رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 74/76294
شماره دادنامه : 835
تاريخ       : 23/9/74
مرجع رسيدگي : شعبه 194 دادگاه عمومي تهران

راي دادگاه
در خصوص اتهام آقاي (الف )28 ساله اهل و ساكن تهران مسلمان ايراني فاقد پيشينه كيفري متاهل داير به صدور هفت فقره چك بلامحل به شماره هاي 10056056/2/73 و 30056056/4/74 و  1056057/6/73 و30056058/6/73 بانك ملي شعبه حسابجاري 3288 اولي به مبلغ يك ميليون ريال و دومي به مبلغ يك ميليون ريال سومي به مبلغ يك ميليون ريال چهارمي به مبلغ يك ميليونر يال پنجمي به مبلغ يك ميليون و پانصد هزار ريال ششمي به مبلغ يك ميليون و پانصد هزار ريال هفتمي به مبلغ دو ميليون ريال با عنايت به محتويات پرونده و مدافعات متهم 0 اولا" از آنجا كه گواهي عدم پرداخت چك رديف يك جهت محتويات پرونده به تاريخ 21/8/73 صادر گرديده كه با اين وصف شاكي در مهلت شش ماه از تاريخ صدور ذكر شده بر روي چك اقدام به مراجعه به بانك و دريفات گواهي عدم پرداخت ننموده و گواهي مذكور پس از مهلت مقرر قانوني اصدار يافته و با عنايت به اظهارات شاكي در جلسه رسيدگي مورخه 23/9/74 مبني بر اينكه هفت برگ چك مذكور در اواليل ارديبهشت سال 73 از متهم دريافت نموده كه با اين وصف وعده داربودن چكهاي موصوف محرز ومسلم است. در نتيجه چكهاي فوق الذكر شرايط مذكور ماده سه قانون صدور چك رادارانبوده و با توجه به مفهوم ماده 7 اصلاحي 11/8/72 قانون صدور چك متهم را نسبت به اتهام انتسابي توجها" اصل قانوني بودن جرم و مجازات ، عدم وقوع بزه از ناحيه بانك به اصل برائت تبرئه مي گردد اما در خصوص اتهام ديگر وي داير به صدور شش فقره چك وعده دار به مبلغ مجموعا" هشت ميليون ريال با عنايت به شكايت شاكي تصاوير مصدق چكهاي صادره ازشماره هاي 056054الي 056059 و تصاوير مصدق گواهي هاي عدم پرداخت صادره از سوي بانك محال عليه و ساير محتويات پرونده و قرائن وامارات موجود در آن هرچند متهم در دفاع از اتهام انتسابي بيان داشته كه هيچگونه معامله وبدهي به شاكي نداشته ودر تاريخ 24/12/72 چكهاي مورد شكايت را به دامادش داده تا باپرداخت آنها با شكات پدرش رضايت شكات پدردامادش را جلب نموده و موجبات آزادي او را از زندان فراهم آورد ليكن چون داماد وي در اين امر موفق نگرديده چكها را اعاده و تحويل همسر وي كرده ولي به جهت وجود اختلاف شديد بين او و همسرش مشاراليها ازموقعيت سوءاستفاده كرده چكها را به برادرش تحويل ونامبرده اخير هم با مراجعه به بانك و اخذ گواهي عدم پرداخت مبادرت به طرح شكايت از او نموده و جهت اثبات ادعاي خويش به پرونده كلاسه 73/1166 مطروحه درشعبه 203 كيفري دو سابق تهران استناد جسته است. صرفنظر از اينكه اظهارات متهم مورد تكذيب وانكار شاكي واقع شده با توجه به صورتجلسه مورخه 22/5/74 گزارش اجمالي از پرونده استنادي متهم دلالت بر اثبات ادعاي وي نمي نمايد. در خصوص اين امر كه متهم بيان داشته چكهاي مورد شكايت در ميان اسباب زندگي وي بوده كه همسرش آنهاراسرقت و در اختيار شاكي گذاشته با توجه به اينكه حسب قرارمورخه 22/8/73 شعبه دوم بازپرسي مجتمع شماره 4 در خصوص شكايت متهم از همسرش داير به حيف وميل و جابجائي اموال و اسباب به لحاظ عدم شكايت دليل قرار منع پيگرد صادر شده و در مورد موافقت داديار اظهار نظر واقع شده بنابراين به اين موضوع قبلا" رسيدگي و اعتبار امر مختوم داشته موجبي براي جهت رسيدگي به شكايت متهم عليه همسرش در اين قسمت به نظر نمي رسد و بعلاوه اين اظهارات مطالبي كه متهم در شعبه دوم دادگاه عمومي ...  در برگه بازجوئي مورخه 18/15/74 بيان داشته داراي تناقض ا ست لذا بزهكاريش در نزد دادگاه محرز مستندا" به جزء چهارم از ماده سيزده اصلاحي مورخه 11/8/72قانون صدور چك و رعايت ماده 47  قانون مجازات اسلامي مشاراليه را به پرداخت مبلغ پانصد هزار ريال جزاي نقدي درحق دولت محكوم مي نمايد و با توجه به تقديم دادخواست ضرر و زيان از ناحيه مدعي خصوصي مستندا" به مواد15و16 قانون صدور چك خوانده (متهم ) محكوم است به پرداخت مبلغ نه ميليون ريال وجه خواسته معادل مجموع مبالغ مندرج در هفت فقره چك مورد شكايت در حق خواهان مستندا" به مواد 310و312و313 و320 قانون تجارت ماده 357  قانون آئين دادرسي مدني از آنجا كه دفاع موثري به عمل نياورده و از آنجا كه چكهاي مذكور در يد خواهان به اشتغال ذمه خوانده داشته با توجه به اينكه مشاراليه (برائت ) ذمه خويش را ثابت ننموده و با توجه به اصل استحاب بشرح فوق محكوم مي گردد. همچنين خوانده محكوم است به پرداخت 136000 ريال بابت خسارت دادرسي در حق خواهان 0 راي صادره حضوري و ظرف 20 روز از تاريخ رويت قابل تجديدنظر در دادگاههاي محترم تجديدنظراستان است.
رئيس شعبه ...  دادگاه عمومي تهران

راي شعبه 6 دادگاه تجديدنظراستان تهران درخصوص دادنامه فوق الذكر
در خصوص تجديدنظرخواهي آقاي (الف ) از دادنامه شماره 835 مورخ 23/9/74 صادره از شعبه 194 دادگاه عمومي تهران نظر به اينكه اعتراض موثري كه فسخ دادنامه را ايجاب نمايد به عمل نيامده و دليلي كه اثبات نمايد كه چكها سرقتي بوده در پرونده وجود نداردودادنامه طبق مقررات صادر گرديده لذا با اعتراض دادنامه موصوف عينا" تاييد و استوار مي گردد.
رئيس شعبه ...  دادگاه تجديدنظراستان ... مستشاران دادگاه ... 
مرجع :
كتاب مسائل پيرامون چك درآراي قطعيت يافته دادگاهها
تاليف يداله بازگير،نشرعصرحقوق باهمكاري حقوقدان ،چاپ نخست
تابستان 1378
145