رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

نظريه قضات دادگاههاي حقوقي دوتهران
21
*مطالبه مهريه وقتي كه شوهر فوت كرده باشد از كدام مرجع بايد صورت بگيرد؟

نظر اكثريت كه در تاريخ 18/10/65 اعلام گرديد:
نظر به ماده 3 لايحه قانوني دادگاه خاص كه رسيدگي به دعاوي راجع به نكاح و مهر را بطور عام و مطلق در صلاحيت دادگاه مدني خاص قرار داده است لذا در هر حال اعم از اينكه زوج در قيد حيات باشد يا نه ، دعوي راجع به مهر در دادگاه مدني خاص بايد اقامه شود و فوت زوج يا زوجه موجب سلب صلاحيت دادگاه مدني خاص نمي شود0 كمااينكه دعوي زوجيت پس از فوت هر يك از زوجين نيز در  دادگاه مدني خاص مطرح مي شود0 بنابراين در صورت فوت شوهر زوجه مي تواند از ورثه او در صورت فوت زوجه وراث مي تواند عليه زوج و در صورت فوت زوج عليه ورثه اش در دادگاه مدني خاص مطالبه مهريه نمايند، چون اين دعاوي راجع به نكاح و ناشي از مهر است به حكم ماده مذكور رسيدگي به آن در صلاحيت دادگاه مدني خاص مي باشد0

نظر اقليت :
دعوي راجع به مهر تا وقتي مصداق دارد كه زوجين در قيد حيات باشند و با فوت هر يك از زوجين دعوي راجع به مهر تغيير ماهيت داده و بصورت دعوي مالي در مي آيد0 بنابراين چنانچه زوج فوت نموده باشد، دين او راجع به مهر، به تركه تعلق مي گيرد و زوجه مي بايست طلب خود را راجع به مهر بعنوان دعوي مالي عليه ورثه شوهر حسب مورد در دادگاه حقوقي يك و دو با توجه به صلاحيت عام آنها مطرح نمايد همچنانكه صلاحيت دادگاه مدني خاص مانع مراجعه زوجه به واحد ثبتي براي تقاضاي صدور اجرائيه نسبت به مهريه نمي شود0

مرجع :
كتاب انديشه هاي قضائي ، تدوين ونگارش يوسف نوبخت
انتشارات سازمان انتشارات كيهان ،چاپ سوم ،تابستان سال 1370

116