رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 14/9/69 شماره دادنامه : 696 /22 مرجع رسيدگي : شعبه 22 ديوانعالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 15/8/42 تجديد نظر خواهان بطرفيت بانو خانم مير مجيدي دادخواستي بخواسته اعتراض به ثبت مزرعه يله باغ پلاك شماره 2 اصلي از بخش 3 گرگان و آب رودخانه زيارت خاصله رود كه نسبت بسهم  مورد تقاضاي خوانده بمبلغ شصت هزار ريال تقديم دادگاه شهرستان گرگان نموده و خلاصتا توضيح داده در تعقيب دادخواست مجدد كه پس از صدور قرار رد نسبت بدادخواست شماره 4/310 /38 شهرستان شعبه دوم تقديم گرديد و متاسفانه تاكنون اخطاريه اي باينجانبان ابلاغ نشده و اطلاعي از جريان پرونده نداريم ولي براي اينكه    هر چه زودتر دادخواست تكميل شود و به جريان افتد بشرح ذيل دعوي خود را شرح ميدهيم مرحوم شيخ حمزه بشرح پرونده ثبتي پلاك اصلي بخش 3 گرگان ششدانگ قريه اوزنيه را بانضمام سي و شش  سهم از 112 سهم آب رودخانه زيارت قبل از تصرفات شاه سابق تقاضاي ثبت نموده و اداره ثبت گرگان با قبول اين تقاضا مالكيت و تصرفات مشاراليه را احراز نموده است پس از وضع قانون استرداد املاك واگذاري موكلين و ساير ورثه مرحوم شيخ حمزه بدادگاه صالح مراجعه و بشرح دادنامه صادر از هيئت نخستين كه طبق گواهي صادره از هيئت تجديد نظر به مرحله قطعيت رسيد ششدانگ قريه اوزنيه مجدد بمالكيت ورثه شيخ حمزه   مستقر گرديد و با حدود مندرج در دادنامه كه منطبق با حدود مندرج در اظهارنامه ثبتي و سند  رسمي انتقال ملك به رضاشاه است مجددا بتصرف  ورثه شيخ حمزه درآمده خوانده باتفاق عده ديگري كه ب موجب  محتويات   پرونده شماره 38/1-72 شهرستان شعبه اول دادگاه شهرستان گرگان نسبت بآن     در موعد مقرر دادخواست اعتراض بر ثبت تقديم گرديد با اشتباهكاري و با استناد احكامي كه بغلط و در تاريخ موخر برحكم استرداد اوزنيه از دادگاه املاك در دست داشتند بدون توجه باينكه قبلا مورد حكم آنان در محدوده اوزنيه بنفع موكلين و ساير ورثه مرحوم شيخ  حمزه حكم صادره استرداد شده وبدون توجه باظهار نامه مرحوم  شيخ حمزه قسمتي از مورد تقاضاي اوزنيه را بنام يله باغ اداره ثبت اسناد قبول تقاضاي ثبت نموده و آگهي نوبتي منتشر كرده كه اين دادخواست نسبت بسهم بانو خانم نجفي ، بعدا آگهي نوبتي آن منتشر شده تقديم مي گردد و موضوع شكايت اينست  كه مدرك تقاضاي ثبت بانو خانم نجفي  و ساير متقاضيان ثبت يله باغ دادنامه اداره املاك واگذاري  است كه بشرح فوق الذكر آنچه در دادنامه بنام يله باغ مورد حكم قرار گرفت قسمتي از اوزنيه است كه قبلا بنام ورثه مرحوم شيخ  حمزه   حكم صادر شده است از اين جهت و بعلت تعارض دادنامه اخير با حكم اويه اوزنيه اداره ثبت حق قبول ثبت نداشته است  (( و نيز چون سابقا نسبت به همين اراضي تحت عنوان اوزنيه  از طرف  مرحوم شيخ حمزه اظهار نامه ثبتي قبول شده و بجريان افتاده اداره ثبت گرگان حق قبول اظهارنامه جديد نداشته است )) و نيز چون اراضي مذكور چه در زمان تقديم اظهار نامه اوزنيه از طرف مرحوم   حمزه و چه در زمان تحويل به عمال رضا شاه و چه  در زمان استرداد اوزنيه     از اداره املاك پهلوي  بموجب صورتمجلس تحويل وتحول و چه در تاريخ تقاضاي ثبت خوانده در تصرف مالكانه موكلين و ساير ورثه مرحوم شيخ  حمزه بوده تقاضاي ثبت  مزبور قانونا باطل است استدعاي رسيدگي و صدور  راي به بطلات و تقاضاي ثبت يله باغ و آب مربوط  به آن مي شود مدارك عبارت است از كليه محتويات  پرونده ثبتي اوزنيه پلاك 3 اصلي از بخش 3 گرگان  و كليه مداركي كه ضمن  دادخواست قبلي كه منتهي  بصدور  قرار رد شده و تقاضاي پيوست نمودن   بدادخواست مجدد مي شود و نيز كليه محتويات پرونده شماره 1- 72/38 شعبه اول  دادگاه شهرستان  گرگان كه بعنوان اعتراض  به بقيه متقاضيان ثبت يله باغ تقديم شده و در جريان رسيدگي است و نيز    آقايان عبدالرسول و ام البنين فرزندان محمود و زينب  بيگم و خديجه  و بانو جمليه و حسنعلي ساكنين گرگان و اوزنيه با وكالت آقاي رستم 000 بطرفيت آقايان سيد ابراهيم و سيد محمود و سيد  يعقوب و بانوان گرگان و اوزنيه  با وكالت آقاي رستم 00000 بطرفيت آقايان