رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

طرفين قرارداد: - آقاي ...  فرزند مرحوم  ...  2- شركت... 
موضوع داوري : تعيين حق السهم طرفين و بررسي در مورد اختلافات في مابين شركت (فقط در مورد واردات سال 75 شركت فوق الذكر) و دو فققره چك به شماره هاي 1-208840بانك ملي به مبلغ يكصد ميليون تومان ، 2- چك شماره 615384 بانك ملي 0
پيرو تماسهاي مكرر تلفني و حضوري با آقاي مديرعامل سابق شركت فوق و آخرين تماس حضوري مديريت جديد شركت آقاي ... وآقاي ...  با اينجانب  ...  داير بر قبول حكميت به منظور حل اختلاف شركت فوق الذكر با آقاي ...  با اينجانب  ...  داير بر قبول حكميت به منظور حل اختلاف شركت فوق الذركر با آقاي ...  و موافقت متقابل آقاي ... با درخواست مديريت قديم و جديد شركت...  و النهايه تحقق قرارداد شفاهي داوري داير بر ارجاع موضوع به اينجانب به عنوان داور مرضي الطرفين و بالاخره قبول حكميت و داوري از ناحيه اينجانب ، پس از مذاكره با طرفين قرارداد مقرر شده اظهارات ودلايل هريك از آنان در دو نوبت به به طور جداگانه استماع گردد و مواجه حضوري در نوبتهاي مخلتف و پس از آن نسبت به موضوع اتخاذ تصميم به عمل آيد.
از تاريخ قبل از8/7/76(زمان بازداشت مديريت قديم ) شركت...  تا تاريخ 10/6/77 آقاي ...  در دفتر اينجانب حاضر گرديده ومطالب خود را در خصوص قرارداد واردات ومشكلات با شركت بشرح ذيل اعلام داشت :
در اسنفد ماه 75 از ناحيه آقاي ... (مديريت سابق ) به من پيشنهاد شد كه جهت واردات اقلام :
1- زاما ك 400 تن هشت رقمي 53811212 و هشت رقمهاي 72806400و 72805841
2- ميله گرد فولادي هشت رقمي 740455945
3- سيلندر قفل
با شركت آنان مشاركت نماييم ضمنا" نسبت به تامين سرمايه اوليه و تخصص اينجانب د رامر واردات مشاركت به صورت 50% سود پس از دءريافت كل سرمايه اوليه انجام پذيرد. اينجانب پس از مشورت با چندين تن از دوستان نزديك آقاي ...  عليرغم ممانعت آنان باانجام اين معامله (بدين لحاظ كه شركت.0 تقريبا" ورشكست است چون بدهي هاي زيادي دارد واصلا" خصوصيات فردي و شخصي و ذاتي آقاي ... مبني بر استرداد ديون مشكل است چون قرار بر اين شد اجناس وارداتي در يد آقاي ...  قرار گيرد و نامبرده ابراز داشته بود كه ارز صادراتي دارد وكليه اسناد ثبت سفارش ابرازي و اعلامي آنان مويد اين واقعيت واهي بود متاسفانه قبول كردم و در مرحله اول براي واردات در مقابل صادرات ميله گرد پنجاه ميليون تومان ودر مرحله سوم يكصد و چهل ميليون تومان پرداخت نمودم كليه اسناد ومدارك ضمميه دال بر پرداخت به ضميمه پيوست است. ولي متاسفانه نامبرده پ ساز ورود كالاي اولي و دومي و امتناع از تحيول وتسويه آنها اختلاف معظمي به وجود آمد كه منجر به بازداشت آقاي ... ( به مدت يكسال ) و تحت تعقيب بودن مديريت جيدد آقاي ...  