رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 16/6/69
شماره دادنامه : 69/477/18
مرجع رسيدگي : شعبه هجدهم ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
موكلين وكيل معترض دادخواستي به خواسته تقاضاي ابطال سند رسمي شماره 11650 تنظيمي در دفتر اسناد رسمي شماره 4 گنبد كاووس مقوم به مبلغ 4020000 ريال به طرفيت اداره ثبت اسناد و املاك گنبد كاوس و دفتر خانه اسناد رسمي شماره 4 گنبد كاوس و آقاي (الف) تقديم دادگاه حقوقي يك گنبد كاوس نموده و به شرح مذكور در دادخواست توضيح داده اند اولا" شخص خوانده رديف اول به استناد به وكالتنامه شماره 3402 مورخ 8/10/42 كه متعلق به پدرشان نبوده است و با آخرين نمونه امضاهاي مسلم الصدور از طرف مرحوم پدرشان تفاوت فاحش دارد و اينكه وكالتنامه جعلي و غير واقعي است اقدام به اخذ سند رسمي شماره 11650 نموده است ثانيا" سند شماره 11650 با توجه به اينكه در زمان خود به امضاء نماينده فروشنده نرسيده است و سپس سند ديگري به شماره 18092 مورخ 8/9/34 تنظيم و اخذ گرديده و فعلا" در يد آنان مي باشد فاقد ارزش و اعتبار مي باشد ( سند شماره 11650 ) و ثالثا" با توجه به اينكه دو قطعه از زمين سند فوق الذكر نيز هنوز در رهن بانك ( عمران سابق ) و توسعه كشاورزي (فعلي ) مي باشد كه از آن فك رهني به عمل نيامده است چگونه شخص خوانده رديف سوم اقدام به انتقال سندي كه هنوز در رهن بانك بوده نموده است و استناد فتوكپي هاي سند شماره 18092 – وكالتنامه شماره 684 مورخ 5/8/1365 و گواهي حصر وراثت رسيدگي و ابطال سند رسمي شماره 11650 را خواستار شدند همچنين آقاي (ح) فرزند … به نشاني روستاي نظام آباد تابع پاسگاه ژاندارمري آزاد شهر دادخواستي به خواسته تقاضاي صدور حكم خلع يد از هفت هكتار زمين زارعتي نموده به مبلغ 4500000 ريال به طرفيت آقايان (الف) و (ب) تقديم دادگاه حقوقي دو راميان نمود و به شرح مذكور در دادخواست توضيح داده است پدرش به نام (ر ) در تاريخ 5/8/1349 به علت بيماري قلبي و ريوي فوت نموده كه در اين شرايط اراضي مرحوم پدرش را برادران آقايان (الف) و (ب) فرزندان ايشان را كشت مينمودند و اين دو برادر با هم با تباني و كلاه برداري و اعمال نفوذي كه داشته اند از مريضي پدرش سوء استفاده كرده و با جعل امضاء و با هر موضوع ديگر قطعه 279 از سند مالكيت كه فتوكپي آن تقديم مي گردد كه به موجب نامه هاي ثبت دو مازندارن نزد بانك عمران سابق گنبد كاوس و بنگاه ماشين هاي كشاورزي گنبد كل سند در رهن بوده و بدهكاري داشته است و نوع سند غير منقول كه مالك تا 25 سال حق انتقال نداشته است ولي (الف) در اظهارنامه تنظيمي اظهار داشته از برادرش خريده و برادرش آقاي (ب) اشاره به وكالتنامه نموده كه هر دو كذب محض است و از نامبردگان به عنوان كلاه برداري و جعل امضاء مرحوم پدرش شكايت داشته و به استناد فتوكپي سند مالكيت نامه شماره 664 مورخ 21/3/65 ثبت منطقه 2 مازندارن به هنگام توسعه ماشين هاي كشاورزي و نامه شماره 665 مورخ 21/3/65 به بانك عمران و فتوكپي اظهار نامه هاي 26 مورخ 13/3/65 و 28 مورخ 20/3/65 رسيدگي و صدور حكم بر خلع يد از هفت هكتار زمين زراعي متعلق به مرحوم پدرش را خواستار گرديد و خواهان در اولين لايحه تقديمي خواسته دعوي را ابطال سند انتقال شماره و خواهان در اولين لايحه تقديمي خواسته دعوي را ابطال سند انتقال شماره 10854 مورخ 13/12/1348 مربوط به شش دانگ يك قطعه زمين به مساحت هفتاد هزار متر مربع به شماره پلاك 278 اصلي