رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

بتاريخ 5/9/1373      كلاسه پرونده 26-72-349
شماره دادنامه : 498-5/9/1373
مرجع رسيدگي : شعبه 26 دادگاه عمومي حقوقي يك تهران برياست آقاي رضا سبحاني
خواهان : خانم لطيف فضا بخش كلخوراني با وكالت آقاي علي مكرم
خواندگان : 1- خانم خديجه فضابخش كلخوراني 2- آقاي اسماعيل
فضابخش كلخوراني 3- آقاي مرسل فضابخش كلخوراني
خواسته : اعتراض ثالث نسبت به راي 315-26/3/72 شعبه 26 دادگاه حقوقي يك تهران 
گردشكار: وكيل خواهان دادخواستي بخواسته فوق تقديم دادگاههاي عمومي حقوقي يك تهران نموده كه پس از ثبت بشماره 15872-29/7/72 و ارجاع باين شعبه و ثبت بكلاسه فوق وانجام تشريفات قانوني و تعيين وقت در وقت مقرر فوق شعبه 26 دادگاه حقوقي يك تهران جلسه دادگاه تشكيل است با بررسي محتويات پرونده ختم رسيدگي رااعلام و بشرح آتي مبادرت بصدور راي مينمايد.

راي دادگاه
در خصوص دادخواست آقاي علي مكرم بوكالت خانم لطيف فضابخش كلخوراني فرزند جبرئيل بطرفيت 1- خانم خديجه فضابخش كلخوراني فرزندجبرئيل 2- آقاي اسماعيل فضابخش كلخوراني فرزند جبرئل 3- مرسل فضابخش كلخوراني فرزند جبرئيل بخواسته اعتراض ثالث نسبت به راي شماره 315 مورخ 8/2/73 شعبه 26 دادگاه حقوقي يك تهران و اعلام بي اعتباري نوشته مورخه 20/11  مقوم مبلغ 000/100/2 ريال در دادخواست توضيحي داده است مرحوم جبرئيل فضابخش كلخوراني در تاريخ 3/3/69 فوت نموده و برابرسند رسمي شماره 93257-29/9/68 تنظيمي در دفتر اسناد رسمي شماره 4188 تهران تمامي مايملك خودرا كه شامل ششدانگ يك قطعه زمين پلاك ثبتي شماره 17620 فرعي از14721 اصلي مفروز مجزا شده از اراضي نازي آباد بخش 6 تهران بااعياني موجود در آن كه تمامي سه دستگاه آپارتمان و دو باب مغازه ميباشد به احد فرزندان خود بنام خانم خديجه در قبال مبلغ ناچيزي معادل 120/658/2 ريال واگذار مينايد تا اين كه در تاريخ  3/3/69 فوت ميكند اين اقدام مرحوم در حقيقت بيع نبوده و به قصد محروم نمودن موكله در ايامي صورت گرفته است كه مريض بوده و در حقيقت بيع نبوده و براي محروم نمودن موكله در ايامي صورت گرفته است كه مريض بوده و اين بيماري لاعلاج منتهي بفوت وي گرديده است تكليف معاملات و تصرفات مريض در اين مرض منتهي به فوت در قانون مدني صريحا" مشخص نگرديده و برابر اصل 167 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در اين قبيل موارد منابع فتاوي معتبر اسلامي مستند صدور حكم ميباشد با نظر علامه محلي شهيد اول مازاد بر ثلث اگرچه بطور منجز باشد ممنوع است سند فاقد اعتبار بوده ابطال سندشماره 932570-29/9/1368 در دفتر اسناد شماره 418 تحت كلاسه 7/6/734 در شعبه 6 دادگاه حقوقي يك تهران مطرح رسيدگي است صدور حكم بر بي اعتباري نوشته 20/11/1370 دارد مطالبه ملاحظه پرونده كلاسه 70/6/734 شعبه 6 دادگاه حقوقي يك تهران و كلاسه 71/4/1370 شعبه 14 دادگاه حقوقي يك تهران و رسيدگي توام مورد استدعاست دادگاه با عنايت به مبايعه نامه مورخه 20/11/1370 كه طرفين يعني مرسل و اسماعيل فضابخش و خانم خديجه ملك را موروثي دانسته اند درحالتي كه آن موقع سند بنام خانم خديجه بوده است و با عنايت باظهارات وكيل آقايان مرسل واسماعيل فضابخش در جلسه مورخ 26/3/1372ملك مورد خواسته معترض ثالث را موروثي دانسته اند اينكه اظهارنموده ملك سهمي خانم خديجه و لطيفه فضابخش از طرف خانم خديجه وآقايان مرسل واسماعيل فضابخش منتقل شده است به همين علل دادگاه مستندا" به بيع نامه مورخه 20/11/1370 بيع را نسبت به سهمي خانم خديجه و خانم لطيفه قطعي دانسته دادنامه شماره 315-26/3/72 را مبني بر انتقال ملك مورد خواسته به آقايان مرسل واسماعيل فضابخش صادر نموده و دادگاه پس از تسليم دادخواست معترض ثالث (خانم لطيفه فضابخش كلخوراني برايش متاسف گرديده كه انتقال سهمي معترض ثالث خانم لطيفه فضابخش و آقايان مرسل واسماعيل فضابخش بدون مجوز شرعي و قانوني بوده ونسبت به سهمي ايشان بيع مابين خانم خديجه و مرسل و اسمايعل فضابخش فضولي بوه حالا با تسليم دادخواست معترض ثالث معلوم ميوشد كه معترض ثالث بيع را نسبت به سهم الارث خوانده كه يك ششم از ملك مذكور باستثناء قيمت ثمن اعياني بوده رد نموده و معامله نسبت به يك ششم باستثناء قدمت ثمن اعياني باطل بوده و عليهذا دادگاه دعوي خواهان معرتض ثالث را محق تشخيص داده و حكم بابطال معامله بين خانم خديجه ومرسل واسماعيل فضابخش نسبت به سهم الارث خواهان معترض كه يك ششم از كل ملك مورد خواسته باستثناء قيمت ثمن اعياني ميباشد را صادر و اعلام مينمايد و بر اين اساس هر مبلغي كه از بابت انتقال سهم عترض ثالث (خانم لطيفه ) خانم خديجه از آقايان مرسل و اسماعيل فضابخش دريافت نموده بايد به آقايان مرسل واسماعيل فضابخش مسترد مينمايد.
رئيس شعبه 26 دادگاه حقوقي يك تهران - سبحاني
--------------------------------
بتاريخ  26/3/72      كلاسه پرونده 71/839
شماره دادنامه 315-26/3/72
مرجع رسيدگي : شعبه 26 دادگاه عمومي حقوقي يك تهران برياست آقاي رضاسبحاني 
خواهان : آقايان اسماعيل فضابخش ومرسل فضابخش هر دو باوكالت آقاي علي كمالي 
خوانده : خانم خديجه فضابخش كلخوراني
خواسته : الزام به تنظيم سند رسمي پلاك 176/4731
گردشكار: خواهان دادخواستي بخواسته فوق تقديم دادگاههاي عمومي تهران نمود كه پس از ثبت بشماره 17655-13/10/71 و ارجاع باين شعبه و ثبت بكلاسه فوق وانجام تشريفات قانوني و تعيين وقت در وقت مقرر فوق شعبه 26 دادگاه عمومي حقوقي يك تهران بتصدي امضاء كننده زير تشكيل است دادگاه با بررسي و ملاحظه اوراق پرونده ختم رسيدگي را اعلام و بشرح آتي مبادرت بصدور راي مينمايد.

