رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 13/23901
شماره دادنامه : 492/2
تاريخ رسيدگي : 22/8/71
فرجامخواه   : والدين مقتول
فرجامخواسته : دادنامه شماره 18190/6/71 صادره از شعبه 148 دادگاه كيفري يك  ... 
مرجع رسيدگي  : شعبه دوم ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : بنا به حكايت محتويات پرونده و كيفرخواست شماره 272501/12/70 دادسراي عمومي تهران آقاي (الف )21ساله به اتهام قتل عمدي آقاي (ب )13 ساله فرزند.00تحت تعقيب قرارگرفته و توجها" به شكايت و توضيحات والدين متقول و اقدامات و تحقيقات معموله توسط دادسراي  ...  و اظهارات مطعلين ومتهم مقتول واقدامات و تحقيقات معموله توسط دادسراي  ...  و اظهارات مطلعين و متهم بزهكاري وي محرز اعلام " شده "  و طبق مواد 1و 2و43  قانون حدود و قصاص درخواست رسيدگي وصدور حكم شده است.
حاصل جريان به گونه اي كه از محتويات پرونده استفاده مي شود اين است كه متهم يك عدد نارنجك جنگي داشته و در اختيار متقول قرار داده و او با دستكاري آن باعث انفجار آن شده كه منتهي به قتل وي شده 0 است متهم در كليه مارحل تحقيق مدعي شده كه نمي دانسته اين وسيله قابل انفجار است و نمي دانسته او چه عملي با آن انجام خواهد داد و قصد وقوع جنايت را نداشته است.
شعبه 148 دادگاه كيفري يك  ...  باجري تشريفات قانوني به موضوع رسيدگي " كرده "  و طي دادنامه شماره 18190/1/ ... 71 بدوا" اظهارات متهم را قيد كدره تا مي رسد به اينجا كه گفته است :( اين وسيله دكوري منزلم را به وي دادم كه بعدا" متوجه شدم او با كوبيدنش وسيله انفجارش را فراهم كرده كه خودم نيز باشنيدنش تعجب كردم 0) " دادگاه "  در نهايت " دردادنامه "  مرقوم داشته : (با توجه به مجموع اوراق پرونده و اظهارات بي شائبه متهم و اظهارات پدر و مادر مقتول مبني بر اينكه (احتمال قتل عمدرامي دهيم چون متهم مي دانسته نارنجكها خطرناك و عامل انفجاري است ، وي جزم و يقين به قتل عمد بودنش نداريم چون خصومتي با بچه ما نداشت.) هر چند اصل جرم محرز است زيرا متهم گرچه قصد نتيجه (كشتن بچه ) را نداشت ، لكن قصد فعل را داشته كه عبارت است از گذاشتن وسيله محتمل الانفجار در اختيار كودك 0 لذا قتل استادي عمدي نيست ليكن شبيه عمد محسوب " مي شود"  و مشمول مواد295 و297  قانون مجازات اسلامي است و " متهم "  به پرداخت يك ديه كامل مرد مسلمان از نوع درهم در حق اولياي دم ظرف دو سال از تاريخ وقوع بزه محكوم مي گردد.
پس از ابلاغ راي صادره والدين كودك متقول به عنوان ولي دم نسبت به آن اعتراض و تجديدنظرخواهي نموده اند كه دادگاه نپذيرفته و پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و جهت رسيدگي به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...  داديار محترم ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر رد تجديدنظردادنامه شماره 18190/6/71 فرجامخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
(حسب محتويات پرونده مقتول با اصرار خود وسيله انفجاري را از متهم گرفته و مميز هم بوده است و ظاهرا" از وضعيت قابل انفجار بودن آن هر دو نفربي اطلاع بوده اند و از طرفي احراز علم سبب به وضعيت آن و اينكه مباشر اقدام به كوبيدن و دستكاري آن خواهدكرد نشده است و بديهي است با اينكه هر دو با هم رابطه دوستي داشته اند اگر مسبب مي دانست كه آن فرد چنين اقدامي خواهد كرد يا احتمال آن را مي داد وسيله رادر اختيارش قرار نمي داد و اين قرينه بر عدم آگاهي متهم نسبت به فعل سبب قتل است و از طرف ديگر احراز عدم آگاهي مقتول نسبت به وضعيت وسيله قابل انفجار حاصل نشده است و بر اساس موازين فقهي (جواهر، ج 42، ص 31 ) در ضمان سبب نسبت به ديه احراز علم او شرط است و اولا" مسلم دانستن ضمان محل تامل است و به هر حال با خصوصيات مذكور تصالح وفق به احتياط است ، مضافا" اينكه به موجب وحدت رويه شماره 28562/3/70 شاكي خصوصي در صورت برائت متهم حق اعتراض و تجديدنظر خواهي دارد و در مورد راي برائت صادر نشده است.لذا قرار رد تجديدنظرخواهي صادر و اعلام مي گردد.)
* * *
مرجع :
كتاب قتل شبيه عمد و خطاي محض ، جلداول ، تاليف يداله بازگير
ازانتشارات ققنوس ،چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

77