رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

نظريه قضات دادگاههاي حقوقي دوتهران
54

* اگردادرس كه براي اجراي قرار مهر و موم رفته اظهارات طرفين مبني بر سازش را صورتملجس كند آيا اين صورتجلسه به منزله گزارش اصلاحي در دادگاه خواهد بود يا نياز به تنفيذ آن در محضر دادگاه دارد و در صورتي كه احتياج به تنفيذ باشد بعنوان اينكه سازش در خارج از دادگاه صورت گرفته دعوت و حضور طرفين لازم است ياخير؟

در تاريخ 6/5/67 راجع به مسئله فوق سه نظر ابراز گرديد:
نظر اول كه با اكثريت آرا اعلام شد:
عمل دادرس تنها درمحدوده اجراي قرار كه انجام آن به وي ارجاع شده بعنوان اقدام قضائي اعتبار دارد نه فراتر ازآن ،لذاهمانطوري كه دادرس در محل اجراي قرار و در دادگاه باحضور رئيس محكمه قانونا" مجاز نيست بطور مستقل ختم رسيدگي را اعفلام و انشاء راي كند همچنان نيز نمي تواند در محل اجراي قرار به صدورگزارش اصلاحي كه از هر حيث به منزله راي دادگاه است مبادرت ورزد و در صورت اقدام به اين عمل با توجه به مواد626و629قانون آئين دادرسي مدني موضوع سازش خارج از دادگاه تلقي مي گردد و طرفين براي تنفيذ آن بايد به دادگاه دعوت شوند و با عدم مراجعه آنان مطابق ماده 629 قانون مذكور عمل مي شود0
نظر دوم :
دادرس دادگاه ، قائم مقام رئيس محكمه و از هر حيث حقوق و اختيارات او است 0 همچنانكه رئيس دادگاه مي تواند درمحل اجراي قرار گزارش اصلاحي صادر و پرونده را مختومه كند، دادرس دادگاه نيز داراي چنين حقي است و اقدام او در محل در حكم ادامه عمل دادگاه است و سازش مذكور سازش در دادگاه تلقي مي شود و دعوت مجدد اصحاب دعوي و تنفيذ آن ضرورت ندارد0
نظر سوم :
اگرچه دادرس مجاز به تنظيم سازش نامه در محل است ليكن اعلام ختم دادرسي و صدور قرار گزارش اصلاحي بايد در دادگاه توسط رئيس محكمه بعمل آيد البته براي اين كار نيازي به دعوت طرفين واقرار به صحت مندرجات سازش نامه نيست 0

مرجع :
كتاب انديشه هاي قضائي ، تدوين ونگارش يوسف نوبخت
انتشارات سازمان انتشارات كيهان ،چاپ سوم ،تابستان سال 1370

116