رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

 به تاريخ : 2/8/1374
 شماره دادنامه : 1499
 كلاسه پرونده :74/1162 عمومي 2 ساري
 مرجع رسيدگي كننده : شعبه 2دادگاه عمومي ساري
 شاكي : اولياء دم مرحوم حسن و نيز غلام
 متهم : كريم
 اتهام : قتل عمدي ، ايراد ضرب و جرح عمدي

راي دادگاه
(ولكم في القصاص حياه يااولي الالباب ) قرآن مجيد
برابر محتويات پرونده و شكايت شكات آقاي كريم فرزند روح الله 25 ساله شغل دامدار اهل سفيدكوه مقيم نكاء بازداشت موقت متهم است به ارتكاب يك فقره قتل عمد نسبت به آقاي حسن فرزند حسين با استفاده از آلت قتاله (داس ) و نيز ايردا ضرب و جرح عمدي نسبت به برادرش بنام آقاي غلام ماحصل موضوع بنابر مستفاد از جميع مندرجات پرونده اين است كه فيمابين نامبردگان كه جملگي به شغل دامداري و حشمداري اشتغال و اشتهار داشته پيرامون يك پاره مرتفع تعليفگاه احشام پاره اي اختلافات ومخاصمات فزاينده و مترايد موجود بوده وبر اين مبنا شبه وپ رده تاريكي بر روابط فيمابينشان از ديربازسايه افكنده بود و قلوب آنان را به مرور دهور نسبت به يكديگر مكدر و ملول نموده تا اينكه در صبح روز پنجشنبه مورخ 1/6/1374 هنگامي كه مقتول به اتفاق برادرش موسوم به آقاي غلام جهت انجام كاري عازم مراتع خودشان واقع در چلمكوه بوده اند ناگهان توسط شخص متهم كه علي الضاهر از قبل در مسيرشان استقرار يافته بود، متوقف شده و پس از پاره اي مشاجرات و گفتگوهاي تند و خشونت آميزي كه بين آنان رخ داده ، بغتتا" متهم مارالذكر بوسيله داسي كه از پيش در اختيار داشته ، مقتول را در حاليكه سورا بر اسبش بوده بنحو ددمنشانه و سبعانه ضربه شديدي ب رموضع گيجگاهش وارد و حادث نموده كه مشاراليه متعاقبا" به لحاظ شدت ضربه و فرط خونريري از بالاي اسب بر زمين افكنده شده و متهم كه در اين اثناء اوضاع را آشفته وافتضاح دريافته ، پس از ايراد ضربات و جراحاتي چند بر برادر مقتول از صحنه متواري شده و به نقطه نامعلومي گريخته كه ساعاتي بعد با مساعي مجدانه و تلاشهاي بي وقفه و مستمر مامورين و ساير قواي تامينه هنگامي كه به منزل يكي از رفقايش در شهر نكاءالتجاءوپناه آورده بود، دستگير شده و پس از بازجوئي و اداي پاره اي توضيحات به اقتضاي محتويات پرونده طي صدور قرار بازداشت موقت روانه محبس شده است كه بنابه كيفيت معنونه و با توجه به شكايت صادقانه و بي شائبه شكات واولياءدم و توضيحات و اظهارات عاري از ريب وشك آنان در جميع مراحل تحقيقات مقدماتي و محضر دادگاه و نظر به صورت جلسات و گزارشات عديده مراجع انتظامي خاصه صورت جلسه مورخ 2/6/1374 پاسگاه استخر پشت كه بر استقرار جسد خون آلود آقاي حسن در داخل مراتع اطراف كه از ناحيه گيجگاه سر جراحات عميق و شديدي برداشته بود، حكايت و دلالت داشته وباعنايت بهاظهارات آقاي صفرعلي بشرح صفحه 3 پرونده ساعاتي پس از وقوع واقعه مزبور به نقل قول از متهم اشعار داشته كه وي با مقتول اندكي بحث ومشاجره نموده ونظر به سبق نقارها و خصوصمات متخاصمين كه از مراتع و تعليفگاه احشام نشات يافته بوده و باتوجه به نظريه صريح و واضح پزشكي قانوني كه به راي العين علت تامه مرگ مقتول را ضربه شديد مغزي ناشي از اصابت جسم برنده بيان نموده و نظريه صورت جلسه جامع و گوياي معاينه جسد كه ضمن انطباق با نظريه پزشكي قانوني بر تورم شكم مقتول و آغستگي سر و صورت و دست وي به خون وشكافتگي و جراحات موضع گيجگاه سر مشاراليه به عمق 5/2 سانتيمتر حكايت و دلالت داشته وب االتفات به اقارير صريح وبي پرده متهم نزد مامورين و حاكم در بدو دستگيري بشرح صفحات 28و27و15 