واقع در قريه نظام آباد بخش هشت ثبت گرگان و نيز صدور حكم به خلع يد از پلاك مزبور با احتساب كليه خسارات قانوني اعلام داشته و همچنين اضافه كرده وكالتنا مه شماره 3402 مورخ 8/10/1342 كه مورد استفاده خواندگان قرار گرفته غير واقع و جعل بوده و امضاء ذيل وكالتنامه متعلق به مرحوم پدرش نبوده و تقاضاي ارائه اصل وكالتنامه را نموده است و دو قطعه زمين از پلاك مذكور در همين بانك تهران (عمران سابق ) و توسعه كشاورزي مي باشد و از آن فك رهن به عمل نيامده است و خواستار مطالبه پرونده ثبتي پلاك مزبور و تنظيم سند انتقال از دفتر خانه شماره 4 گرديد دادگاه مرجع اليه ضمن توام نمودن پرونده ها و استماع مدافعات طرفين و مامور نمودن آقاي مدير دفتر جهت حضور در دفتر خانه و انعكاس معاملات انجام شده و اعلام گزارش آقاي مدير دفتر در 9 صفحه كه ضميمه پرونده است و سپس دادگاه قرار رسيدگي به صحت و اصالت وكالتنامه شماره 3402 مورخ 8/10/1342 صادر نمود كه كارشناس منتخب اعضاء امضاهاي ذيل وكالتنامه را در دفاتر دفتر خانه با امضاء اسناد رسمي 21560 – 26/5/33 و 92 و 18 – 28/9/34 و 15397 – 22/1/1334 – و 16020- 10/2/1334 ( امضاآت ذيل آن اسناد ) در دفتر دفتر خانه
( امضاهاي منسوب (ر) ) با سوابق ثبتي مقايسه و مطالبه كند و اظهار نظر نمايد كه آن امضاآت مربوط به يك نفر هستند يا خير و با تعيين كارشناس و اظهار نظر كارشناس كه به شماره 43 مورخ 20/1/68به ثبت رسيده و در آن اعلام داشته امضاء ذيل وكالتنامه با امضاآت اسناد رسمي مطابقت مي نمايد و از ناحيه يك نفر است بالاخره پس از كسب نظر آقاي مشاور بدين شرح ( با توجه به نظريه كارشناس مضبوط در پرونده و ساير بررسي هاي انجام شده سند رسمي وكالتنامه شماره 3402 مورخ 8/10/42 فاقد خدشه اشكال است و اصل مي باشد در نتيجه نقل و انتقالات برمبناي آن كه بعدا" صورت گرفته صحيح بوده است حكم بطلان دعوي صادر ميشود ) نظريه بدين خلاصه ( نظريه آقاي مشاور ملاحظه شد مقرر مي گردد دفتر به دو نفر از خواهان ها يعني آقاي (ص) و خانم (ت) و وكيل بقيه خواهان ها يعني (ش) اعلام كند با توجه به بررسي هاي انجام شده سند وكالتنامه شماره 3402 – 8/10/1342 اصيل است و در نتيجه انتقال يا انتقالات بعدي زمين مورد نظر به استنا د آن وكالتنامه فاقد ايراد و اشكال قانوني و دادگاه با توجه به مراتب مذكور عقيده بر صدور حكم بر بطلان دعوي يا دعاوي مطروحه دارد ) صادر و بر اثر اعتراض آقاي (ش) وكيل خواهان ها و اعلام دادگاه بر بقاء به نظريه خود پرونده به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع گرديده و وكيل معترض لايحه قديم داشته كه هنگام شور قرائت خواهد شد .
هيات شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي … عضو مميز و بررسي اوراق پرونده نسبت به نظريه مورخه 2/6/1368 مشاوره نموده چنين راي ميدهند .
بسمه تعالي
با توجه به محتويات پرونده اعتراض بر نظريه مورخ 2/6/1368 صادره از دادگاه حقوقي يك گنبد كاوس با عنايت به اينكه تصميم دادگاه بر اساس ضوابط قانوني اتخاذ گرديده و از جهت رعايت اصول و قواعد دادرسي هم فاقد اشكال موثر است وارد و موجه به نظر نمي رسد لذا مستندا" به ماده 14 از قانون تشكيل دادگاه هاي حقوقي يك و دو نظريه مزبور را صحيح و موجه تشخيص داده و ضمن تاييد آن پرونده جهت انشاء حكم به دادگاه رسيدگي كننده اعاده مي شود .
مرجع :
كتاب وكالت و عقد ضمان و احكام راجع به آن 
تاليف يدالله بازگير , انتشارات فردوسي , چاپ گيتي , 79