رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 16/16/3434
شماره دادنامه : 460
تاريخ رسيدگي : 29/8/70
مرجع رسيدگي : شعبه 16 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : حسب مندرجات پرونده آقاي (الف )35 ساله ، راننده كاميون ارتشي به اتهام قتل غيرعمدي بانو (ب ) در اثر بي احتياطي در رانندگي تحت تعقيب دادسراي عمومي  ...  قرار گرفته است. افسر كارشناس علت اصلي تصادف را بي احتياطي راننده كاميون به دليل عدم توجه به اطراف حين شروع به حركت تشخيص داده است. موضوع به هيئت كارشناسي ارجاع شده “ كه اين هيئت “  پس از شرح جريان ، علت اصلي تصادف را بي احتياطي از سوي عابر اعلام نموده اند. چون به اين نظريه نيز اعتراض شده “ است “ آقاي بازپرس قضيه ،پرونده را به كلانتري اعاده داده تا نظر آقايان سرهنگ  ...  و سرهنگ  ...  نسبت به مووضع جلب شود. كارشناسان منتخب اعلام نموده اند در اين تصادف هيچ گونه بي احتياطي يا تخطي اي از ناحيه راننده كاميون متصور نيست و علت اصلي تصادف بي احتياطي از سوي عابر پياده به علت برگشت عابر به عقب است.
آقاي بازپرس به شرح قرار مورخ 27/7/66 به علت فقد دليل بر توجه اتهام به مهم قرار منع پيگرد صادر “ كرده است كه “  اين قرار مورد اعتراض شكايت خصوصي قرار گرفته و به موجب دادنامه شماره 161557/8/66 شعبه 178 دادگاه كيفري 2 با توءجه به اظهارنظر كاردان فني اوليه كه بي احتياطي را از ناحيه راننده كاميون تشخيص داده قرار منع تعقيب فسخ و دستور جلب به محاكمه صادرشده است.
طبق نظر دادگاه اتهام به متهم تفهيم شده “ ووي “  اظهاركرده : (اتهام وارده را قبول ندارم 0 خدا شاهد است كه وجدانا" نيزمقصر نبوده و نيستم 0 تعدادي از آقايان كارشناسان رسمي دادگستري نيز مرا بي تقصير تشخيص داده اند. فقط آقاي افسر كاردان فني من رامقصر دانسته است.)
سپس به شرح كيفرخواست شماره 171534/9/66تقاضاي تعيين مجازات متهم از دادگاه كيفري يك  ...  شده است. پرونده به شعبه 142دادگاه كيفري يك ارجاع و در تاريخ 8/4/67 جلسه رسيدگي دادگاه با حضور متهم و چند نفر ازاولياي دم تشكيل “ شده است.”  آقاي  ... (شوهرمقتوله ) اظهار كرده (شكايتم از راننده است كه موجب قتل غيرعمدي همسرم شده است. به نظر كارشناسان اعتراض دارم ، چون كاردان فني كه حاضر در محل حادثه بوده نظر داده كه راننده مقصراست. تقاضادارم به هزينه اينجانب هئيت هفت نفره كارشناسي انتخاب “ شود”  و با حضور افسر كه كروكي “ را”  تنظيم كرده است مجددا" پرونده را بررسي و نظريه اعلام نمايند.) بقيه اولياي دم حاضر در جلسه نيزاظهار كرده اند: (خواسته ما همان است كه  ... “ شوهرمتقوله “  اعلام نموده “ است.”  اتهام به متهم تفيهم شده “ ووي چنين “  اظهار كرده است : (از اينكه اين حادثه پيش آمده متاسفم ، ولي كارشناس نظر داده من مقصر نيستم 0)
دادگاه موضوع را به هيئت هفت نفره كارشناسان ارجاع “ داده “  و هيئت به شرح نظريه مورخ 14/4/68 علت اصلي تصادف را بي احتياطي راننده كاميون اعلام نموده “ است.”  در تاريخ 2/7/68جلسه رسيدگي دادگاه تشكيل “ شده و”  چندنفر از اولياي دم گذشت خود را اعلام وچند نفر ديگر اعلام شكايت نموده اند. متهم نيز نظر هيئت كارشناسي را قبول كرده و از انواع ديات ، نقره را انتخاب كرده است. سپس دادگاه به شرح دادنامه شماره 4421/8/68 با احراز بزهكاري متهم نامبرده را به پرداخت ديه سهم الارث شكات از كل يك ديه كامله زن مسلمان (پنج هزاردرهم ) در مدت دو سال از تاريخ وقوع قتل در حق اولياي دم كه رضايت نداده اند محكوم نموده است. در مورد مجازات تعزيري نيز متهم را به تحمل شش ماه زندان محكوم نموده است.
محكوم عليه به موجب لايحه مورخ 11/2/70 به راي صادره “  اعتراض كرده “  و آقاي رئيس دادگاه به نظر و راي خود باقي مانده و سپس پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه درتاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...  داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر ...  دادنامه صادره مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
(بسمه تعالي 0 از لحاظ احراز بزهكاري متهم به وسيله دادگاه و صدور حكم به پرداخت ديه در حق وراثي كه گذشت نكرده اند ايرادي به راي صادره وارد نيست و اعتراض معترض در اين مورد موجه به نظر نمي رسد و رد آن اعلام مي گردد و اما از نظر مجازات تعزيري شش ماه حبس نظر به اينكه طبق تبصره 17  قانون برنامه اول توسعه اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران كه از اول سال 1369 لازم الاجراست مجازات تعزيري تخلفات رانندگي جزاي نقدي تعيين شده و اين مجازات نسبت به مجازات تعيين شده در ماده 149  قانون تعزيرات كه در حكم صادره مورد استناد قرار گرفته اخف مي باشد وبايد در خصوص مورد اعمال گردد، راي صادره از اين نظر مخدوش “ است “  فلذا دادنامه شماره 4421/8/68 صادره از شعبه 142 دادگاه كيفري يك از لحاظ شش ماه حبس نقض و رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه كيفري يك  ...  ارجاع مي گردد.)

مرجع :
كتاب قتل شبيه عمد و خطاي محض ، جلداول ، تاليف يداله بازگير
ازانتشارات ققنوس ،چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

77