رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 28/8/69
شماره دادنامه : 697/10
مرجع رسيدگي : شعبه دهم ديوان عالي كشور
خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 13/4/69 آقاي (ن) وكيل دادگستري به وكالت آقاي (ف) دادخواستي به خواسته فسخ قولنامه مورخ 19/12/68 و استرداد سند مالكيت پلاك 2651 و مطالبه مبلغ هفت ميليون ريال بابت تخلف از شرط عليه آقايان (م) و (د) به دادگاه هاي حقوقي يك باختران تسليم و با تقديم فتوكپي سند مالكيت - قول نامه مورخ 16/9/68 و اظهار نامه ابلاغ شده به عنوان تمديد مدت وگواهي دفتر اسناد رسمي شماره 4 و قولنامه مورخ 19/12/68 و فتوكپي گواهي عدم پرداخت چك و ساير مدارك ابزاري توضيح مي دهد – خواندگان به موجب قو لنامه مورخ 16/9/68 و ظهر آن شش دانگ يك خانه پلاك 2651 موكل واقع در بخش 2 باختران را به مبلغ هفتاد ميليون ريال با موكل قول نامه مي نمايند كه مبلغ هفت ميليون ريال طي يك فقره چك به عهده بانك صادرات به موكل توديع مي نمايند و بقيه را قرار بر اين مي گذارند كه در موقع تنظيم سند پرداخت نمايند كه خواندگان به علت فراهم نشدن بقيه پول تقاضاي تمديد نموده كه از طرف موكل مهلت مقرر تمديد مي شود كه در موعد مقرر نيز – رد دفتر خانه حاضر نمي شوند كه با گذشت چند روز با وساطت عده اي قول نامه ديگري در تاريخ 19/12/68 تنظيم مي گردد كه پلاك مزبور به مبلغ هفتاد و يك ميليون و پانصد هزار ريال معامله مي گردد كه مبلغ سي و سه ميليون ريال آن طي يك فقره چك به عهده بانك استان و يك فقره چك ديگر بانك سپه به مبلغ سي و يك ميليون و پانصد هزار ريال به انضمام هفت ميليون ريال كه قبلا" به عنوان بيعانه دريافت شده به موكل مي دهند و در ضمن خواندگان وكالتنامه اي جهت انتقال سند از موكل دريافت مينمايند كه چك سي و سه ميليوني وصول ولي چك شعبه بانك سپه به علت كسر موجودي وصول نمي  - شود كه موكل خواندگان را از وكالت عزل و از طريق دفتر خانه به خواندگان ابلاغ مي نمايد – و چون نامبردگان در مواعد مقرردر دفتر خانه حاضر نشده و ثمن معامله را كلا" پرداخت ننموده اند در خواست صدور حكم بر فسخ قول نامه و استرداد سند مالكيت دارم پرونده در شعبه چهارم در جريان رسيدگي قرار مي گيرد احد از خواندگان (م) در جلسه دادرسي دفاع نموده من و خوانده ديگر دعوي پلاك مورد بحث را خريداري كرده ايم و من سهم خودم پرداخته ام و خواهان دروغ مي گويد در دفتر خانه حاضر نشده است – دادگاه پس از رسيدگي هاي معموله و كسب نظر مشاور در تاريخ 11/6/69 ماحصل نظر خود را به اين نحو اعلام مي دارد با توجه به مفاد مواد 395 و 402 و 404 قانون مدني در ما نحن فيه بايع حق فسخ را نداشته و چون بيع با تمام شرايط شرعي و قانوني خود تحقق يافته و تاخير در پرداخت ثمن معامله محقق نيست و لذا خواهان حق فسخ نخواهد داشت و به رد دعوي مطروحه نظر مي دهد آقاي (ن) به وكالت آقاي (ف) نسبت به نظريه دادگاه اعتراض نموده كه پرونده جهت رسيدگي به شعبه هم ديوان عالي كشور ارجاع شده است – لايحه اعتراضيه معترض هنگام مشاوره قرائت مي شود – در خاتمه توضيح مي دهد خواهان پس از اعلام نظر دادگاه در تاريخ 18/6/69 ضمن لايحه اعلام داشته دعوي به صلح خاتمه يافته و هيچ گونه شكايتي نداشته و مختومه شدن پرونده را تقاضا نموده است .
در تاريخ بالا هيات شعبه تشكيل پرونده گرديده و پس از قرائت گزارش تنظيمي آقاي … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنين اتخاذ تصميم مي نمايند .
بسمه تعالي
چون خواهان ضمن لايحه مورخ 18/6/69 اعلام داشته دعوي به صلح خاتمه يافته و از شكايتش منصرف و تقاضاي ختم پرونده را نموده است لذا اين شعبه مواجه با تكليفي نبوده مقرر مي دارد دفتر پرونده جهت اقدام قانوني به شعبه چهارم دادگاه حقوقي يك باختران اعاده مي گردد .

مرجع :
كتاب وكالت و عقد ضمان و احكام راجع به آن 
تاليف يدالله بازگير , انتشارات فردوسي , چاپ گيتي , 79