رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي  15/10/1369
شماره دادنامه 861/21
شعبه 21 ديوان

خلاصه جريان پرونده : در تاريخ آذرماه 1368 آقاي  (الف )  با وكالت آقاي  (ب )  دادخواستي بخواسته توقيف وابطال اجرائيه شماره 5719/ع دايره اجار ثبت همدان مقوم بمبلغ 2225000 ريلا بطرفيت آقايان  (ج )  و (د)  تقديم محاكم حقوقي يك همدان نموده كه در شعبه اول دادگاه با ثبت كلاسه 68/4939 مورد رسيدگي و اظهارنظر قرار گرفته است وكيل خواهان بشرح دادخواست توضيح داده خوانده رديف 1 بادعاي ظهرنويس از جانب خوانده رديف 2 در مورد سه فقره چك عهده حساب جاري موكل بمبلغ 222500 ريال عليه موكل اجرائيه صادر كرده در صورتيكه موكل در تاريخ 1/4/61  (قبل از تاريخ صدور سه فقره چك )  شرحي به بانك صادرات شعبه 51 همدان نوشته و بعلت مفقود شدن دسته چك مربوط به حساب جاري شماره 3620  (چكهاي مورددعوي بعهده اين حساب صادر گرديده )  دستور اسنداد حساب مزبور را داده و حسابجاري ديگري با شماره جديد بنام خود باز نموده است ثانيا" سه فقره چكهاي مزبور كه سفيد امضاء و ممضي بامضاء موكل بوده داخل دسته چك مفقود بوده و معلوم نيست به چه كيفيتي در دسترس خواندگان قرار گرفته است و خوانده رديف 2 پس از گذاردان تاريخ جمله  (آقاي مهندس  (ب )  بابت چكهاي واگذاري به ايشان توسط بنياد مستضعفان )  را الحاق و پس از فرار از ايران بخواند هرديف اول تسليم نموده ثالثا" اماض ء ظهر چكها ممضي بامضاء دارنده چكها نيست رابعا" خوانده رديف 2 برابر دو برگ فتوكپي مصدق سند عادي مورخ 1/5/57كه بخظ و امضاء ايشان تحرير گرديده صراحتا" اقرار بوصول بهاي يك باب خانه واگذاري بموكل نموده كه با وصول بهاي مورد معامله موكل بدهي ديگري بفروشنده نداشته تا سفه فقره چك بابت بهاءخانه واگذاري مجددا" به وي تسليم نمايد خامسا" چون در تاريخ صدور چكها تا تاريخ برگشت  (18/7/68)  بيش از 5 سال گذشته چكهاي خوانده رديف دوم كه در ديفه مالكين فراري است قبل از استطلاع ازدادسراي انقلاب قابل استماع نيست لذا تقاضاي ابطال اجرائيه دارد دادگاه مرجع رسيدگي خوانده رديف دوم را مجهول المكان معرفي شده بود از طريق انتشار آگهي در مطبوعات و خوانده رديف اول را بنشاني تعيين شده بدادگاه دعوت و در جلسه دادرسي مورخ 9/2/69 كه هيچيك از اصجاب دعوي حضور نداشته و لايحه اي ارسال نداشته اند با جلب نظر مشورتي آقاي مشاور با اين استدلال كه دليلي بر سفيد امضاء بودن و مفقود شدن چكها اقامه وابراز نشده است و امضاء ذيل چكهاازناحيه صادر كننده طي مندرجات دادخواست تاييد گرديده و ادعاي جعلي بودن امضاء ظهرنويس بفرض صحت موجبات سقوط مسئوليت صادر كننده چكهارا فراهم نمي آورد و اصولا" از سوي خواهان دليلي بر پرداخت وجه چكها ابراز نشده است بر بطلان دعوي خواهان اظهار نظر كرده است نظريه دادگاه در فرجه قانوني مورد اعتراض وكيل خواهان قرارگرفته مفاد و مدلول اعتراضيه اينست كه خوانده دعوي با سكوت و عدم پاسخ كليه جهات دعوي را تصديق نموده است و عدم دفاع از جانب خوانده اقوي دليل بر صحت ادعاي موكل تلقي مي گردد پرونده در جهت رسيدگي به اعتراض به ديوانعالي كشور ايفاء و باين شعبه ارجاع گرديده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  و بررسي اوراق پرونده مشاوره نموه چنين راي مي دهند:

راي
اعتراضات آقاي وكيل خواهان بر نظريه استنباطي دادگاه دائر بر اينكه سكوت وعدم پاسخ از جانب اقوي دليل بر صحت ادعاي موكل است موثر و موجه نيست و موجبات تزلزل نظريه معترض عنه را فراهم نمي آورد لذا با رد اعتراضات نظريه صادره تاييد و پرونده بشعبه اول دادگاه حقوقي يك همدان اعاده مي گردد.

مرجع :
كتاب موازين حقوق تجارت درآراء ديوان عالي كشور
به اهتمام يداله بازگيركارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات گنج دانش ، چاپ اول ، 1378 ، چاپ احمدي
204