رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

.
تاريخ رسيدگي :15/7/72
شماره راي    :334/21
مرجع رسيدگي  : شعبه 21ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پروند:
در تاريخ 18/11/69 تجديدنظرخوانده دادخواستي بخواسته الزام تجديدنظرخواهان به تنظيم سند رسمي پلاك 1569 بخش 2 ارويمه مقوم به مبلغ 7092400 ريال بدادگاه حقوقي يك اروميه داده وباستناد فتوكپي سند عادي تحت عنوان قولنامه وتفوكپي سند ماكليت گواهي حصروراثت را ضميمه عرض حال داده اند مفاد سند عادي حاكي است آقاي (ي )وخانم (الف ) عرصه واعياني خانه پلاك 1596 از قرارمترمربع 56 ...  ريال به خواهان فروخته و يك فقره چك بمبلغ يك ميليون ريال بابت آن دريافت داشته (مساحت خانه 65/127متر تعيني شده ) ومقرر مي گردد پس از صدور گواهي حصر وراثت در دفترخانه سندتنظيم و بقيه ثمن پرداخت گرددو هريك از طرفلين معامله چكي به بنگاهدار كه واسطه معامله بوده برده اند كه هرگاه ازمعامله عدول نمايند بنفع طرف مقابل پرداخت گردد و هيچگونه اعتراض ننمايد براي پرداخت ثمن و همين شرط عدول از معامله زماني معين شده است. بموجب فتوكپي سند مالكيت شماره 765 پلاك موردمعامله بنام خانم (ق ) وي در13/8/58 فوت كرده و ورثه او عبارتند از آقاي (ش ) شوهر و سه فرزند باسامي (ي ) و(الف )و(پ )و (ي ) نيز در29/3/59 فوت كرده وورثه اي (ي ) و(الف ) و(پ )هستند جريان رسيدگي در مقدمه راي شماره ؟ اين شعبه آمده است دادگاه نظر بر محكوميت خواندگان به تنظيم سند رسمي داده اين نظر در شعبه 21 ديوانعالي كشور تائيد نشده و چنين نظر داده اند 1- در فتوكپي قراتداد مستند دعوي تاريخي قيد نگرديده و زمان تنظيم قراردادبا توجه بفوت مورثين معلوم نيست دادگاه نفيا" واثبتا" در اين خصوص و تاثير يا عدم تاثير آن اظهرانظري ننموده است 2- وراث بانو (الف ) را فقط خواهان معرفي ودليلي  در اين خصوص ارائه ننموده و گواهي حصر وراثت نيز در اين مورد ضميمه نگرديده ومشخص نيست مكشارالهيا وارث ديگري دارد ياخير 3- مستفاد از عبارت مندرج در ذيل قراداد بصورت حق عدول از معامله خيار شرط مي باشد ليكن مدتي براي آن عيين نشده و دادگاه در اين خصوص از لحاظ مقررات ماده 401 قانون مدني نيز نفيا" يا اثباتا" اظهارنظري نكرده است پس از اعاده پرونده وتشكيل جلسه دادگاه آقاي (ع ) اهظار داشه وارث بانو (الف ) و(خ ) هستند و گواهي حصر وراثت نگرفته اند راي بر محكوميت خواندگان به تنظيم سندداداند وكيل محكوعلهيم تقاضاي تجديدنظر نموده و پرونده بديوانعالي كشور ارسال و باين شعبه ارجاع گرديده است لايحه اعتراضيه وكيل مرقوم در هنگام شور قرائت مي گردد.
هييت شعهب در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضومميز واوراق پرونده و دادنامه شماره 71/535 فرجام خواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد.
قطع نظر از اينكه حسب مندرجات قراردادمستند دعوي درموردپرداخت بقيه ثمن معامله وتاريخ ان تعيين تكليف نشده وتاريخ آن مشخص نگرديده است اساسا" همانطور كه در دادنامه شماره 303/21-14/5/71 اين شعبه منعكس گرديده مستفاداز عبارت مندرج در ذيل قرارداد (حق عدول از معامله ) خيارشرط بوده ومدتي براي آن منظورنگرديده و نتيجتا" قراردادمشمول مقررات ماده 401 قانون مي باشدلذادادنامه تجديدنظرخواسته واجد ايراد قضائي تشخيص و با نقض آن پرونده جهت رسيدگي مجدد به شعبه ديگر دادگاه حقوقي يك شهرستان اروميه ارجاع مي گردد.

مرجع :
كتاب قانون مدني در آراء ديوان عالي كشور- خيارات واحكام راجع به آن - به اهتمام يداله بازگير - انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379 - چاپ دريا