رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 25/4/79
شماره دادنامه : 95/17
موضوع پرونده : درخواست اعمال بند2 ماده 18   قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب نسبت به دادنامه شماره 564-15/5/76 صادره از شعبه 25 دادگاه عمومي اروميه 
مرجع رسيدگي  : شعبه هفدهم ديوانعالي كشور
هيئت شعبه آقايان : مرتضي اشراقي و نعمت الله ميرزاصادقي عضو معاون 

خلاصه جريان پرونده :
حسب گزارش 64- مورخ 9/8/75 پاسگاه انتظامي مستند به نظريه كاردان فني ونظريه سه نفر كارشناسان منتخب بر اثر تصادف ميان سوراي ژيان شماره 38397 و سواري جيپ شماره 9256 سرنشينان سواري جيب كه سه نفر بوده اند مصدوم و مجروح ميگردند نظر كاردان فني و نظريه كسب شده از هيئت كارشناسان حاكي از تقصير راننده سواري ژيان آقاي اردشير بيدار بوده بشرح گواهيهاي پزشكي متعدد صادره براي مصدومين دادگاه عمومي اروميه شعبه 25 كه بموضوع رسيدگي نموده چنين راي صادر نموده دادنامه شماره 564-14/5/76 درخصوص اتهام منتسبه به اردشير بيدار مبني بر سه فقره ايراد صدمه غير عمدي در اثر بي احتياطي در رانندگي با التفات به شكايت سه نفر مصدوم و نظريه كاردان فني و هيئت كارشناسان و اينكه متهم دفاع موثري ننموده باستناد ماده 716  قانون مجازات اسلامي و بند 2 ماده 3 قانون وصول برخي از دراّمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين  و با رعايت مواد294 و تبصره 2 ماده 295 و بند2 ماده 302 و اعمال مواد 428 و481 و495 متهم به پرداخت يك ميليون ريال جزاي نقدي بدل از حبس و مطالبه ديه از ناحيه مصدومين متهم به تاديه يكصد دينار بابت شكستگي استخوان درشت ني پاي چپ باضافه پانزده درصد نصف ديه كامل بابت ارش نقص عضو موصوف و ده ميليون ريال بابت ارش پارگي كبد در حق ادوين يوسفي و نيز پرداخت ششصد هزار ريال بابت ارش دررفتگي مفصل شانه ويك ميليون و ششصد هزار ريال بابت ارش نقص عضو مزبور و تاديه پنج دينار بابت سائيدگي پاي چپ در حق اديسون پورشهبازي محكوم مينمايد از اين راي متهم واحد از شكات تجديدنظرخواهي نموده كه شعبه سوم دادگاه تجديدنظر استان آذربايجان غربي تعيين ارش براي پا در حاليكه ديه شكستگي تعيين شده بوده را مغاير   قانون دانسته و ذيل دادنامه شماره 66-22/1/77 دادنامه را با اصلاح بعمل آمده بشرح فوق اصلاح و تائيد نموده ولي ديه مقرر براي صمدومين را باستناد مسئله 30 ازكتاب ديات تحريرالوسيله برمبناي هشتصد درهم ديه غير مسلمان تعيين نموده معاونت قضائي دادگستري استان طي تذكاريه مورخ 22/4/76 بر مبناي اعتراض متهم نسبت به ميزان ارش نيز كه براي غير مسلمان بميزان مرد مسلمان تعيين شده به شعبه سوم دادگاه تجديدنظر تذكر داده كه دادرسان آن شعبه به موجب تصميم فاقد شماره مورخ 1/6/77 با اعلام اينكه در مسئله 30 تحريرالوسيله به ارش اشاره نشده تذكرمعاونت دادگستري راپذيرفته و ارش تعيين شده را از حكم خود قابل حذف را