وتوقيف كالاها ي موجود در بندرعباس وغيره گرديده است لذا با توجه به گزارش اجمالي در مورد مشكلات واختلافات في مابين كه به عنوان كلاهبرداري وارتشاء وغيره شكايت گرديده و كليه پرونده ها در شعب مختلف تحت رسيدگي است با توجه به شروع مذاكرات و تماسهاي مكرر مديريت جديد مبني بر رفع مشكل با شركت توسط داوري و حكميت مرضي الطرفين تقاضاي صدور راي داوري را به نسبت پرداخت مسدودي نسبت به واردات اقلام اعلامي مبناي ورود دلاري 220 تومان و مابه التفاوت آن نسبت به قيمت فصلي ورود كالا دلاري 630 تومان و سود50% بالمناصفه مورد تقاضاست (تقريبا" با توجه به مراتب فوق مبلغي حدود ششصد و سي ميليون تومان برآورد مي گرد)0
ضمنا در همين مورد جلسات متعدد با آقاي ...  برقرار شد كه كلا" به نتيجه اي نرسيد و مكررا" نامبرده اعلام مي كرد حاج آقاداوري و حكميت كنيد تا اين مورد به نحو آبرومندي حل شود كه تاكنون نشده است كه در آخرين جلسه با مديريت جديد كه در تاريخ 27/7/77در محل شركت...  صوژرت گرفت قرار شد چون آقاي ...  وضع فوق العاده بدي در ندامتگاه دارد و جنسهاي شركت در معرض حراج است و در صورت حراج ، شركت نابود خواهد شد قرار بر اين شد داوري را اينجانب قبول كرده ومشكل حدود بيست خانواده حل گردد، مديريت جديد كه دختر و پسر مديريت قديم مي باشند قبول دارد كه مبالغ هنگفتي آقاي ...  متضرر شده است و دنبال راه حل معقولي هستند كه هنوزپيدا نكرده اند و تقاضامند هستند كه چون بعد از گذشت يك سال زندان ماندن پدرشان هيچگونه راه حلي پيدا نشده است و به غير از اينكه تعداد زيادي پرونده در مراجع مختلف قضايي مطرح گرديده است در مورد واردات اعلامي آقاي ...  موضوع از طريق حكميت و داوري به مسالمت حل وفصل گردد تا قبل از اينكه مشكل ديگري براي مديريت جديد به وجود آيد كه واقعا" اين دفعه منجر به نابودي مطلق شركت...  مي گردد سپس سوالاتي در مورد پرونده هاي مطروحه كردم و وضعيت محكوميت پرونده ها با توجه به اينكه در حاشيه مطلع بودم انجام داد كه در پاسخ مديريت جديد اعلام كردند:
پدرمان آقاي ...  در تاريخ 7/8/76 به علت صدور چك بلامحل ازسوي دادگاه 126 عمومي بازداشت گرديده حكم مربوطه دو سال زندان بوده كه بعد از اعتراض به ديوان ع لاي كشور رفته پس از يك سري نقض تحقيقات مجددا راي بدوي صادر والنهايه راي بدوي عينا" در شعبه سوم انتظامي قضات به جانشيني ديوان علاي كشور تائيد مي گردد كه چون قبل از جلسه اول شاكي نسبت به دادخواست ضرر و زيان تمبر قانوني ابطال و تقاضا ياعمال ماده 696 را از دادگاه كرده است لذا در تاريخ 2/7/77 تقاضا ياعمال ماده 696 از طرف اجراي احكام كيفري مي گردد كه با موافقت رياست شعبه پرونده عينا" به اجراي ديوان احكام جهت اجراي احكام ارسال تا اقدامات قانوني صورت گيرد. ضمنا" پرونده ديگري در شعبه هشتم دادگاه عممي قزوين عليه مديريت تشكيل مي گردد كه شاكي پرونده برادر آقاي ...  