رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 426813
شماره دادنامه : 927/20
تاريخ       : 24/9/72
مرجع رسيدگي : شعبه 20ديوان عالي كشور0

خلاصه جريان پرونده : آقاي (الف ) به اتهام صدور يك فقره چك به مبلغ 24600000 ريال تحت تعقيب كيفري واقع با صدور كيفرخواست پرونده در دادگاه كيفري يك تهران مورد رسيدگي قرار گرفته شاكي خصوصي دادخواست مطالبه خسارت تقديم كرده 0 با انجام محاكمه بشرح صورتجلسه 4/2/71 مدعي خصوصي تقاضاي صدور حكم كرده متهم (خوانده ) اظهار داشته امضاي چك را قبول دارد ليكن تاريخ نداشته و عدد22 ميليون ريال بوده و آن را به صورت امانت داده مدعي است رقم دستخورده توضيحا" اينكه در اختلاف بين ورثه (ب ) و شاكي قرار گرفته و براي حكميت به آستارا نزد شاكي رفته 000 و چك به طور امانت و براي تضمين انتقال اتوبوس بوده ، وكيل او نيز توضيحات و مدافعاتي كرده دادگاه در ارتباط با اظهارات متهم و وكيل او از مدعي خصوصي خواسته اختلاف راجع به اتوبوس را شرح دهد و او اظهارات متهم را راجع به چك تكذيب كرده مي گويد اين چك اماني و تضميني انتقال اتوبوس نبود. بلكه در ازاي فروش ماشين بوده توضيح داده كه اتوبوس به او فروخته با قولنامه اي خودم خريدراي كرده بودم پشت آن به (الف ) منتقل كردم مدركي هم در دست ندارم اتوبوس تبريز را يكسال قبل با قولنامه فروختم و چك مورد شكايت را گرفتم چك به همين صورت به من داده رقم را در حضور خودم نوشت و امضاء كرد تاريخ را ترديد دارم كه در حضورم نوشته يا خير0 با ارجاع امر به كارشناسي وملاحظه نظريه مورخ 8/12/71 كارشناسان رسمي دادگستري ، طرفين با ملاحظه نظريه كارشناسي اظهار داشته اند اعتراض نداريم 0 خواهان اضافه كرده مهلت بدهيد تا بعدا" نظرم را راجع به كار شناسي اعلام كنم 0 در جلسه 4/3/72 شاكي اظهار داشته چك را بدون تاريخ متهم به من داد تاريخ را خودم گذاشتم چون مي خواست وعده دار بدهد قبول نكردم 0 متهم در آخرين دفاع اظهار داشته چك را براي حفظ حقوق صفغر مرحوم (ب ) بدون تاريخ به عنوان امانت به شاكي دادم 0 دادگاه با شرح مختصر از جريان امر و اهظارات طرفين و با استناد به نظريه كارشناسان و گواهي گواهان ، شكايت را فاقد جنبه جزائي دانسته و حكم بر برائت صادر كرده و نظر به اينكه قرارداد10/2/71 مورد تاييد شاكي قرار گرفته و اينكه دليلي كه حاكي از صحت ادعا باشد ارائه نداده و موداي شهادت شهود اماني بودن چك مي باشد استحقاق شاكي را در مطالبه وجه چك ثابت ندانسته حكم به بطلان دعوي صادر كرده است آقاي (ب ) (خواهان ) طي لايحه به حكم صادره اعتراض كرده كه طبق قولنامه 10/8/70 به خط متهم چهاردانگ و نيم از يك دستگاه اتوبوس از (ج ) در بنگاه متهم خريداري كرده كه چون قادر به پرداخت باقي اقساط نشده به (الف ) فروخته كه چك موضوع پرونده را داده كه كلاهبرداري كرده شهود معرفي شدهاطلاعي در مورد چك و اماني بودن آن نداشته و تلقيني و رفيق او هستند تقاضاي نقض دادنامه را نموده است. رئيس فعلي دادگاه كه در ظهر لايحه به تاريخ 21/6/72 مرقوم داشته صادر كننده حكم تغييرات سمت داده پرونده به ديوان عالي كشور ارسال به اين شعبه ارجاع شده است.
هيات شعبه در ترايخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز واوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي ...  داديارديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر صدور راي شايسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
اولا" راجع به تجديدنظرخواهي شاكي خصوصي از حكم برائت باتوجه به مجموع اوراق پرونده و تحقيقات انجام شده و مفاد حكم ودلايل استناديه و اينكه از جانب معترض ايراد و اشكالي موجهي كه نقض حكم را ايجاب نمايد به عمل نيامده و به نظر نمي رسد اين قسمت دادنامه تاييد مي شود. ثانيا" درخصوص تجديدنظرخواهي خواهان راجع به امر حقوقي چون حكم دادگاه به لحاظ عدم ارائه دليل بر اشتغال ذمه خوانده اصدار يافته است در واقع مساله مدعي و منكر تحقق يافته كه لازم است استحلاف انجام شود فلذا دادنامه در اين قسمت نقض رسيدگي و اظهارنظر در اين مورد را مستندا" به بند(ب ) ماده 6 قانون تجديد نظرآراء دادگاهها  به شعبه صادر كننده حكم ارجاع مي نمايد.
رئيس شعبه ...  دادگاه تجديدنظراستان ...  مستشار دادگاه ... 
مرجع :
كتاب مسائل پيرامون چك درآراي قطعيت يافته دادگاهها
تاليف يداله بازگير،نشرعصرحقوق باهمكاري حقوقدان ،چاپ نخست تابستان 1378
145