رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره دادنامه : 1808  27/9/74
مرجع رسيدگي   شعبه 21 دادگاه عمومي تهران

خلاصه و گردشكار  در اوايل مهرماه سال 1369 پنج تن به اسامي آقايان 1(الف ) 2(ب ) 3(ج ) 4(د) 5 (ه) مبادرت به ايجاد وراه اندازي كشتارگاهي جهت خريد و فروش و توزيع مرغ (آماده طبخ ؟) به صورت مشاركت مدني مي نمايد بين طرفين هيچگونه قرارداد و سند كتبي در مورد ميزان و سهم الشركه نحوه عملكرد شركت و مسئوليت و سمت و سرمايه طرفين تنظيم نگرديده است در ضمن عملكرد و فعاليت شركت در قالب و چارچوب قانوني مشخص نبوده و فاقد اسلوب وخط مشي صحيح و روشن در مورد نگهداري و تنظيم دفاتر واسناد بوده است آنچه از اظهارات طرفين نظريات كارشناس بدست مي آيد آقاي (ه) مبلغ هفتصد هزار تومان وجه نقد بعنوان سرمايه اوليه به حساب مشترك (شركت ) واريز و مغازه متعلق به امير... پدر دو تن از شركاء را جهت محل كشتارگا اجاره نموده و بميزان 2 دانگ كاميون متعلق به آقايان (د) و (ج ) كه از طرف آنها بعنوان سرمايه وارد شركت شده است نيز خريداري مي نمايد ميزان سرمايه و آورده برادران (الف ) و (ب ) معلوم و مشخص نمي باشد مشاركت طرفين 18 ماه استمرار و سپس بدنون تنظيم هيچگونه توافق يا سند و صورتجلسه اي متوقف مي شوداما در تاريخ 19/3/71 آقايان (الف ) و(ب ) و(ج ) و(د)سرباش طي شكوائيه اي عليه آقاي (ه) به عنوان خيانت در امانت نسبت بوجوه دريافتي و حيف و ميل اموال شركت و جعل و استفاده از سند مجعول اعلام جرم مي نمايند تحقيقات اوليه در اداره آگاهي انجام  و رسيدگي پرونده به شعبه اول بازپرسي وقت دادسراي عمومي ارجاع مي شود كه پس از صدور حسابرسي عملكرد شركت آقاي (و) به عنوان كارشناس انتخاب مي شوندمتهم پيش از حضور در داسرا كتبا" تقاضاي پلمپ محل شركت و دفاتر آنرا مي نمايد شكات در تحقيقات معموله در بازپرسي اعلام كرده اند آقاي (ه) مسئول حسابداري و متصدي كشتارگاه بوده و كليه معاملات فروش مرغ و خريداران و رديفات وجوه و ثبت آنها بر عهده او بوده است و تا كنون از ارائه بيان كارخودداري و شانه خالي كرده است و برادران (الف ) و(ب ) مدعي شده اند در نتيجه كسري حساب مبلغ 25 ميليون تومان بدهكاري براي آنها بوجود آمد است و قادربه پرداخت آن نمي باشند متهم در مدافعات خويش با تاييد اينكه وي شريك و حسابدار شركت بوده است اظهار داشته كه تنها وي در امر فروش مداخله نداشته بلكه آقايان (الف ) و(ب ) نيز اقدام به فروش و معامله بمشتريان مي كرده اند و سپس آمار و حساب آنرا جهت ثبت به من مي دادند در ضمن آقايان (الف ) و(ب ) برادران يكنفر حسابدار خاص خود به نام مجيد... كه نسبت فاميلي نيز باآنهادارد استخدام كه ما دونفر هر يك دفاتر جداگانه داشتيم و هرماه يا دو ماه با هم حساب مي كرديم نامبرده منكر اتهام وارده شده است در تاريخ 2/8/71 پس از تفهيم اتهام بنام (خيانت در امانت ) نسبت به وجوه دريافتي و وجوهي كه در اختيار وي قرار گرفته و با صدور قرار تامين وثيقه بمبلغ 450 ميليون ريال متهم روانه زندان و درتاريخ 10/11/71 با توديع وثيقه آزاد مي گردد كارشناس انتخابي بر اساس اوراق اسناد و دفاتر كشتارگاه واستعلام از بانكها و عملكردبانكي و مقايسه وتطبيق عملكرد و طريق فعاليت كشتارگاه با كشتارگاههاي ديگر و احتساب هزينه هاي جنبي و نيز استعلام ومكاتبه و پرسش از كليه شركاء و آقاي (ز) بعنوان مسئول تهيه و تنظيم حسابهاو عمليات اسناد مالي آقايان (الف ) و(ب ) مبادرت به حسابرسي نموده ونهايتا" ميزان كسري حساب و سوءاستفاده آقاي (ه) كه مبلغ 682/548/438 ريال برآورده اند و ارزيابي نموده است پس از اعلام نظر با تقديم نظريه آخرين دفاع متهم نيز اخذ و متهم به نظريه بلخاظ اختلاط معاملات و حسابهاي شركت با معاملات شخصي آقايان (الف ) و(ب ) و عدم توجه به دريافت و پرداختهاي معموله توسط شيوائي ونيز عدم ارائه كليه حسابها و دفاتر به كارشناس اعتراضي نمايد و حتي پس از ارائه توضيحات توسط كارشناس مبني بر استفاده از حسابهاي جاري شخصي برادران (الف )و(ب ) اينكه فعاليت دفترخدمات مرغداري برداران (الف ) و (ب ) مستقل از كشتارگاه بوده است بر اعتراض خود اصرار نموده و سرانجام امر حسابرسي مجدد به هيات كارشناسان 3 نفره ارجاع گرديده است كه هيات نظر خود را در تاريخ 22/1/73 اعلام و چكيده آن حاكي است كه مسئوليت گزارش وجوه منحصرا" متوجه آقاي (ه) نمي باشدبلكه دفاتر و اسناد و مدارك نشانگر اين است كه آقايان (الف ) و(ب )و(ه ) و(ز) دردريافت وپرداخت وجوه مشاركت داشته اند لذا معلوم نيست كه مبلغ 217041189 ريال كسري وجوه در اختيار كداميك بوده و بلكه همگي در قبال آن مسئول مي باشند و وكلاي آقايان (الف ) و(ب ) عليرغم عدم پذيرش نظريه هيات نسبت به آن اعتراض نكرده و تقاضاي انتخاب هيات 5 نفره ننموده بلكه با مجعل و مبهم خواندن نظر تقاضاي صدور حكم براساس نظر كارشناس اولين نموده اند دادگاه بااعلام ختم رسيدگي اقدام بصدور راي مي نمايد.