راي دادگاه
در خصوص دادخواست آقاي اسماعيل وآقاي مرسل فضابخش گلخوراني با وكالت آقاي كمالي عليه خانم خديجه فضابخش گلخوراني مبني بر الزام خوانده به تنظيم سند رسمي پلاك ثبتي شماره 1762/4731 و مطالبه خسارات باين توضيح كه در سال 1370اينجانبان باخواهرمان خونده قولنامه اي امضاء نموده و پلاك ثبتي بالا را به مبلغ متن قولنامه خريداري نموده ايم و مبلغ پنج ميليون ريال هم طي چك بعنوان بيعانه به وي تسليم داشتيم ايشان پس از وصول چك حاضربه انجام معامله نگرديده و با مراجعات پي درپي و وساطت دوستان و آشنايان و پرونده هاي متشكله از انجام معامله خودداري وحاضربه انجام معامله نميباشد چون در اين رهگذر مبالغي هم متضررگرديده ايم خواهشمند است دستور فرمائيد به اين موضوع رسيدگي و حكم الزام خوانده به تنظيم سند رسمي نسبت به انتقال ملك مورد معامله را باينجانبان داريم دادگاه با توجه قولنامه مورخ 20/11/75 كه طبق مندرجا" آن پلاك ثبتي مورد معامله خواهانها منتقل و معامله قطعي گرديده و فقط مبلغ يك ميليون و هشتصد و چهل و هفتهزار وپانصد و سي و چهار تومان باقي مانده و طي پاسخ شماره 6354-28/4/71ازطرف ثبت مورد معامله هم بخوانده متعلق ميباشد لذا دادگاه بنابمراتب با حفظ حقوق رهن حكم به الزام خوانده بانتقال سند پلاك ثبتي شماره 1762/4731 را در حق خواهانها هر كدام يك دوم صادر واعلام ميدار و خواهانها هم مكلف بپرداخت مبلغ يك ميليون وهشتصد وچهل وهفت هزار و پانصد هزار تومان الباقي ثمن معامله را در روز محضر بخوانده ميباشند و پرونده استنادي هم ربطي بخواهان نداشته مرجع ارسال كننده عودت داده مي شود.
رئيس شعبه - رضاسبحاني