رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

كلاسه پرونده : 3/4/3412
شماره راي    : 467/4
تاريخ رسيدگي : 13/7/70
تجديدنظرخواه : ولي دم
تجديدنظرخوانده : مهدي
تجديدنظرخواسته : دادنامه شماره 257061/1/1370 صادره ازشعبه 12 دادگاه كيفري يك  ... 
مرجع رسيدگي : شعبه 4 ديوان عالي كشور
هيئت شعبه   : آقايان  ... 

خلاصه جريان پرونده : طبق كيفرخواست شماره 29279/5/1368 دادسراي عمومي  ...  آقاي مهدي فرزند.00،58ساله ، شغل راننده متهم شده است به قتل غيرعمدي مرحوم محمدرضا ناشي از بي احتياطي وسيله نقليه موتوري و عدم رعايت مقررات دولتي هنگام رانندگي 0 دادسرا به استناد ماده 149  قانون تعزيرات از دادگاه كيفري يك  ...  درخواست تعيين كيفر براي او كرده است.
آقاي عبدالكريم 40 ساله شكايت " كرده "  و در تاريخ 25/4/1368 توضيح داده است كه (شكايتم از آقاي مهدي مي باشد كه بعلت بي احتياطي و بازديد نكردن بالاي كمپرسي خود در تاريخ 19/4/68ساعت 9 صبح هنگامي كه در مسير جاده  ...  در حركت بوديم ناگهان سنگي از بالاي كمپرسي  ... " ايشان "  كه از مقابل در حركت بود پرتاب شد كه به شيشه جلو اتومبيل اينجانب برخودر نمود و آن را سوراخ كرد و به پسربچه ام كه 8 سال داشت اصابت نمود كه فرزندم دردردم جان سپرد.) بانوزهرا(مادرطفل )هم مشابه شوهرش شكايت كرده و توضيح داده است.(ص 8)
آقاي عبدالكريم  ...  در توضيحات 24/4/68 خود افزوده است :( ...  چندمتر كه ما با كمپرسي فالصه داشتيم كه از كنار يكديگر گذر كنيم از طاق كمپرسي سنگي به طرف پايين روان شد. من اتومبيل رابه كنار جاده هدايت نمودم كه صداي عجيبي آمد. پسرم در كنارم نشسته بود، نگاه كردم ديدم سنگ از شيشه جلو داخل آمد و سر پسرم را شكافته و در همان حال مغز وي متلاشي شده و سنگ بعد از اصابت به سقف از شيشه عقب بيرون رفته بود.)
آقاي مهدي  ...  توضيح داده كه (من با كاميون بنز ده چرخ حامل سيمان فله در حركت بودم  ...  باري كه در حال حاضر در داخل كاميون من مي باشد سيمان فله " است "  و چادر به روي آن كشيده ام و تعدادي سنگ جهت ايكه باد چادر را حركت ندهد بر روي چادر گذاشته ام و سنگها را با پا فشار داده ام و با چادر داخل سيمان رفته است و بار كاميون من از نظر ارتفاع اتاق حدود نيم متر جاخالي دارد.در بين راه چند بار بازرسي چادر و سنگها را كردم كه با آنها را جا به جا نكند و چنانچه سنگي از داخل كاميون پرتاب شده باشدمن متوجه نشده ام  ...  وزرش باد جريان نداشت و حدود50 الي 60 كيلومتر سرعت داشتم  ... )
افسر كاردان فني پليس راه علت تامه تصادف را بي مبالاتي و عدم رعايت مقررات بارگيري منجر به سقوط محموله وسيله نقليه درمسير وسايل نقليه ديگر از طرف كمپرسي بنز ...  (متهم ) تشخيص داده است. شوراي بررسي تصادفات پليس راه ناحيه ژاندارمري مركب از سه نفر افسر ضمن تشرح حادثه عامل وقوع حادثه را پرتاب سنگ از وسط دو چرخ محور كمپرسي بنز دانسته اند و بر صحت تشخيص خود دلايلي اقامه كرده اند.
طبق گواهي پزشك ، علت فوت محمدرضا ...  (8ساله ) ضربه مغزي ناشي از برخودر جسم سخت (سنگ ) به سر بوده است.
با صدور كيفرخواست پرونده در شعبه سيزدهم دادگاه كيفري يك  ...  مطرح شده و آقاي عبدالكريم  ... دادخواست ضرب و زيان به خواسته پانصدهزار ريال داده كه بعدا" يك نسخه آن را به 19500 تومان اصلاح كرده است. دادگاه پس از رسيدگي و استماع اظهارات طرفين با ختم دادرسي مبادرت به صدور حكم كرده و ضمن شرح جريان حادثه نوشته است : (نظر به اينكه متهم طبق مقررات راهنمايي ورانندگي موظف به اين امر نگرديده كه در هر توقفگاه پياده شود و تايرهاي كاميون را بررسي نمايد كه معلوم شود آيا سنگي در بين تايرهاي آن چسبيده است يا خير، لذا مسئوليتي نسبت به قتل محمدرضا ...  متوجه متهم نيست و بالمباشره و بالتسبيب هم عملي انجام نداده كه بتوان به آن عنوان خطاي محض داد. لذا حكم بر برائت متهم صادر مي شود.) در مورد ضرر و زيان هم حكم برحقي مدعي خصوصي داده است. عبدالكريم (مدعي خصوصي ) به حكم صادره اعتراض كرده و تجديدنظر خواسته " است."  دادگاه ايرادي به حكم وارده نديده و پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع شده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز واوراق پرونده و نظريه كتبي آقاي  ...   داديار ديوان عالي كشور اجمالا" مبني بر ...  دادنامه شماره 257061/1/1370 تجديدنظرخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
(بسمه تعالي 0 هرچند تجديدنظرخواه درلايحه اعتراضيه خود مدعي مشاهده (سقوط) سنگ از بالاي اتاق كمپرسي به رف پيكان شده و گفته (به خانواده ام هشدار دادم دادم كه مواظب باشيد كه به طرف ما سنگ پرتاب شده 0) و اين برخلاف حرفهاي الويه وي است و استدلال هيئت سه نفري افسران قوي تر و مستندتر به نظرمي رسد ولي چون هيئت مزبور هم نوشته ( ...  به علت عدم بازديد چرخهاي وسيله نقلي قبل از حركت پاركينگها بنابه صلاحديد مقام محترم قضايي از مسئوليت نسبي مبرانمي باشد.) لذا مسئله در خور بررسي بيشتر و اخذ نظر هيئت پنج نفري كارشناسان رسمي است تا معلوم شود نظر افراد اوليه يا هئئت سه نفري افسران كدام يك موجه است. ثانيا" به فرض قبول نظر هريك از آنها تخلف متهم چه بوده ؟ آيا راننده محتاط وجود سنگ در لاي چرخ (آن هم به وزن تقريبي 700/5 گرم ) را احساس مي كند يانه ؟ و ...  به علت مزبور و نقص تحقيق نتيجتا" اعتراض تجديدنظرخواه وارد است و با نقض دادنامه تجديدنظرخواسته پرونده جهت رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه كيفري يك  ...  ارجاع مي شود. مرجع مربوط حتي المقدور در اخذ نظر هيئت كار شناسان از نظر آقاي دكتر  ...  كارشناس معروف هم استفاده بفرمايد.)

مرجع :
كتاب قتل شبيه عمد و خطاي محض ، جلداول ، تاليف يداله بازگير
ازانتشارات ققنوس ،چاپ اول ،چاپ ديبا، سال 1376

80