رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 28/4/69
شماره راي : 349/21
مرجع رسيدگي : شعبه 21 ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 6/7/1366 آقاي دكتر (ف) به وكالت از طرف خانم (پ) فرزند (ح) دادخواستي به طرفيت آقاي (هـ ) به خواسته بهاي يك دانگ و نيم سهمي خواهان از زمين و باغ معروف به الوند طبق نظر كارشناس فعلا" مقوم به دو ميليون و ده هزار ريال تسليم دادگاه حقوقي يك تهران نموده به خلاصه اعلام داشته خواهان مالك يك دانگ و نيم زمين و باغ مزبور بوده و به خوانده كه برادر اوست اختيار مي دهد  سهميه وي را بفروشد و ثمن آن را به بانو (الف) مادرشان تسليم و رسيد دريافت نمايد . خوانده سهمي خواهان را به خود انتقال داده و سال هاست ازتسليم ثمن آن خودداري مي ورزد . به مراجعات و حتي اظهار نامه رسمي خواهان در اين زمينه بي اعتنا مي ماند استعلام ثبتي و جلب نظر كارشناس و محكوميت خوانده مورد تقاضاست . با ثبت به كلاسه 66/123 شعبه 17 وقت رسيدگي تعيين شده . خوانده طرف لايحه اي به خلاصه پاسخ داده طبق وكالتنامه مورخ 13/2/1350 از خواهان وكالت در انتقال يك دانگ و نيم سهمي ايشان از پلاك 13 اصلي واقع در بخش 5 قزوين به هر كس و هر مبلغ و لو به خود را داشته است و با استفاده از اختيارات وكالتنامه مزبور يك دانگ و نيم موصوف را به مبلغ بيست و پنج هزار ريال به خود منتفل نموده و مبلغ مزبور را به (الف) پرداخت نموده ولي رسيد نگرفته است . خواهان پس از گذشت بيست سال ابتدا در مقام مطالبه اصل ملك بر آمد كه محكوم شد حالا ثمن معامله را مطالبه دارد . اگر والده حيات مي داشتند به صحت مراتب اداره گواهي مي نمودند . برابر فتوكپي نامه شماره 17263- 22/1/1351 سرمميزي مالياتي دارائي قزوين كل پلاك كه فاقد اعياني بوده يكصد هزار ريال ارزش داشته است . بر فرض محال كه ثمن پرداخت نشده بود . در تعيين ثمن مختار بوده و بيست و پنج هز ار ريال تعيين كرده است كه جلب نظر كارشناس مورد ندارد رد دعوي مورد تقاضاست . در لايحه بعدي اضافه نموده . خواهان مدت سه سال است وصيت نامه مرحوم والده را مخفي نموده و ابراز نمي نمايد كه دادخواستي جهت ابراز وصيت نامه تسليم نموده به كلاسه 15-66-1834 در دادگاه مدني خاص تحت رسيدگي است . وكيل خواهان ادعاي خوانده را مبني بر پرداخت ثمن به مادر خواهان تكذيب نموده . پس از استعلام از ثبت و جلب نظر كارشناس و اظهار نظر مشاور له خواهان تاميزان نظريه كارشناس رئيس دادگاه به شرح تصميم مورخ 1/11/1368 با احراز مالكيت بالوراثه خواهان نسبت به يك دانگ و نيم مشاع از شش دانگ پلاك 426 فرعي از 13 اصلي به استناد ثمينه اعياني حسب دلايل پرونده و پاسخ هاي ثبت و انتقال مزبور طي سند رسمي شماره 26592 – 25/2/1351 دفتر خانه 104 تهران بر طبق وكالتنامه 13/2/1350 شماره 151 سر كنسولي گري سفارت ايران در لندن به خوانده ومستند به دليل نبودن ادعاي خوانده مبني بر پرداخت ثمن به مادر خواهان و عنايت به اين كه كارشناس ارزش يك دانگ و نيم از شش دانگ پلاك بالا را به استثناء ثمنيه اعياني در تاريخ انتقال مورخ 25/2/1351 به مبلغ /402500 ريال تعيين نموده كه اين نظريه با اوضاع و احوال محقق و معلوم قضيه مطابقت داشته و اعتراض خوانده به نظريه مزبور به نحوي نيست كه عدم متابعت از آن را ايجاب نمايد و قانونا" بايستي ارزش سهمي خواهان در روز انتقال مورد محاسبه قرار گيرد نظر خود بر محكوميت خوانده به پرداخت مبلغ چهارصد و دو هزار پانصد ريال در حق خواهان و رد دعوي خواهان مازاد مبلغ مزبور ابراز نموده كه مورد اعتراض خوانده واقع شده است . هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهند .
نظريه استنباطي مورخ 1/11/1368 شعبه 17 دادگاه حقوقي يك تهران در قسمتي كه ناظر است بر محكوميت خوانده با توجه به محتويات پرونده و دلايل دعوي و استدلال دادگاه و تكليف وكيل به رعايت مصلحت موكل و دادن حساب زمان وكالت به موكل موجب مادتين 667و668 قانون مدني موجه و صحيح تشخيص و تاييد مي گردد  پرونده به شعبه مزبور فرستاده مي شود .
ر.ش 17 – وكيل خواهان اظهار داشته : وكيل با عجله كه دال بر سوء نيت وي و خارج كردن اراضي موكله از يد وي داشته آن را به قيمت نازل به بانو (م) (يكي از كسان خود ) فروخته و مصلحت و غبطه موكل را رعايت ننموده در همان تاريخ بها ءهر متر مربع بيش از 1500 ريال بوده لذا مستندا" به ماده 668 ق.م و ساير مواد مربوطه تقاضاي محكوميت نامبرده را دارد .

مرجع :
كتاب وكالت و عقد ضمان و احكام راجع به آن 
تاليف يدالله بازگير , انتشارات فردوسي , چاپ گيتي , 79