رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

بتاريخ : 22/12/74
پرونده كلاسه :74/220/15051031
شماره دادنامه : 821و820
مرجع رسيدگي : شعبه 225 دادگاه عمومي ... 

راي دادگاه
در خصوص اعتراض واخواهي آقاي (الف ) به وكالت از طرف آقاي (ب ) نسبت به دادنامه غيابي شماره 2894/5/73 كه به موجب آن آقاي (ب ) به اتهام صدور چك ، بلامحل به شماره 22689974/4/73 به مبلغ دويست و هفتاد ميليون ريال (000/000/270) بعهده بانك 000 به دو سال حبس و پرداخت 000/500/67 ريال جزاي نقدي محكوم گرديده است وكيل معترض در مرحله واخواهي ادعاي جعلي بودن چك را نموده و بشرح پرونده شعبه 162 دادگاه عمومي ...  ضميمه اين پرونده شكايت جعل عليه آقايان (ج ) و(د) و غيره عنوان گرديده است ودرمرحله واخواهي دادگاه در رسيدگي به ادعاي جعل واخواه آقاي (ب ) را جهت اخذتوضيح و استكتاب و واريز دستمزد كارشناسي احضار وبشرح صورتجلسه 15/11/74 نامبرده با ابلاغ اخطاريه حاضر نگرديده و درخواست ارجاع امر به كارشناس شده است و چون نسبت به ادعا وشكايت جعل ، دليل ديگري اقامه نشده واعرتاض موجه وموثري كه فسخ دادنامه را ايجاب نمايد به عمل نيامده است و از نظررعايت موازين قانوني و ترتيبات رسيدگي نيز ايرادي بر دادنامه مشاهده نمي گردد بنابراين با رد اعتراض واخواه و اعلام غيرموجه بودن ادعا به جعلي بودن چك مورد شكايت دادنامه واخواست عينا" تاييد مي گردد. راي صادره حضوري تلقي در مهلت مقرر قانوني قابل تجديدنظردر دادگاه تجديدنظر استان مي باشد.
دادرس شعبه ...  دادگاه عمومي ... 

راي شعبه 7 دادگاه تجديدنظراستان تهران درخصوص دادنامه فوق الذكر
در خصوص تجديدنظرخواهي آقاي (الف ) وكيل پايه يك دادگستري به وكالت از طرف آقاي (ب )نسبت به دادنامه شماره 821و820 مورخ 22/12/74 صادره از شعبه 220 دادگاه عمومي تهران كه به موجب آن آقاي (ب )صدور يك فقره چك بلامحل به شماره 689974 مورخ 22/4/73 به مبلغ دويست و هفتاد ميليون ريال (000/000/270ريال ) عهده بانك 000 به دوسال حبس و پرداخت 000/500/67 ريال جزاي نقدي محكوم گرديده با توجه به تحقيقات و بررسي هاي به عمل آمده بر دادگاه ثابت است كه درارتباط با معاملات وقرارداد خريد سنگ بين آقايان (ج ) و(ب ) منعقد گرديده پس از انجامتسويه حساب آقاي (ب ) مبلغ دويست وهفتاد هزار ريال بابت كرايه حمل سنگ به آقاي (ج ) بدهكار شده و عليرغم اينكه چكهاي آقاي (ب ) عموما" بخط پسران وي نوشته مي شده اين بار بلحاظ آنكه پسرانش در محل حضور نداشتند آقاي (ج ) دسته چك آقاي (ب ) را از وي مي گيرد و در يكي از برگهاي آن بجاي آنكه رقم دويست و هفتادهزار رايل بنويسد مبلغ دويست وهفتاد ميليون ريال مي نويسد و درحالي كه قرار بوده چك را به در مغازه آقاي (ب ) بياورد و مهر بزند چك را بدون داشتن مهر به آقاي (د) مي دهد( در گواهينامه عدم پرداخت صادره از بانك محال عليه نيز يكي از دلايل صدور گواهينامه نقص امضاء قيدشده ) آقاي (د) سئوال شد چگونه و طي چه مدركي مبلغ 000/000/270 ريال را به آقاي (ب ) داده است نامبرده مي گويد اولا" پولا را به آقاي (ب ) نداده بلكه به آقاي (ج ) داده وثانيا" مدركي در اين خصوص ندارد فقط اين پول را بابت خريد سنگ در دو مرحله يكبار مبلغ 17 ميليون تومان و دفعه ديگر مبلغ ده ميليون تومان از داخل منزلش برداشته و به آقاي (ج ) داده است و مدعي گرديده آقايان (ج )و (ب ) با هم شريك بوده اند اما نتوانسته شريك بودن آنهاراثابت نمايد. همچنين با توجه به شهادت آقاي (ف ) كه در قروه كردستان به شغل سنگ فروشي اشتغال دارد مبني بر اينكه نامبرده شهادت داده آقاي (ج ) بجاي نوشتن رقم 27 هزارتومان بابت كرايه حمل سنگ مبلغ بيست و هفت ميليون تومان را در چك نوشته مويدا" به ساير قرائن و امارات موجود در پرونده از جمله اينكه آقاي (د) (دارنده چك ) مدعي است آقاي (ج ) را از سالها قبل مي شناخته اما در پاسخ دادگاه براي حاضر كردن آقاي (ج ) جهت اداي توضيح مي گويد قادر به معرفي وي نمي باشد و از ارائه آدرس محل سكونت يا اشتغال آقاي (ج )اظهار عجز مي نمايد و از نحوه صدور چك مورد شكايت توسط آقاي (ب ) اظهار بي اطلاعي مي نمايد و صرفا" مدعي است كه چك مورد شكايت را بابت طلبش از آقاي (ج ) گرفته لذا بر دادگاه علم و يقين حاصل است كه رقم مندرج در چك شماره 689974مورخ 22/4/73 به مبلغ دويست وهفتاد ميليون ريال يك رقم غيرواقعي است كه آقاي (ج ) از غفلت وكم سوادي آقاي (ب ) سوءاستفاده كرده و بناحق آن را در متن چك قيد كرده و صادر كننده چك نه تنها چنين مبلغي را بدهكار نيست بلكه تا روز شكايت از آن بي اطلاع بوده و در لحظه امضاء كردن چك نيز بلحاظ اعتمادي كه به آقاي (ج ) داشته و البته اين اعتماد فاقد توجيه منطقي و عقلي است چك مورد شكايت را به تصور اينكه رقم آن 270000 ريال است امضاء كرده بناء عليهذا بحلاظ عدم توجيه آقاي (ب ) به مبلغ مندرج در متن چك كه توسط آقاي (ج ) بناحق نوشته شده ونتيجتا" بلحاظ ا حراز سوءنيت وي در اصدار چك موردشكايت ضمن نقض دادنامه تجديدنظرخواسته مستندا" به بند2 ماده 22 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب حكم بر برائت نامبرده از اتهام انتسابي صادر و اعلام مي شود راي صادره قطعي است.
مستشاران شعبه ... دادگاه تجديدنظراستان ... 
مرجع :
كتاب مسائل پيرامون چك درآراي قطعيت يافته دادگاهها
تاليف يداله بازگير،نشرعصرحقوق باهمكاري حقوقدان ،چاپ نخست تابستان 1378
145