رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي  : 25/8/74
كلاسه پرونده   : 22-74
شماره دادنامه  : 1435-73
مرجع رسيدگي   : شعبه اول دادگاه عمومي سنندج به دادرسي آقاي
يزدانفر
تجديدنظرخواسته :دادنامه 444-71 دادگاه حقوقي 2بيجار
گردشكار: بدوا" خواهان دادخواستي به خواسته فوق به طرفيت خوانده به دادگاه تقديم كه پس از ارجاع به اين شعبه و ثبت به كلاسه بالا و انجام تشريفات قانني در وقت فوق العاده شعبه اول دادگاه عمومي سنندج متصدي امضاءكننده زير تشكيل است دادگاه با بررسي محتويات پرونده بشرح زير مباردت به صدور راي مي نمايد0

راي دادگاه
در خصوص تجديدنظرخواهي آقاي 000 از دادنامه شماره 444-71 صادره در پرونده كلاسه 175-70 دادگاه حقوقي دو بيجار با توجه به محتويات پرونده استنادي چون خواندگان به اتهام ايراد ضرب و جرح نسبت به نامبرده به مجازات حبس محكوم گرديده و حكم صادره نيز قطعيت يافته است و با عنايت به اينكه كارشناس متخب ميزان ضرر و زيان وارده را جمعا" مبلغ دويست هزار ريال تعيين نموده كه اعتراضي نسبت به آن واصل نگرديده است بناء عليهذا دادگاه ضمن فسخ دادنامه بدوي توجها" به مواد يك و سه قانون مسئوليت مدني خواندگان را بالسويه به پرداخت مبلغ دويست هزار ريال در حق خواهان محكوم مي نمايد و دعوي خواهان نسبت به مازاد مبلغ مذكور به لحاظ عدم استقلال محكوم به رد است 0 راي صادره به جز در موارد مندرج در ماده 18 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب قطعي است 0
دادرس شعبه اول محاكم عمومي سنندج - يزدانفر

تاريخ رسيدگي  : 4/4/75
كلاسه پرونده   : 74-1151-2/ت
شماره دادنامه  : 344
مرجع رسيدگي   : شعبه دوم دادگاه تجديدنظراستان كردستان
هيات شعبه     : آقايان بختياري رئيس و فائز مستشار دادگاه
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 1435-25/8/74 صادره در پرونده 74/152 شعبه اول دادگاه عمومي سنندج 

خلاصه جريان پرونده : در سال 1356 در يك نزاع دسته جمعي آقاي 00 صدمه ديده و صدمات وي حسب نظريه هاي پزشك عبارت بوده است ازتورم ساعد چپ ، پوست رفتگي ساعد راست ، و شكستگي دنده هاي نهم ودهم طرف راست 0 دادگاه شهرستان بيجار پس از رسيدگي عده اي از منازعين را كه نامبرده نيز جزو آنان بوده هر يك به پرداخت ده هزار ريال جزاي نقدي ، و عده اي ديگر را كه آقايان 1- 000 2- 000 3-4000-000 5-000 6-000 7-000 8-000 بوده اند، هر يك به تحمل سه ماه حبس محكوم كرده واين حكم در دادگاه استان و ديوان عالي كشور تائيد و ابرام گرديده اما هنگام اجراء با لايحه قانوني عفو عمومي متهمان و محكومان  جزائي  برخورد نموده و بدون اجراء مختومه گرديده است 0
آقاي 000 در تاريخ 22/3/70 دادخواستي عليه هشت نفريادشده تقديم نموده و خواسته خود را مطالبه دوميليون ريال ديه و ضرر و زيان ناشي از جرم ذكر كرده است ، خواندگان با وكالت آقاي 000القاءشبهه مي نمايند كه خواهان در سال 1344 نيز دعوي ضرر و زيان ناشي ازجرم مطرح نموده و رد شده و به تصوير دادنامه شماره 6/9/46 شعبه پنجم ديوان عالي كشور استناد مي كنند، علاوه برآن وكيل خواندگان استدلال مي كند كه قانون ديات در سال 1361 تصويب شده و عطف به ماسبق نمي شود، دادگاه بيجار بدون توجه به اينكه دعوي ضرر و زيان مربوط به سال 1344 نمي تواند با بزهي كه در سال 1356رخ داده ارتباط داشته باشد، و بدون توجه به مفاد راي وحدت رويه شماره 45-25/10/65 دفاع خواندگان را پذيرفته و دعوي خواهان را رد كرده است ،خواهان تجديدنظرخواهي نموده و شعبه اول دادگاه حقوقي يك سنندج پس از ملاحظه پرونده كيفري مورد استناد و استخراج خلاصه آن ، براي تعيين ميزان ضرر و زيان موضوع را به كارشناسي ارجاع كرده و آقاي پزشك قانوني سنندج را به كارشناسي برگزيده است ، آقاي پزشك قانوني با تذكر اين نكته كه به هر سه ضايعه جسمي وارده به خواهان ديه تعلق مي گيرد، علاوه بر ديه براي هزينه هاي درمان مبلغ يكصد هزارريال و براي خسارت ناشي از بيكاري  مبلغ يكصد هزار ريال برآورد كرده است ، در اين حال دادگاههاي حقوقي منحل و دادگاه عمومي تشكيل شده و شعبه اول دادگاه عمومي سنندج دادنامه تجديدنظرخنواسته را نقض و به استناد مواد يك و سه قانون مسئوليت مدني خواندگان را بالسويه به پرداخت دويست هزار ريال به خواهان محكوم كرده ونسبت به ديه مورد مطالبه خواهان سكوت اختيار نموه است ، از اين حكم نيز تجديدنظرخواهي كرده است ، پس از وصول وارجاع پرونده به اين شعبه و ثبت آن به كلاسه فوق اينك در وقت فوق العاده شعبه دوم تجديد نظر استان كردستان تشكيل است 0 پس از قرائت گزارش و بررسي اوراق پرونده ومشاوره ختم دادرسي را اعلام و بشرح آتي مبادرت به صدور راي مي نمايد0