پروندهكه به دفعات ضمن اعتراف به كشتن آقاي حسن با داس انگيزه عمل ارتكابي خويش را پاره اي مخاصمات بامقتول پيرامون مرتع بازگو داشته و اينكه وي برابر قاعده (اقرارالعقلاء علي انفسهم جايز ) ماخوذ به اقاريرش كه جامع شرايط شرعي بوده مي باشد مضافا" اينكه اقرار مزبور اقرا عندالحاكم بوده است و نظريه نحوه اظهارات وكيل تسخيري و متهم بشرح صفحه 79 پرونده كه طي آن عمل ارتكابي موكل خويش را ناشي از دفاع مشروع قلمداد نموده و با التفات به اينكه اساسا" دفاع مشروع علوه بر اجتماع ساير شروط بايستي متناسب و متوازن با حمله باشد كه در پرونده امر ادله آثار جرح ظاهري از متهم كه مشروعيت دفاعش را توجيه و نشان نمايد به چشم نمي خوردكه بدين ترتيب دفاعيات وكيل مزبور مخدوش و مردود مي باشد مضافا" به اينكه مشاراليه در بدو تحقيقات مقدماتي صريحا" و منجزا" و به وضوح چنين ادعائي اشعار ننموده است و عنايتا" به توضيحات و اعلامات برادر مقتول موسوم به آقاي غلام كه بيان داشته متهم متعاقب قتل برادرش بوسيله داس وي را نيز مجروح نموده و توجها" به استنكافات متهم از محاكمه در محكمه كه قرينه اي بر پذيرش جرم بوده و نحوه اظهارات مشاراليه بشرح صفحات 27و15 پرونده كه اقرار" اشعار داشته در صورت گذشت اولياي دم هر كاري كه آنان بخواهند برايشان انجام مي دهند و نظر به سوابق سوءكيفري متهم و نحوه دستگيري مشاراليه و ساير قرائن وامارات موجود در پرونده بزهكاري وي محرز و و مسجل بوده 0 النهايه دادگاه او را به استنادمواد261 205206231272233257 قانون مجازات اسلامي و آيات شريفه ( من قتل نفسا" بغير نفس اوفسادا"في الارض فكانما قتل الناس جمعيا" ومن احياهافكانما احياالناس جمعيا") و ( ولكم في القصاص حياه يا اولي الالباب ) (ولاتقلوا نفس التي حرمت عليكم )(ومن اعتدي عليكم فاعتدوا عليه بعثل ما اعتدي عليكم ) حكم بر قصاص نفس آقاي كريم فرزند روح الله پس از تضمين يا تاديه سهم صغار مقتول به اسامي فرشته و امير از ناحيه ا ولياءدم به قدراسلهم آنان به حساب سپرده دادگستري (دايره سرپرستي ) صادر و اعلام مي گردد همچنين درخصوص ديگر اتهام متهم مارالذكر مبني بر ضرب و جرح عمدي نسبت به برادرمقتول بنام آقاي غلام حين القتل با عنايت به مراتب و مطالب مسطوره فوق و مداقه در جميع اوراق پروده و شكايت شاكي موصوف و گواهي پزشكي قانوني مشعر بر عروض عارضه بر بعضي از اعضا و جوارج مصدوم و اقارير تلويحي متهم بر درگيري با شاكي و ساير قرائن وامارات موجود در پرونده بزهكاري وي در اين باب نيز محرز ومسجل بوده از اينرو دادگاه وي را بابت خراش حارصه ساق پاي راست مصدوم به استناد ماده 496 ناظر بر بند1 ماده 484 قانون مجازات اسلامي و رعايت ماده 481 همين قانون به پرداخت 50 درهم ديه و بابت زخم متلاحمه انگشت سوم دست راست مصدوم به استناد مواد مرقوم و بند 3ماده 484 قانون مرقوم به پرداخت 30 درهم ديه وبابت زخم داميه ابروي چپ مصدوم به استناد مواد فوق به پرداخت 200 درهم ديه و بابت خراش حارصه آرنج مصدوم طبق مواد فوق به پرداخت 50 درهم ديه و بابت قرمزي ران چپ و كتف راست به استناد مواد بالا و بند د ماده 484 قانون صدرالاشعار به پرداخت جمعا" 15 درهم ديه در حق مصدوم محكوم مي گردد.راي صادره راجع به قصاص نفس ظرف مدت بيست روز از تاريخ ابلاغ شايان اعتراض در ديوانعالي محترم كشور بوده و در مقوله ديگر(ديه اعضاء) حضوري و قطعي مي باشد حكم بذالك 0
رئيس شعبه دوم دادگاه عمومي ساري

مرجع :
كتاب گزيده آراء دادگاههاي كيفري ،تدوين نورمحمدصبري ،انتشارت
فردوسي ، چاپ سپيدرود،/ 78 ، چاپ اول

115