بوده كه متاسفانه پرونده به اتهام كلاهبرداري منجر به صدور دو سال زندان و جزاي نقدي قطعيت يافته كه حك مصادره در دادگاه تجديدنظرتائيد و به آن اعتراض گرديد كه مجددا" به ديوان عالي كشور جهت اعمال بند2 ماده 18ارسال مي گردد كه متاسفانه راي بدوي تائيد وازموارد اعملا ماده 18 شناخته نشده است ضمنا" پرونده از حيث ماه 31 هم مردود مي گردد كه بدبختانه 2 سال زندان عليه مديريت قطعي مي گردد. البته لازم به ذكر است كه در موارد اعلام شده در قزوين رضايتهاي تحصيل شده اميد است با توجه شاكي خصوصي پروند هفوق الذكر مشمول اعمال ماه 25 آئين دادرسي گردد در خاتمه در مودر پرونده هاي مطروحه چنين به نظر مي رسد كه در دو دادگا عمومي دو پروند ديگر تحت رسيدگي بوده كه در يكي از شعب استعلاماتي از بانك ارزي تجارت و شعبه ريالي واصل و پرونده به آگاهي مركز ارسال گرديده مراحل تحقيقات را طي مي كند و در پرونده ديگر مديريت جديد به عنوان متهم اظهار داشتند از محتويات پرونده مطلع نمي باشيم 0 ضمنا" اجناس واردايت زاماك در بندرعباس از چندين ناحيه توقيف بوده و گويا در حال حراج در كميته كالاي متروكه است ودر صورتي كه حراج زاماك واردات صورت گيرد به هيچ وجه و عنوان امكان باز پرداخت ديون شركت ميسر نخواهد بود چون اجناس در گمرك 50% از قيمت واقعي ارزان تر خواهد بو و بدين ترتيب هيچ امكان بازپرداخت نخواهد بود. لذا با توجه به توضيحات مخصتري از وضع شركت...  و ضمنا" لازم به ذكر است شركت حدود سيصد ميليون تومان به بانكهاي تجارت و ملت مديون است و بدهيها تمامي حال شده و شركت از باز پرداخت آن عاجز است در خاتمه با تقاضاي قبول اين داوري به آقاي ...  اميد است راه حل خداپسندانه اي براي طرفينارائه گردد كه شركت بتواند قسطي ، ديون خود را به طلبكاران بپردازد.
اينجانب  ...  با مراجعات مكرر به كارخانه و گرفتن اطلاعات محسوس وغير محسوس در مورد كارخانجات...  ودرآمد و فروش توليدات و محصولات آن شركت درآمدي حدود 30 ميليون تومان بعد از كسر مخارج است كليه اقلام آن در بازار پيش فروش است و داراي اقلامي مرغوب و استاندارد است جاي بسي تامل و تاسف است كه چرا مديريت آن يعني صاحب اصلي آن در زندان ايام سپري مي كند در هر حال جلسات مكرري با آقايان  ...  و مديريت جديد و قديم برگزار گرديد حتي در آ[رين لحظه كه رياست محترم شعبه  ...  دادگاه عمومي آقاي 00 را روانه زندان مي كردند مجددا" به آقاي ...  گفتم اجناس وارداتي در بندرعباس مي باشد بهتر است سازش كنيد رفتن به زندان براي شما مشكلي را حل نمي كند بلكه بر مشكلات شركت مي افزايد ولي متاسفانه غرور كاذبي به علتهائي  ...  نامبرده را احاطه كرده بود كه ديگر قادر به قبول و پذيرش واقعيتها نبود و در آخرين لحظه كه تحويل مامور انتظامي ناحيه  ...  گرديد تا به زندان قصر برود مديريت جديد گفت چنانچه بتواني داوري و حكميت را انجام بدهي بهتر است تا نحصيت كني تا آنكه مجددا" مديريت جديد به دنبال جلسات مكرر اين بنده حقير را وادرا به داوري و حكميتي كردند كه يك سال و اندي است در گير آن هستم 0 چندين دفعه سعي بر اين شد كه شايد موضوع قبل از صدرو راي حكميت داوري با صلح وسازي و به طوركدخد منشانه حل وفصل گردد لكن از آنجايي كه نتيجه اي حاصل نشد و به حد كافي و مطلوب اظهارات طرفيت استماع گرديد. در تاريخ 27/7/77 به شرح ذيل مبادرت به صدرو راي شد.