نموده رسيدگي موضوع به شعبه دوم دادگاه تجديدنظر احاله نموه كه اين شعبه بموجب دادنامه شماره 1776 مورخ 6/11/77 باستناد بند2 ماده 18   قانون تشكيل دادگاههاي عمومي و انقلاب ارش تعيين شده براي پاي شكسته را كه علاوه بر ديه بوده از دادنامه هاي مارالذدكر حذف نموده متهم با تسليم لايحه اعتراضيه مدعي مست بودن مصدومين در وقت وقوع خادثه شده و ارش تعيين شده براي دستگاه گوارشي مصدوم را نيز غير قانوني دانسته قاضي اجراي احكام محل طي مشروحه مورخ 20/2/78 خطاب به معاونت دادگستري استان متذكر شده كه ارش تعيين شده براي پارگي كبد آقاي ادوين و ارش تعيين شده براي دررفتگي استخوان ترقوه اديسون پورشهبازي را جايز دانسته كه از طرف دادگاهها اقدامي بعمل نيامده معاون دادگستري استان درتاريخ 22/2/78 دستور ارسال پرونده را به دادگاه بدوي داده تا ازطريق اصلاح راي اقدام نمايد رياست دادگاه بدوي بشرح تصميم مورخ 3/3/78 متذكر شده كه چون راي بدوي در دادگاه تجديدنظر مورد رسيدگي قرار گرفته هر اقدامي بايد وسيله آن دادگاه صورت گيرد قضات شعبه دوم دادگاه تجديدنظر بموجب دادنامه شماره 736-4/5/78 اعلام نموده كه با صدور راي وحدت رويه شماره 629/77 اعلام هر گونه اشتباه در راي دادگاه تجديدنظر با ديوان كشور است با كسب تكليف مجدد قاضي اجراي احكام از معاونت قضائي محل وي دستور ارسال پرونده را به ديوان كشور بلحاظ عدم اقدام دادگاههاي بدوي و تجديدنظر صادر نموده با وصول پرونده به ديوان كشور و ثبت به كلاسه فوق رسيدگي به اين شعبه محول شده با تنظيم گزارش پرونده 0
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي نعمت الله ميرزا صادقي عضو مميز واوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي مطوف داديار ديوانعالي كشور اجمالا" مبني بر تقاضاي صدور راي شايسته و اتخاذ تصميم براساس مقررات قانوني را دارم دادنامه هاي صادره از شعب دوم و سوم دادگاه تجديدنظر مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
راي
بموجب اصول عمومي قانون اساسي خصوصا" مواد مذكور در اصول 36 و166 و167 كليه قوانين بصورت عام و ايران شمول اجرا ميشود مگردر موارديكه استثنا شده باشد. بموجب اصل يكصدو شصت وهفت قاضي موظف است كوشش كند حكم هر دعوي را در قوانين مدونه بيابد و اگر نيابد ... بموجب ماده 3  قانون مجازات اسلامي قوانين جزائي درباره كليه كساني كه در قلمرو حاكميت زميني .... مرتكب جرم ميشوند اعمال ميگردد مگر آنكه بموجب قانون ترتيب ديگري مقرر شده باشد نظر باينكه احكام مذكور در قوانين جزائي خصوصا" قانون مجازات اسلامي در مورد همه ايرانيان جز در مواردي مانند بند ج ماده 82 يا تبصره ماده 174 كه قانون استثناء و نموده يا حكم خاص جاري باشد قابل اجراست و مواد و موارد مذكور براي امور رانندگي عام و شامل كليه كساني است كه با هر دين رسمي مرتكب شده باشند و با وجود صراحت قانون محل مراجعه به ساير منابع آن شعبه وجود