سيد ابراهيم و سيد محمود و سيد يعقوب و بانوان     زينب بيگم و خديجه و بانو جميله وحسينقلي ساكنين گرگان و اوزنيه بكلاسه 0000 مدني و دادخواست بانوان فاطمه فرزند مرحوم علي اكبر و فاطمه بي بي و طوبي    و ربابه همگي 00000 با وكالت آقاي  اسمعيل بطرفيت بانو خانم بكلاسه 1 –69 – 38 و 4-310 –38 مدني و دادخواست آقايان عبدالمجيد و وصي مرحوم دكتر محمد و عبداله وقدسي فرزندان دكتر محمد بطرفيت آقايان و بانوان : 1- سيد ابراهيم 2-سيد محمد 3- زينب بيگم 4- خديجه 5- سيد يعقوب 6 – خانم نجفي شهرت همگي 00000 7- جميله 8- حاج حسينقلي بكلاسه 3-266 –38 هر يك دادخواستي بخواسته اعتراض بر ثبت مزرعه يله باغ پلاك شماره 2 بخش سه گرگان و 1-2-7 سهم از 36 سهم از 112 سهم حقا به رودخانه خاصه رود زيارت تقديم دادگاه شهرستان گرگان نموده كه تواما در شعبه دوم دادگاه مورد رسيدگي قرار گرفته كه پس از رسيدگي طبق دادنامه شماره 167 الي 172 – 23 /7/48 خلاصتا چنين راي صادر كرده است (( گرچه قاضي وقت در جلسه مورخ 24/11/44 بدون ملاحظه پرونده هاي استنادي كه رونوشت احكام مربوطه به خلع يد يله باغ صادره از محكمه صلح نامحدود گرگان را كه بنفع خواندگان پيوسته نموده بودند قرار رد ايراد مختومه بودن امر را صادر كرده ولي با وصول پرونده هاي اصلي خصوصا ملاحظه راي شماره 85 محكمه صلح نامحدود استرآباد كه بوسيله پژوهشخواهي مرحوم شيخ حمزه مورث خواهانهاي اين پرونده قطعي شده و همچنين آراء صادره از محكمه مزبور  كه تا مراحل استيناف و نيز مبني بر رفع تصرف عدواني عليه شيخ  حمزه صادره وقطعي گرديده ومدعا به كليه آنها مزرعه يله باغ كه در حدود آن طرفين توافق ضمني داشته وبين رودخانه خشكداول وقاضي وال وخرگوش تپه ودرنيز وصل بقريه اوزنيه مي دانسته اند 000 بررد ايراد سابقه طرح وحكم يعني مختومه بودن موضوع وجهه قانوني نداشته است ولي صرفنظر از ايراد مزبور چون برطبق محتويات پرونده ومستنبط  از شهادت شهود در اجراي  قرار مورخ 25/1/47 ملك يله باغ كه از جهتي وصل بقريه اوزنيه است قبل از شهريور 1320 شمسي درتصرف مالكانه خواندگان بوده وپس  از تصرف املاك مزبور وسيله عمال رضا شاه 000 درتاريخ 10/1/23  - 4/9/24 ثبت نخستين دادگاه املاك واگذاري وآراء شماره 253 و254   –4 /9/24 هيئت تجديد نظر املاك واگذاري حكم باسترداد يله باغ به نفع خواهان صادر واجرا ء گرديده وبا توجه به شهادت شهود اين تصرف مالكانه بعدا" قطع نشده لذا چون تصرفات مالكانه مزبور زايد بر بيست سال تازمان تقديم دادخواست هاي مربوط باين پرونده است لذا دعوي مشمول به مرور زمان است با قبول ايراد مرور زمان عنوان شده  از طرف وكيل خواندگان باستناد مواد 202 و732 قانون آيين نامه دادرسي مدني قرار رد دعوي خواهانها محكومند مبلغ 3200 ريال بابت حق الوكاله وكيل  خواندگان پرداخت نمايند 000))
بانوان فاطمه بي بي وفاطمه وطوبي وربابه با وكالت آقاي اسمعيل نسبت به قرار رد دعوي ( مشمول مرور زمان )صادره از شعبه دوم دادگاه شهرستان گرگان پژوهشخواهي كرده واز وكالت موكلين خود استفاده نموده ودر جريان رسيدگي دادگاه تبديل به دادگاه عمومي وسپس دادگاه حقوقي ياد شده وسرانجام شعبه اول دادگاه حقوقي يك طبق دادنامه شماره 321 – 30/10/18 دادنامه پژهشخواسته عينا " تاييد گرديده است از دادنامه مذكور بانوان فاطمه بي بي وطوبي وربابه شهرت همگي 000 با وكالت آقاي برزين تجديد نظر خواهي كرده اند كه مبادرت به لايحه جوابيه از طرف وكيل تجديد نظر خواندگان گرديده وآقاي 000 دادرس دادگاه ضمن  تاييد دادنامه خود پرونده  رابه ديوانعالي كشور ارسال نموده كه با اين ارجاع گرديده اينك در وقت بالا هيئت شعبه تشكيل بابررسي محتويات پرونده ومشاوره به شرح  زير مبادرت به صدور راي مي نمايد .
(( بسمه تعالي ))
راي باملاحظه محتويات پرونده اشكال برقرار صادره (تجديد نظر خواسته )در قسمت رد دعوي به لحاظ شمول مرور زمان وارد است زيرا مرور زمان طبق فتواي صريح امام خميني رضوان اله تعالي عليه ونظريه شوراي نگهبان خلاف شرع  مقدس اسلام مي باشد لذا ضمن نقض راي تجديد نظر خواسته پرونده به دادگاه صادر كننده بدوي ( حقوقي يك ساري )جهت اقدام قانوني ارجاع مي شود .