راي داور
اولا":در خصوص حل سه پرونده اجرائي چكها كه منجر به صدور اجرائيه گرديده نيازي به داوري نيست همان گونه كه طرفين هم درخواستي نكرده اند.
ثانيا" : در مورد چك شماره 615384 بانك  ...  اعلامي شعبه سوم دادگاه انتظامي قضات عليرغم اعلام اينكه شاكي مي تواند در مورد چك در دادگاه طرح دعوي انجام دهد راي به بي حقي آقاي ... صادر مي گردد.
ثالثا" : در خصوص چك شماره 20884 بانك  ...  شعبه هفت تير به مبلغ يكصد ميليون تومان طي اعلام شركت كارخانجات كه نزد آقاي ...  مي باشد از چك مزبور فقط آقاي ...  مبلع سيصد ميليون ريال معادل سي ميليون تومان بستانكار است.
رابعا": در مورد واردات ثبت سفارش سيلندر و ...  راي بر بي حقي آقاي ...  صادر مي گردد.
خامسا": در مورد واردات ثبت سفاش زاماك 400 تن كه كلا" در جريان پرداخت اوليه آن توسط آقاي ...  به بانك  ...  شعبه بوده ام و مربوطه را مديريت فعلي يعني آقاي ...  چندين مرتبه جلوي اينجانب در ماشين حساب جمع كرد و به پدرش داد وكليه چكها كه شامل چكهاي بانكي و بعضي از آنها شخصي بود كلا" توسط آقاي ...  ظهرنويسي شده بود و كرارا" همگي اين مطلب را قبول دارند، كه واردات زاماك توسط آقاي ...  صورت گرفته وغير قابل انكار وعدول است راي بربي حقي شركت...  صادر مي گردد ولي چون متاسفانه جنس وارداتي برخلاف اظهار مديريت سابق از ارز صادراتي نبوده بلكه از ارزي سهميه بودهاست وغير قابل فروش و واگذاري است و به اصطلاح جنس تعزيراتي لذا با تحقيقات لازم وكفاي قيمت معمول آن هر كيلو گرم يك هزار تومان بوده لذا مي بايست شركت...  با پرداخت سيصد ميليون تومان به آقاي ...  مالك 400 تن زاماك گردد البته لازم به توضيح است موارد مصرف زاماك در شركت حياتي بوده و براي اقلام توليد آن براي قيمت تمام شده معمولا" كيلويي دوهزار تومان است نه هزار و در بازار آزاد قيمت آن 1150هزار و صد وپنجاه تومان است لذابا توجه به قرارداد مشاركت اوليه ك هم مدير جديد وهم مدير قديم بدان واقف هستند مبلغ سيصد ميليون تومان در ازاي 400 چهارصدتن زاماك واقعا" منصفانه است در مورد واردات ميله گرد با توجه به اينكه فقط مبلغ 50 پنجاه ميليون تومان توسط آقاي ...  پرداخت گرديده است با توجه به شرايط وخيم شركت و زنداني بودن صاحب و مدير ان راي فقط به پنجاه ميليون تومان داده مي شود.
نتيجه گيري
جهت حل وفصل مشكل في مابين شركت...  با آقاي ...  شركت...  مي بايست مبلغ ذيل را به آقاي ...  پرداخت نمايد و پس ازپرداخت آن طرفين در موردمراتب اظهار نظر شده هيچگونه حق و حقوقي نسبت به يكديگر نخواهند داشت وكل زاماك واردايت متعلق به كارخانجات...  خواهد شد.

مرجع :
كتاب نقد آراء قضائي - كتاب اول - زيرنظر دكتر محمدصالحي راد - چاپ روزنامه رسمي