ندارد ادعاي متهم مبني بر اينكه چون مصدومين از اقليت مسيحي هستند ديات آنها بايستي بر مبناي غيرقانون كه صراحت دارد تعيين گردد محمل قانوني نداشته و نظر باينكه تجديدنظر خواهي متهم ومصدوم با وجود آراء معارض و به غير ترتيب لازم در قوانين صورت گرفته باستناد ماده 235  قانون آئين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب (در امور كيفري)  آراء و تصميمات متخذه در شعب دوم و سوم دادگاه تجديدنظر استان آذربايجان غربي نقض و تجديدرسيدگي به شكايت مصدوم و متهم از راي تجديدنظرخواسته بدوي صادره از شعبه 25 دادگاه عمومي اروميه حسب تصميم رياست دادگاه هاي تجديدنظر استان مذكور به شعبه ديگر آن دادگاه محول ميگردد


بتاريخ 13/5/76      شماره پرونده : 998-75-25ع
شماره دادنامه :   564-14/5/76
شاكي : 1- استيون شمشايو فرزند توحه 2- ادوين يوسفي فرزند اورشليم 3- اديسون پورشهبازي فرزند سرگيز
متهم : اردشير بيدار فرزند وجيه الله
اتهام : ايراد ضرب و جرح در اثر بي احتياطي در رانندگي
راي دادگاه :
درخصوص اتهام منتسبه به اردشير بيدار با ساير مشخصات مندرج در پروند و آزاد بقيد توثيق وثيقه مبني بر سه فقره ايراد صدمه غير عمدي در اثر بي احتياطي در رانندگي با سواري ژيان بشماره 38397- اروميه 11 به راننده و سرنشينان جيب شماره 19256- قم 11 بنامهاي استيون ششمايو و اديسون يوسفي و اديسون پورشهبازي دادگاه از توجه والتفات به شكايت مصدومين و گزارشهاي تحقيقي مامورين انتظامي و مجموعه گواهيهاي پزشكي قانوني در تعيين نوع صدمات وارده وميزان ارش متعلقه ونظريه شماره 534977 كارشناسان فني تصادفات كه بالصراحه مورد تائيد شوراي بررسي تصادفات استان قرار گرفته كه در آن راننده حادثه آفرين بعلت گردش بطرزغلط موجد علت اصلي تصادف شناخته شده است ومتهم در مدافعاتش ضمن تصديق وقوع تصادم ودفاع موثري بر رد دلايل مكتسبه در ثبوت تقصير بعمل نياورده بنابراين دادگاه با احراز بزهكاري مستندا" بماده 716   قانون مجازات اسلامي ناظر به بند2 از ماده 3  قانون وصول برخي از دراّمدهاي دولت و مصرف آن در موارد معين با رعايت مواد294 و تبصره 3 ماده 295 و بند ب ماده 302   قانون اشعاري و اعمال مادتين 428 و481 و 495  قانون مارالذكر متهم موصف را بپرداخت يك ميليون ريال جزاي نقدي بدل از حبس و بلحاظ عدم مطالبه ديه از جانب استيون ششمايو متهم را به تاديه يكصد دينار بابت شكستگي استخوان درشت ني پاي چپ باضافه تاديه 15% (پانزده درصد) نصف ديه كامل باب ارش نقص عضو موصوف و ده ميليون ريال بابت ارش پارگي كبد در حق ادوين يوسفي وهمچنين پرداخت ششصد هزار ريال بابت ارش دررفتگي مفصل شانه و يك ميليون و ششصد هزار ريال بابت ارش نقص عضو مزبور و تاديه پنج دينار بابت سائيدگي پاي چپ در حق اديسون پورشهبازي محكوم ميگرداند راي صادره حضوري بوده و ظرف بيست روز از تاريخ ابلاغ قابل تجديدنظر در محاكم محترم تجديدنظر استان خواهد بود.
