشناس منتخب دادگاه زمين مورد بحث باير ومخروبه و زباله داني است .00 ولي با عنايت باينكه نظريه كميسيون تشخيص در تاريخ 8/11/62 صدور يافته و برابر مقررات لازم الاجراء در آن تاريخ نظريه مزبور قطعيت يافته و از اين لحاظ موردي براي اعتراض بنظريه كميسيون فعلا" وجودندارد و نيازي هم باين امر در خصوص نظريه صادره و با توجه بمفاد ماده فوق الاشعار نيست فلذا نظريه صادره فاقدوجاهت ومخدوش اعلام مي گردد

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
153