رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره دادنامه : 718/21
تاريخ رسيدگي  : 15/8/70
مرجع رسيدگي   : شعبه 21 ديوانعالي كشور
موضوع : اعتراض به نظر و استنباط مورخ 8/11/69صادره از شعبه 23 دادگاه حقوقي يك تهران 

خلاصه جريان پرونده : در تاريخ 4/2/68 آقاي (الف ) به طرفيت منطقه بهداري جنوب تهران به خواسته دو ميليون تومان خسارت بر اثر تزريق واكسن سياه سرفه تقديم دادگاه حقوقي يك تهران نموده و خلاصتا" توضيح داده كه در تاريخ 28/11/62 كه فرزندش (س ) كه سه ماهه بود جهت تزريق واكسن هاي سه گانه به اتفاق مادرش به منطقه بهداري جنوب تهران برده كه بعد از تزريق واكسن ساه سرفه در همان روز دچار تشنج گرديده كه به پزشك مراجعه نموده و اظهار داشته اند كه در اثر ناراحتي مغزي دچار تشنج شده بعد از مداواهاي مداوم و بستري در بيمارستان مفيد مدتها تحت نظر پزشكان متخصص بوده و چون امكان معالجه در ايران نبوده به سه هزار دلار ارز دولتي و بقيه هزينه شخصي به كشور آلمان غربي فرستاده شده بعد از يك سلسله مداوا و مراقبت بعداز مدت دو ماه ديگر مجددا" به ايران مراجعه كه هم اكنون مدت 5/4 سال است نه تنها خوب نشده بلكه روز به روز بيماري او حادثر مي شود و از طرفي گزارش پزشكي از آن كشور تاييد شده كه در اثر همان تزريق بوده كه صدمه مغزي به طفل وارد شده كه به خاطر اشتباهي كه بهداري مذكور مرتكب شده مرتكب خسارت مذكور گرديده و در خاتمه درخواست اعسار از هزينه دادرسي و صدور حكم به شرح خواسته كرده مستندات وي فتوكپي كارت منطقه بهداري جنوب تهران و فتوكپي گزارشات داخل و خ ارج از كشور و فتوكپي تاييد سركنسولگر ايران در مونيخ (آلمان غربي ) مي باشد دادگاه بدوا" در مورد درخواست اعسار خواهان رسيدگي و حكم بر قبول اعسار خواهان از پرداخت هزينه دادرسي صادر ودر ماهيت امر باتعيين وقت و ابلاغ به طرفين و طبق صورتجلسه مورخ 6/8/68 دادگاه پس ازتوضيحات خواهان جهت تعيين ميزان خسارت ناشي از درمان فرزند خواهان و خسارات وارده قرار ارحاع امر به كارشناس صادر واجراء شده و هيئت كارشناسان نظريه خود را اعلام كرده اند كه به شماره 271931/8/69 ثبت دفتر گرديه و خلاصتا" اظهارنظر كرده اند كه تقصيري متوجه تجويز كننده وتزريق كننده واكسن نيست واحتمال دارد كه در اثر تزريق واكسن سه گانه عوراض مغيي همانند آنكه دراين كودك به وجود آ'مد پديد آيد كه قابل پيش بيني و پيشگيري نيست و در صورتيكه واكسن تجويز شده مطابق استاندار نبوده باشد نيز مي تواند عوارضي از اين قبيل ايجاد نمايد خواهان به نظريه مذكور اعتراض كرده و سرانجام دادگاه پس از كسب نظر شفاهي آقاي مشاور خلاصتا" پس از ذكر مقدمه و جريان پرونده با توجه به ماده يك و دو قانون مسئوليت مدني واصل بيست و نهم قانون اساسي از نظر استناد به مسئوليت سازمان خوانده در ماخوذ بودن به نتيجه ايكه از اقدامات مامورين مربوطه حاصل مي گردد اظهارنظر بر الزام سازمان خوانده به جبران خسارات مادي و معنوي خواهان ناشي از قصور و مسئوليت قانوني مقرره به جبران خواسته كرده است سازمان خوانده به نظر مذكور اعتراض كرده كه پرونده حسب دستور و تصميم مورخ 18/3/70 دادگاه به ديوانعالي كشورارسال و به شعبه 21 ارجاع گرديده است لايحه اعتراضيه هنگام شور قرائت خواهد شد0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي  ....  عضو مميز واوراق پرونده و نظريه دادگاه ولايحه اعتراضيه مشاوره نموده چنين راي مي دهند0
اشكالاتيكه نسبت به اظهارنظر مورخ 8/11/69 شعبه بيست و سوم دادگاه حقوقي يك تهران وارد به نظر مي رسد اين است كه با اينكه كارشناسان مربوطه طي نامه وارده به شماره 162075/10/68به دادگاه اعلام نموده اند كه جهت اظهار نظر لازم است:
 الف:  نماينده وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي پرونده مربوطه را همراه بياورد.
 ب:  در مورد نوع واكسن به كار رفته در درمانگاه جنوب ومحل ساخت آن تحقيق شود.
 ج:  در خصوص اينكه موارد مشابهي از ناسازگاري پس از تزريق در حوالي تاريخ 28/11/62 در بهداري جنوب تهران ديده شده با خير توسط نماينده مذكور تحقيق و پاسخ داده شود0 با اين حال اولا" پرونده حكايتي از ارسال پرونده مورد نظر كارشناسان به دادگاه ندارد ثانيا"  در پاسخ شماره 828/4/ب 1/2/69 اداره كل مبارزه با بيماريها در خصوص واكسنهاي ثلاث تحويلي به منطقه غرب تهران است نه منطقه جنوب موردنظركارشناسان كه ظاهرا" تزريق درآن منطقه صورت گرفته است (مگر اينكه تزريق مورد بحث در همان منطقه غرب صورت گرفته باشد) ثالثا" در مورد سئوال ديگر كارشناسان (يافت شدن موارد مشابهي در نتيجه تزريق واكسن ثلاث در منطقه موضوع بحث در حوالي تاريخ 28/11/62) اساسا" پاسخي داده نشده است لذا اظهار نظر دادگاه واجد ايراد قضائي است ومستندا" به ماده 15 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك ودو پرونده جهت اقدام قانوني اعاده مي گردد0
لازم به تذكر است كه خوانده دعوي ضمن لايحه اعتراضيه وارده به شماره 6422/3/70 مستندا" به اظهارنظر كارشناسان اعلام نموده است كه چنانچه در كيفيت واكسن ايرادي باشد كارخانه سازنده مقصر است هرچند ايراد در موقعيت قانوني نمي باشد ليكن اقتضاء دارد دادگاه در مورد رابطه حقوقي كارخانه سازنده واكسن ثلاث موضوع بحث با خوانده دعوي نيز تحقيق و سپس اتخاذ تصميم نمايد0

مرجع :
كتاب منتخب آراء قطعيت يافته دادگاهها درامورجزائي ،جلددوم
تعزيرات
چاپ اول  1379 . ناشر، دانش نگار، چاپ جديت

161