راي دادگاه
آن بخش از دادنامه تجديدنظرخواسته كه راجع به رددعوي مطالبه ضرر و زيان ناشي از جرم نسبت به مازاد بردويست هزارريال مي باشد، با توجه به نظر كارشناس صحيح است و تائيد مي گردد0 اما بخش ديگر دادنامه كه به موجب آن دعوي مطالبه ديه همراه ضرر و زيان مازاد بر آن بملغ ، رد گرديده خلاف قانون ومخدوش است زيرا به موجب راي وحدت رويه شماره 45-25/10/65 هيات عمومي ديوان عالي كشور، عطف ماسبق نشدن قوانين راجع به جرائمي ، منصرف از قوانين و احكام الهي است كه از صدر اسلام تشريع شده اندودر سالهاي اخير به صورت مواد و مجموعه قانوني تدوين گرديده اند0 لذا تصويب قانون ديات در سال 1361 مصدوم (تجديدنظرخواه ) را از ديه صدمات وارده كه حسب مقررات شرعي حق او بوده ، محروم نمي سازد0 اين نقطه نظر درماده 11 قانون مجازات اسلامي مصوب 1370 نيز منعكس شده و به همين جهت تنها در مورد ((مقررات و نظامات دولتي )) فعل و ترك فعل را به عنوان جرم به موجب قانون متاخر قابل مجازات ندانسته ، و ((مقرارت و نظامات الهي )) را تخصصا" از شمول آن ماده خارج نموده است ،بنابر اين بخش اخير از دادنامه تجديدنظرخواسته به استناد بند2 ماده 18 و بند 2ماده 25 قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب نقض مي گردد و تجديدنظرخواندگان علاوه بر دويست هزار ريال ضرر و زيان ، به استاد ماده 485 قانون مجازات اسلامي به پرداخت يكصدو پنجاه هزار ريال بابت ارش تورم ساعد چپ ، و به استناد ماده 481 ناظر به ماده 418 همان قانون به پرداخت پنج هزارم 5-1000 ديه كامل بابت پوست رفتگي ساعد دست راست ، و به استناد ماده 437 قانون مذكوربه پرداخت بيست هزارم 20-1000 ديه كامل بابت شكستگي دنده هاي نهم و دهم طرف راست محكوم مي شوند0 اين راي قطعي است 0
رئيس شعبه : بختياري                 مستشار دادگاه : فائز

مرجع : كتاب نمونه آراء محاكم دادگستري ايران
مجموعه دوم _ گردآورنده: آقاي عبدالرحمن رسولي وكيل دادگستري