رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

شماره دادنامه : 534/21
تاريخ رسيدگي : 27/10/72 
مرجع رسيدگي شعبه 21 ديوان عالي كشور 
خلاصه جريان پرونده : 
در تاريخ 14/9/67  آقاي (ع) دادخواستي به خواسته مطالبه چهار ميليون ريال وجه دو فقره سفته به شاره هاي 114690 و 188571 و صدور قرار تأمين خواسته به طرفيت آقاي (غ) و آقاي (ط) به محاكم حقوقي يك تهران داده كه رسيدگي به آن عهده شعبه بيست و سوم محول گرديده است وتوضيح داده كه متعهد سفته ها آقاي (ط) است كه به علت كلاهبرداري در زندان است و آقاي (غ) ضامن سفته ها بوده و ظهر آنها را امضاء كرده و تقاضاي رسيدگي و صدور حكم محكوميت آنها  را نموده است جريا ن امر و توضيحات خواهان و مدافعات خوانده در مقدمه آراء شماره … و…  شعبه بيست و يكم ديوان عالي كشور مرقوم گرديد ه و خلاصه اين است كه خواهان به موجب قرار داد مورخ 245- 11/9/65 چهار ميليون ريال به عنوان مضاربه به شركت سمندر مي دهد كه ماهيانه 5/3% به عنوان حق مضاربه دريافت دارد به منظور حسن اجراي قرار داد آقاي (ط) به نمايندگي از شركت چك شماره 161272 را با مهر چك به خواهان داده ودو قطعه سفته هاي 188571 و 114695  را نيز تضمين آن داده مي شود كه ظهر سفته ها را آقا ي  (غ) امضاء نموده است وكيل خوانده با ارائه اصل چك 161272  مدعي مي شود كه وجه چك پرداخت شده و سفته ها تضمين چك مزبور بابت قرار داد بوده است . كه پس از تاديه آن خواهان ذي حق در دريافت وجه سفته ها نيست و پاسخ خواهان اين است كه وجه چك پرداخت نشده بلكه تبديل به چك ديگري به شماره …  شده و سفته ها تضمين اصل قرار داد است كه به قرار داد عمل نگرديده  است دادگاه بدو ا" نظر استنباطي خود را بر دعواي خواهان عليه (غ) به علت آن كه تشريفات مربوط به ظهر نويس رعايت نشده اعلام نموده كه به شرح رأي شماره … اين شعبه تنفيذ نشده است متعاقبا" رأي شماره … صادر نموده و شعبه بيست ديوان عالي كشور چنين رأي داده هر چند آقاي (غ) با امضاي ظهر سفته هاي مستند دعوي ضامن محسوب ميشود ليكن با توجه به قرار داد وكيل تجديد نظر خواه به شماره 245 - 11/9/69  و اين كه سفته ها ي مذكور در حقيقت ضمانت اجراي قرار داد و جهت وصول چك شماره  161272- 22/3/66  بوده و حسب ادعاي وكيل مذكور وجه چك مزبور به خواهان توسط مضمون عنه پرداخت شده و لاشه چك  مسترد گرديده يا تبديل به چك ديگر شده ( 453375- 24/3/67  )  متضامنا" خواهان بدوي در همين پرونده دعوي خود را به طرفيت مضمون عنه مسترد و قرار سقوط  دعوي صا در گرديده و در قرار منعكس  شده است كه آقاي (ط) به موجب حكم دادگاه كيفري به پرداخت چهار ميليون و پانصد هزار ريال محكوم گرديد ه بنابراين استفاده از دو فقره سفته مستند دعوي كه تضميني بابت چك اوليه به شمار ه 161272-  24/3/66  بوده به اين كيفيت با عنايت به ماده 717 قانون مدني دادنامه واجد ايراد قضائي است پس از اعاده پرونده به شعبه بيست و هفتم  ارجاع مي گردد .
 دادگاه مرجوع اليه پس از ملاحظه لوايح طرفين با عنايت به اين كه  خوانده در قبال چك شماره 453475  - 24/2/67  مسئوليتي از باب ضمان و ظهر نويسي موضوع مقررات قانون تجارت نداشته است  و صادر كننده چك مذكور نيز به موجب رأي دادگاه كيفري به پرداخت وجه آن محكوم گرديده با لحاظ ماده 717 قانون مدني استحقاق خواهان به مطالبه وجه سفته هاي تضميني فوق غير ثابت تشخيص مي شود و حكم بر بي حقي خواهان داده اند 
خواهان از حكم دادگاه درخواست تجديد نظر نموده به خلاصه وجه سفته ها  پرداخت نشده و سفته ها تضمين قرار داد بوده كه اجراء نگرديده  است و مسئوليت ضامن مرتفع نگرديده است  پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده است لايحه اعتراضيه د رهنگام شور قرائت ميگردد. 
بسمه تعالي 
هيأت شعبه درتاريخ فوق تشكيل و پس از قرائت گزارش آقاي … عضو مميز و اوراق پرونده و انجام مشاوره چنين رأي مي دهد: 
ايرادات و اعتراضات تجديد نظر  خواه عمدتا" در ماهيت دعوي و تكرار مطالبي  است كه در دادگاه عنوان شده و مستدلا مردود اعلام گرديده است لذا دادنامه تجديد نظر خواسته با توجه به مستندات و مباني مذكور د ر آن و عدم  ايراد و اعتراض مؤثري از ناحيه تجديد نظر خواه و عدم اشكال مؤثري از لحاظ رعايت  اصو ل و مقررات دادرسي ابرام  مي گردد