راي دادگاه
درباره اتهام آقاي (ه) فرزند... داير به خيانت درامانت نسبت به وجوه و اموال حاصله از فروش كشتارگاه شراكتي باشكايت آقايان (الف ) و(ب ) و(ج ) و(د) و جعل و استفاده از سند مجعول نظرباينكه كليه طرفين دراموال و درآمد شركت شريك بوده و نسبت به آن مالكيت داشته اند و خيانت در امانت نسبت به اموال مشاعي صدق وتحقق پيدا نمي كند و همچنين اينكه هيات سه نفره كارشناسان شكات و متهم را به لحاظ دخالت در عمليات و معاملات شركت مسئول كسري وجوه دانسته و صراحتا" اعلام نموده است كه تعيين و تشخيص توجه و انتساب مسئوليت اين امر به فرد خاصي مقدور نمي باشد و اين نظريه مصون از تعرض مانده است و همچنين با عنايت به عدم رعايت مقررات قانوني در تشكيل و فعاليت شركت مزبور بويژه فقدان توافق در شركت نامه و در مورد ميزان سرمايه و سهم الشركه و تقسيم وظايف و نيز عدم تهيه و تنظيم دفاتر قانوني بلحاظ عدم احراز وقوع جرمي و حقوقي بودن موضوع مطروحه (اختلاف حساب ) و در مورد جعل واستفاده از سند مجعول نيز به دليل فقدان دلايل اثباتي بزه دادگاه راي بربرائت متهم صادر مي نمايد راي صادره حضوري ووفق مقررات قابل تجديدنظر خواهي است.

راي شعبه 6 دادگاه تجديدنظراستان تهران در تجديدنظرخواهي از دادنامه فوق الذكر:
در خصوص تجديدنظرخواهي (ح ) وكيل دادگستري به وكالت از طرف آقايان (الف ) و(ب ) نسبت به دادنامه شماره 27/9/180874 صادره از شعبه 21 دادگاه عمومي كروج نظر به اينكه اعتراض موثر و موجهي از سوي وكيل تجديدنظرخواهان كه تبعيت دادگاه را از آن ايجاب نمايد و موجب گسيختن دادنامه صادره شود بعمل نيامده و اعتراضات مذكور عمدتا" مسائلي است كه در مرحله بدوي عنوان شده و برد دادنامه تجديدنظرخواسته از لحاظ اصول و مباني خدشه و منقصي وارد نيست صرفنظر از استدلال عنوان شده در صدور دادنامه و با توجه به اصل كلي برائت دادنامه معترض عنه را ازنظر نتيجه تاييدواستوارمي گردد
17/11/74/6ت /1366

مرجع :
كتاب منتخب آراء قطعيت يافته دادگاهها درامور جزائي ، جلد اول به اهتمام يداله بازگير، انتشارات دانش نگار، چاپ اول سال 1379

157