رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 20/5/69
شماره دادنامه 275
شعبه 24 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده
در تاريخ 20/12/1363 آقايان (الف ) و(ب ) دادخواستي بخواسته رفع انسداد و مزاحمت از يك حلقه چاه عميق بميزان 18اينچ واقعه در 9 كيلومتري اراك عليه سازمان آب اراك و آبهاي زيرزميني استان مركزي بدادگاه عمومي حقوقي اراك تقديم مي دارند و توضيح مي دهند كه در اوايل سال 57 قبل از انقلاب امام و تصويب نامه سازمان آبهاي زيرزميني مصوب 1361 اينجانبان واقدام به حفر چاه عميق نموده و مشتركا" هستي خود رابفروش رسانده ايم اكنون بعد از سالها بهره برداري سازمان مانع از استفاه از چاه مي شود لذا با استفاده از قسمت اخير تبصره ذيل ماده 3 قانون توزيع آب مصوب 16/12/1361 به تقديم اين دادخواست مبادرت نموده تقاضاي رسيدگي و صدورحكم دارد اداره خوانده پيوست نامه شماره 428/67901/7/4 فتوكپي نظريه مورخه 10/10/63 كميسيون رسيدگي به صدور پروانه هاي راارسال مي دارد فتوكپي نقشه چاه مورد نظر را ضميمه مي نمايد خواهانها بشرح جلسه مورخه 5/9/66اظهار مي دارند كه چاه هاي اطراف بعد از چاه آنها حفر شده است نماينده اداره خوانده اظهار مي دارد نظريه صريح كميسيون رسيدگي بصدور پروانه هاي مستندا" به نظريه دو نفر از كارشناسان خبره امور آب اراكه از محل بازديد نموده اند چاه خواهانها مضر به مصلاح عمومي صاحبان تمامي چاه هاي مجاز منطقه شناخته شده وكميسيون به اتفاق آراء در عدم بهره برداري (انسداد) از چاه خواهانها موافلقت نموده است لذا تقاضاي رد دعوي خواهانها را دارد دادگاه قرار تحقيق و معاينه محلي با جلب نظريه كارشناس صادر مي نمايدكه بمرحله اجرا در مي آيد بر اثر اعتراض نماينده اداره خوانده امر به هييت كارشناسي ارجاع مي شود هيئت كارشناسي طي نظريه وارده به شماره 10713/8/65 چنين اظهار نظر مي نمايد ه منطقه شرقي اراك به لحاظ حفظ و صيانت سفره آبهاي زيرزميني و جلوگيري از بروز پديده آفت در سفره ها كه خصوصا" رابطه مستقيم با اجراي پروژه هاي صنعتي در اين ناحيه بويژه ماشين سازي اراك دارد اولين مرتبه در تاريخ 6/9/1348 قريه احمدآباد از نظر حفر چاه و قنات ممنوعه گرديده و در تاريخ 26/12/1359 نيز لخاظ تهيه ميدان آبي منطقه حوزه ممنوعيت غرب جاده احمدآباد قرار گرفته ومشمول تبصره 1 ذيل ماده 3 قانون توزيع عادلانه  آب مي گردد ولي از نظر اينكه از طريق آب چاه حدود10 هكتار باغ مشجر مشروب مي شود صرفا" از نقطه نظرجلوگيري از خشكي و ممانعت از نقصان قدرت انتفاعي از آنهابهره برداري بمقدار 18 ليتر در ثانيه با موتوري بقدرت مقيد15 اسب در انتهاي ميله گاردان كه معادل حدود يازده كيلووات مي شود و قطر لوله آب 4 اينچ پيشنهاد مي گردد و در اينصورت مصالح عمومي و موقعيت سفره آبهاي زيرزميني منطقه نيز رعايت شده است در اين خلال دادگاه عمومي حقوقي اراك بحقوقي يك تبديل مي يابد و پرونده امر ابواب جمعي شعبه اول دادگاه حقوقي يك اراك قرار مي گيرد و بر اساس نظريه هيئت كارشناسي راي شماره 1323/10/65 صادر مي نمايد خواهانها از راي مذكور تجديدنظرخواهي مي نمايند پرونده بديوانعالي كشورارسال و به اين شعبه ارجاع مي گردد شعبه 24 ديوانعالي كشور دادنامه تجديدنظر خواسته رابموجب راي شماره 403/1124/6/68بشرح بين الهلاين نقض مي نمايد( طبق مقررات ماده 14 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو دادگاه حقوقي يك قبل از صدور راي مكلف بصدور نظريه مي باشد و چنانچه ظرف پنج روز موورد اعتراض طرفين با يكي ازآنها قرار نگيرد راي مي دهد چن در رسيدگي بموضوع اين پرونده مقررات مذكور رعايت نگرديده راي تجديدنظرخواسته نقض مي گردد و رسيدگي به شعبه ديگر دادگاه حقوقي يك اراك ارجاع مي شود شعبه دوم دادگاه حقوقي يك اراك بر رفع انسداد و بهره برداري از چاه محفوره واقع در اراضي حسين آباد بغدادي و در فاصله پنجاه متري شمال كيلومتر10 جاده آسفالته اراك قم ( طبق كروكي ترسيمي كارشناسان ) وبا قدرت آبدهي 18 ليتر در ثانيه و قطر لوله چهار اينچ و قدرت مفيد موتور پانزده اسب و صدور پروانه پس از تعويض منصوبات و تجهيزات عليه سازمان آبهاي زيرزميني استان مركزي اراك ) و رد دعوي خواهانها زايد بر ميزاني فوق (بهره برداري 18 ليتر در ثانيه و نصب تاسيسات متناسب به آن ) نظريه صادر مي نمايد نظريه مذكوردرتاريخ 12و29/9/68 بخواهانها ابلاغ ميشود در تاريخ 16/19/68اعتراض مي نمايدسپس پرونده بديوانعالي كشور اراسل و به اين شعبه ارجاع مي گرددلايحه اعتراضيه بهنگام شور قرائت مي شود.
هيئت شعبه در ترايخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزراش آقاي ... عضو مميز واوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
اعتراضات نسبت بنظريه دادگاه در مورد وارد و موثر تشخيص نميگردد. از لحاظ رعايت اصول و قواعد دادرسي نيز اشكالي در رسيدگي دادگاه مشهود نميباشد لذا ضمن تاييد نظريه مذكور پرونده امر جهت انشاء حكم اعاده مي شود.

مرجع :
كتاب منتخب آراء ديوانعالي كشور پيرامون مسائل اراضي وآب
تاليف يداله بازگير
انتشارات فردوسي ، چاپ گيتي / 78 ، چاپ اول
155