رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي  17/8/67
شماره دادنامه  870/21
شعبه 21 ديوان

خلاصه جريان پرونده : پرونده در تاريخ 26/2/64مرحوم آقاي  (الف )  دادخواستي بخواسته مبلغ 698108 ريال باقميانده 36 ماه حق العمل كاري از قرار ماهي شصت هزار ريال بطرفيت شركت.00 و بنياد مستضعفان تسليم دادگاههاي عمومي سابق تهران نموده و توضيح داده است كه بعنوان مدير سابق كارگاه نقاضي شركت تبليغاتي 000 طبق قرارداد مورخ 2/10/58 در شرك مزبور انتقال پيدا كرده و متعاقبا" با دخالت و سرپرستي بنياد مستضعفان نسبت به شركت مزبور و فسخ قرارداد در تاريخ 1/10/61حقوق ناشي از اجراي بند4 قرارداد نسبت باو معوق مانده و بطور كامل پرداخت نشده است طبق بند مزبور پيش بيني شده كه علاوه بر حقوق مقرر ماهيانه شصت هزار ريال بعنوان حق العمل كاري بوي پرداخت گردد و اگر بينه مالي شركت اجازه دهد هر ماه والا در زمان فسخ ارقام پرداخت نشده و يكجا قابل پرداخت خواهد بود و چون از بابت وجوه ناشي از تعهدپرداخت حق العمل كاري تا پايان سال 63/000/350 ريال طي 7 قسط پرداخت گرديده و مابقي آن در زمان انعقاد قراردادو شروع بكار و فسخ قرارداد بر ذمه خواندگان است و با اشاره به اينكه براي مطالبه حقوق خود قبلا" به وزارت كار وامور اجتماعي مراجعه و هيئت اختلاف او بمراجع دادگستري هدايت نموده است. محكوميت خوندگان را بشرح خواسته تقاضا كرده است. فتوكپي نامه بخش بازرگاني خطاب به شركت.00و قرارداد مستند ادعا از جمله مدارك متسند دعوي مي باشد. با ارجاع پرونده به شعبه 26 و تعيين وقت رسيدگي و دعوت طرفين اولا" بنياد مستضعفان طي لوايح ارسالي با تذكر باستقلال شخصيت حقوقي شركت.00 دعوي را متوجه خود ندانسته و ايراد كرده است. ثانيا" شركت.00 با تذكر باينكه خواهان كل حقوق مقرره خود را دريافت كرده ودراين زمينه ادعائي ندارد و دليلي بر استحقاق دريافت حق العمل كاري ارائه نكرده و اساسا" مطالبه حق العمل كاري براي كسي كه حقوق مقرر ماهيانه دارد وجه قانوني ندارد رد دعوي را خواستار شده است با فوت خوهان و دخالت آقاي  (ب )  بوكالت ورثه در دادرسي و تقديم گواهي انحصار وراث و تشكيل جلسات متعدد دادرسي بمنظوراخذ توضيح از وكيل ورثه مطالبه سوابق امر از هيئت حل اختلاف وزارت كار و امور اجتماعي واخذ تبوضيح در خصوص ماههاي مورد مطالبه و نيز خواسته مدارك پرداخت اقساط كسر شده ازكل ماههاي موردمطالبه سرانجام دادگاه در تاريخ 4/11/66 با اتفاق نظر با مشاور مبادرت بدصور حكم نموده و باكسر مبلغ 350 هزار ريال وجوه پرداختي از بابت حق العمل كاري مدت يكسال مقرر در قرارداد مستنددعوي نسبت به بقيه آن بقرار ماهي 60هزار ريال بميران مبلغ 370 هزارريال باقي مانده حق العمل كاري ذمه شركت.00 را در مقابل ورثه مرحوم  (الف )  مشغول تشخيص داده و شركت را به پرداخت مبغل مزبور محكوم كرده است ونسبت به مازاد از آن دعوي ار باطل اعلام نموده است ونسبت به نبايد مستضعفان نيز قرار عدم توجه دوي صادر گرديده كه وكيل ورثه نسبت به رد دعوي در جزئي كه به زيان موكلين بوده تجديدنظر خواسته و نقض دادنامه را خواسترا شده است كه پرونده در ديوان عالي كشور به كلاسه بالا ثبت وباين شعبه ارجاع گرديده است. اعتراضات تجديدنظرخواندگان در موقع شور قرائت مي گردد هيئت شعبه درتاريخ بالا تشكيل گرديد. پس از قرائت گزارش آقاي ...  و ارواق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
1 آن قسمت از دادنامه شماره 4658/11/66 شعبه 26دادگاه حقوقي يك تهران كه ناظر است به صدور قرار عدم توجه دعوي به بنياد مستضعفان با توجه بمدراك ومستندات پرونده موجه وبلااشكال بوده و در اين مورد درخواست تجديدنظروكيل ورثه مرحوم  (الف ) رد مي شود.
2 آن جزء از دادنامه تجديدنظرخواسته كه بموجب آن دعوي مطروحه در خصوص مطالبه حق العمل كاري مازاد بر مدت يكسال تا تاريخ فسخ قرارداد باطل اعلام گرديده است موجه و قانوني نبوده و باقرارداد مستند دعوي انطباقي ندارد، زيرا به موجب بند2 قراردادمنعقده به شركت.00 و مورث تجديدنظرخوهانها پيش بيني شده كه در صورت عدم فسخ قرارداد براي سالهاي بعد خود به خود تمديد مي گردد و در دادخواست تاريخ فسخ 1/10/61 تعيين گرديده و در اين خصوص ادعاي خلافي بعمل نيامده است و در اين خصوص نيز اقتضاء داشته كه دادگاه با توجه به تعهد مندرج در بند4 قرارداد و ميزان وصولهاي اعلام شده در جلسه دادرسي مورخ 24/4/65 كه 000/350 ريال آن در حكم صادره احتساب گرديده است. نسبت بدعوي خواهانها تعيين تكليف نمايد ورد دعوي بدون وجود سبب سقوط حق صحيح نمي باشد بنابراين جزء از دعوي مستندا" به بند ب ماده 12 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو فسخ مي گردد و رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه حقوقي يك تهران ارجاع مي شود.

مرجع :
كتاب موازين حقوق تجارت درآراء ديوان عالي كشور
به اهتمام يداله بازگيركارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات گنج دانش ، چاپ اول ، 1378 ، چاپ احمدي
204