رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي 11/3/71
شماره دادنامه 128/21
شعبه 21 ديوان

خلاصه جريان پرونده : شركت تجديدنظرخوانده باوكالت آقاي  (الف )  دادخواستي بطرفيت شرك تجديدنظرخواه بخواسته مطالبه 665675مارك آلمان كه از ملاك پرداخته هزينه دادرسي آن 27142898 ريال تقديم گرديده بدادگاه حقوقي يك تهران داده كه بشماره 69/3730در شعبه سي ام مطرح رسيدگي قرار گرفته و توضيح داده كه برابر پيمان نامه فروش ارز از161 بشكه روده گوسفند و بز به ارزش 665675 مارك از كشور خارج كرده سپس كالا را بشركت  (س )  داده و ان شركت به شركت  (ش )  داده كاميون كالا بقرار اطلاع در كشور تركيه برودخانه افتاده و بمقصد نرسيده است و مطالبه خسارت و صدرو قرار تامين نموده كه جريان آن در مقدمه راي 95/21 اين شعبه آمده است از جمله مستندات خواهان پيمان شماره 755675 مارك آلمان از قرار هر مارك 775/40 بارزش كل ريالي 27142898 ريال ببانك بفروشد آقاي  (ب )  بوكالت شركت خوانده وارد دعوي شده و خلاصتا" دفاع كرده كه طبق آگهي منتشره در روزنامه رسمي دعوي ميبايستي بامضاء دو نفرازمديران شرك طرح شود و دادخواست را فقط يكنفر امضاء كرده وخواهان در هنگام تحويل كالا بشركت خوانده اظهار داشته كه آنرا بيمه كرده متن بيمه نامه را ارائه نداده و اكنون هم بلحاظ آنكه قيمت بيمه شده كمتر از ميران خواسته است ارائه نداده است و بارنامه اي كه خواهان ارائه داده حاكي از همين 32 بشكه روده است كه 161 بشكه و ادعاي اينكه موكل حق نداشته كالا بشركت  (ش )  بدهد مغاير مندرجات ظهر بارنامه پيوست پرونده است و نامه بانك مركزي مبين حقانيت خواهان نيست دادگاه پس از استماع اظهارات وكلاي طرفين باستناد مواد388و386 قانون تجارت نظر بر محكوميت شركت خوانده بپرداخت 665675 مارك آلمان غربي بابت اصل خواسته در حق خواهان داده وكيل خوانده باين نظر اعتراض نموده كه در دادگاه پذيرفته نشده و پرونده بديوانعالي كشور ارسال و خلاصتا" چنين نظر داده اند هر چند توجه دعوي و ورود خسارت از ناحيه خوانده مجرز است و اين امر نيز مورد اعتراف ضمن وكيل خوانده مي باشد النهايه از حيث انطباق مورد با قانون بنحويكه وكيل خوانده در لايحه اعتراضيه بيان كرده وارد بنظر مي رسد و همان ارزش منعقده بين طرفين و بانك و اثرات آن بهيچ وجه ارتباطي و توجهي بخوانده نخواهد داشت و خوانده مسئول تلف مال مي باشد و استدلال دادگاه در نظريه تاييد نمي گردد پس از اعاده پرونده دادگاه آنرا نپذيرفته و بموجب حكم تجديد نظرخواسته حكم بر محكوميت خوانده بپرداخت 665675 مارك آلمان عربي در حق خواهان داده سپس خوانده از اين حكم تقاضاي تجديدنظر نموده كه پرونده بديوانعالي كشور ارسال و باين شعبه ارجاع گرديده است.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز واوراق پرونده و لوايح وكلاي طرفين دادنامه شماره 181 24/4/70 تجديد نظر خواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند:
قطع نظر از اينكه تعهد ارزي صاحب كالا در قبال بانك مركزي به معناني پرداخت ارز مورد تعهد بلاعوض ببانك مذكور نبوده بلكه منظور تحويل ارزي موردتعهد ببانك و دريافت معادل ريال آن طبق نرخ معينه مي باشد اساسا" با توجه بمواد 386و388 قانون تجارت با فرض مسيوليت متصدي حمل و نقل در صورت تخلف با مفقود شدن مال التجاره متصدي مذكور صرفا" مسئول قيمت آن بوده و رابطه حقوقي بين صاحبت الا با بانك مركزي در خصوص ارزي در رابطه حقوقي صاحب كالا با متصدي حمل و نقل ندارد لذا ايراد و اعتراض وكيل تجديد نظرخواه وارد و دادنامه تجديدنظرخواسته واجد ايراد قضائي تشخيص و با نقض آن پرونده جهت رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه حقوقي يك شهرستان تهران ارجاع مي گردد.

مرجع :
كتاب موازين حقوق تجارت درآراء ديوان عالي كشور
به اهتمام يداله بازگيركارشناس قضائي وزارت دادگستري
انتشارات گنج دانش ، چاپ اول ، 1378 ، چاپ احمدي
204