رئيس شعبه 25 دادگاه عمومي اروميه - شافع


تاريخ : 18/2/78    شماره پرونده :  417-77/25
شماره دادنامه :152-78 احكام
خواهان : ادوين يوسفي ترمني فرزند اورشليم
خوانده : اردشير بيدار ساكن اروميه
نوع اتهام : مطالبه ديه
راي دادگاه : حكم به رد دعوي صادر شد

راي دادگاه
در خصوص دادخواست آقاي ادوين يوسفي ترمني بطرفيت اردشير بيدار بخواسته مطالبه مبلغ 236/854/59 ريال بابت حداقل درآمد بيست ماهه ا زكارافتادگي وهزينه هاي درماني انجام يافته به استناد مدارك پزشكي و پرونده كلاسه 998/25/25 با اين توضيح كه بخاطر بي احتياطي آقاي خوانده در رانندگي با وسيله نقليه موتوري بموجب پرونده استنادي و مدارك پزشكي صدمه ديدم و قريب بيست ماه جهت مداوا در بيمارستان ومنزل بستري شدم واز منافع قابل وصول بي بهره گشتم وم قادير صرف هزينه بيمارستاني نمودم لذا تقاضا دارم باستناد ماده يك   قانون مسئوليت مدني حكم شايسته صادر گردد دادگاه التفاتا" به توضيحات اداء شده ومحتويات پرونده استنادي قطع نظر از اينكه ماده يك قانون مسئوليت مدني منصرف از مورد است چون مطالبه ضرر و زيان ناشي از عدم النفع جوازشرعي وقانوني بوده و بموجب وحدت رويه شماره  104-14/9/68 كه مقرر ميدارد در موارديكه براي جرمي ديه تعيين شده باشد مطالبه زايد بر ميزان ديه بعنوان ضرر و زيان نميتواند مجاز باشد بنابراين دادگاه مستندا" بماده 356   قانون آئين دادرسي مدني حكم به رد دعوي صادر و اعلام ميدارد راي صادره ظرف بيست روز از تاريخ ابلاغ قابل تجديدنظردر محاكم محترم ديوانعالي كشور است.
رئيس دادگاه عمومي شعبه 25 اروميه - شافع


شماره پرونده : 1224-79ت 8      شماره دادنامه :  1058-13/9/79
مرجع رسيدگي كننده شعبه 8 دادگاه تجديدنظراستان آ- غ
تجديدنظرخواهان : اردشير بيدارف
تجديدنظرخوانده : ايستون ششمايو فرزند توحه 2- ادوين يوسفي
فرزند اورشيم 3- اديسون شهبازي فرزند سرگيز
تجديدنظرخواهي از دادنامه شماره 564-4/5/76 شعبه 25عمومي اروميه

راي دادگاه : اعتراض و تجديدنظرخواهي آقاي ادرشير بيدار در ماهيت قضيه وارد نميباشد چه اينكه علت اصلي تصادف حسب گزارش افسران كارشناس تصادفات و نظريه افسران تصادفات بي احتياطي وي بعلت گردش بطور غلط بوده است و دادنامه شماره 564-14/5/76صادره از شعبه 25 دادگاه محترم عمومي اروميه مبني بر محكوميت تجديد نظرخواه ياد شده به پرداخت يك ميليون ريال جزاي نقدي به جهت ايراد صدمات بدني غيرعمدي ناشي از بي احتياطي در حين رانندگي و پرداخت مبلغ جمعا" دو ميليون و دويست هزار ريال بابت ارش و خسارت صدمات وارده در حق اديسيون پور شهبازي و پرداخت مبلغ ده ميليون ريال بابت ارش و خسارت وارده در حق ادوين يوسفي صحيحا" و مطابق موازين قانوني صادر شده است ضمن اينكه چون پزشكي قانوني در گواهي برگ 48 پرونده علاوه بر مبلغ اخيرالذكر مبلغ دو ميليون ريال نيز براي خسارت وارده به پاي چپ آقاي يوسفي (ادوين ) تعيين كرده كه مورد لحوق حكم قرار نگرفته دادنامه بدوي را از اين لحاظ اصلاح و ميزان ارش و خسارت را به مبلغ دوازده ميليون ريال افزايش ميدهد ليكن دادنامه بدوي در مورد محكوميت آقاي ادرشير بيدارلو به پرداخت يكصد دينار بابت ديه شكستگي استخوان دشت ني پاي چپ آقاي ادوين يوسفي مغاير يافته حضرت امام خميني رضوان الله در مسئله 30 از كتاب الديات تحريرالوسيله با در نظر گرفتن ديه كامل غير مسلمان اهل كتاب هشتصد درهم است ميباشد لذا باستناد فتواي اشاره شده يكصد دينار از بابت شكستگي استخوان درشت ني آقاي يوسفي را به هشت دينار و پنج دينار حارصه پاي چپ آقاي پورشهبازي را به چهار دهم تقليل و اصلاح مينمايد بنا بمراتب اعتراض آقاي اردشير بيدار به غير از ديات مقرر در راي بدوي نسبت به ساير قسمتهاي دادنامه معترض عنه از لحاظ ارش و خسارت صدمات وارده به دو نفر مصدوم مسيحي پرونده واردنميباشد زيرا فتواي حضرت امام رضوان الله در مسئله 30 ناظر به ديه ميباشد وارش و خسارتي كه پزشكي قانوني در گواهيهاي ضميمه پرونده برآورد كرده است با التفات بماده 495 از   قانون مجازات اسلامي كه بمنظور تامين خسارت وارده به مصدومين ميباشد باستناد ماده 3 از قانون ياد شده درباره كليه كسانيكه در قلمرو حاكميت جمهوري اسلامي ايران اقامت دارند قابل پرداخت ميباشد و زيان ديدگان استحقاق دريافت آنرا دارند ادعاي تجديدنظرخواه مبني براينكه چون مصدومين از اقليت مسيحي هستند خسارت و ارش آنها ميبايد بر مبناي غيرقانون تعيين ميشود محمل و مجوز قانوني نداشته است و چون از طرف آقايان اديسيون پورشهبازي و ادوين يوسفي نيز ايرادو اعتراض موجه بعمل نيامده است ضمن رد اعتراض تجديدنظرخواهانها راي صادره از شعبه 25 دادگاه عمومي اروميه را با وصف واصلاحاتي كه مذكور افتادتائيد ميگردد راي صادره قطعي است.
مستشاران دادگاه : عرب باغي           مرادخان


تجديدنظرخواه : 1- ادوين پورشهبازي ساكن اروميه 2-اردشيربيدار 3- ادوين يوسفي ساكن اروميه 
تجديدنظرخواسته : از دادنامه 564-76 شعبه 25 دادگاه عمومي اروميه

راي دادگاه
اولا" اعتراض آقاي ادوين يوسفي در مورد ثلث ديه و ارش تعيين شده و عدم تعيين ارش 25 درصد نقص عضو حادث شده در مورد دستگاه گوارشي و خسارت مدت بستري وارد و موجه نيست زيرا شكستگي استخوان درشت ني پاي راست وي زياد تعيين شده كه ذيلا" اصلاح خواهد شد و در مورد25 درصد نقض عضو ايجاد شده در دستگاه گوارش نيز مبلغ ده ميليون ريال تعيين و مورد لحوق حكم قرار گرفته است و عدم النفع نيز قابل مطالبه نيست لذا به رد اعتراض وي اظهارنظر ميشود. ثانيا" اعتراضات آقاي اديسون پورشهبازي نيز وارد و قانوني نميباشد زيرا با تعيين ديه يا ارش هزينه بيمارستان قابل مطالبه نبوده و ارش پانزرده درصد نقص عضو نيز بوسيله پزشك قانوني تعيين و در حكم مورد اعتراض منظور شد است لذا به رد اعتراض مشارالهي نيز اظهارنظر ميشود. ثالثا" تجديدنظرخواهي آقاي اردشير بيدار در مورد مست بودن راننده جيپ و تجاوز وي از سرعت مطمئنه و عدم لحاظ اين عامل در تعيين علت اصلي تصادف و ارجاع پرونده به هيئت كارشناسي تصادفات وارد و موثر نيست زيرا علت اصلي تصادف حسب نظريه افسران كارشناس تصادفات و نظريه افسران شوراي تصادفات بي احتياطي وي بعلت گردش بطور غلط بوده و تنها ايراد وي در مورد تعيين ديه مسلمان براي شكات كه اهل كتاب هستند وارد ميباشد لذا با در نظر گرفتن ديه غير مسلمان كه معادل 800 درهم است 100 دينار تعيين شده از بابت ديه شكستگي استخوان درشت ني پاي آقاي ادوين يوسفي به 8 دينار و 5 دينار تعيين شده از بابت ديه حارصه پاي چپ آقاي اديسون پورشهبازي به 4 درهم مستندا" به مساله 30 از كتاب الديات تحريرالوسيله تقليل و حكم مورد اعتراض با تغييرات فوق تائيد ميگردد. راي اين دادگاه قطعي است.
  جواهري - رئيس دادگاه               كاوسي - مستشار دادگاه