رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 28/12/65
شماره دادنامه : 65/987/18
مرجع رسيدگي  : شعبه هيجدهم ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پرونده :

بدوا" آقاي (الف ) دادخواستي بخواسته صدور حكم محكوميت خوانده مبني بر الزام پرداخت ضرر و زيان ناشي از عدم انجام تعهدات و خسارات وارده طبق نظر كارشناس با احتساب هزينه دادرسي مقوم به 2488 ...  ريال بطرفيت آقاي (ب ) تسليم دادگاههاي حقوقي يك سمنان نموده كه بشعبه دوم آن دادگاه ارجاع و ضمن آن چنين توضيح داده است خوانده دعوي كه برابر قرارداد مورخه 19/1/63 منعقده فميابين موظف بوده است احداث يكدستگاه ساختمان شخصي اينجانب واقع درنفت شهر سمنان را برابر مندرجات قرارداد مذكور بپايان رساند لذا خوانده دعوي نه تنها از اجراي درست و دقيق مفاد قرارداداستنكاف ورزيده و بجاي كاربرد مصالح مرغوب و درجه اول متوسل به كاربرد مصالح نامرغوب گرديده بلكه بموقع نيز نسبت به اتمام و تكميل ساختمان اقدام نكرده و با گذشت وتاخير ده ماه در تحويل ساختمان سبب ورود خسارتي باينجانب گرديده كه علاوه بر12 رقم منعكسه در پرونده تامين دليل شماره 2-65-93حقوقي مورخ 24/3/65 دادگاه سمنان خسارت و ضرر وزياني بشرح زير نيز باينجانب تحميل نموده است : 1- ضر و زيان تاخير در تحويل ساختمان و تعهدات بمدت ده ماه بقرار ماهيانه چهارهزار تومان به مبلغ چهل هزار تومان 2- دربهاي چوبي طبق رديف 34 قرارداد از نوع گاين درجه يك پيش بيني شده كه خوانده دعوي پس از رنگ آميزي توسط نقاض خويش آنرا از كيفيت مطلوب انداخته بحدي كه رغبت ماشهده دربها مشمئز كننده بوده وكراهت حاصل مي شود و بايستي آنرا تعويض يا بهاي مبلغ مذكور بمبلغ چهل هزار تومان پرداخت نمايد. 3- حياط سازي طبق عرف معماري يا زير بنائي از لحاظ قيمت يكي است در صورتي ه پيمانكار با توجه به رديف يك ودو قراداد مورد را جداگانه محاسبه نموده كه از اين بابت اينجانب را مغبون و غبن مربوطه فاحش است استناد به ماده 412 قانون مدني و417و421 آن قانون بمبلغ 693 ...  ريال 4- تهيه ونصب آبگرمكن وكابينت طبق عرف معماري ورش جاري درساختمان هاي كنتراتي بعهده پيمانكار بوده در صورتي كه احتساب آن در عهده كارفرما مستقر گرديده كه قيمت آن طبق نظر كارشناس رسمي بايستي محاسبه و به كارفرما پرداخت شود( چهارده هزارتومان ) 5- گچ بري سقف هال از نوع درجه يك و مرغوب نبوده مابه التفاوت قيمت مرغوب و غير مرغوب مورد استدعاست (3 ... تومان ) 6- استفاده از جواز ساختمان اينحانب بنفع خود بجهت دريافت مصالح ساختماني (مابه التفاوت نرخ دولتي و آزاد2 ... تومان ) 7- نصب تابلو برق درجه يك ( مابه التفاوت 1 ...  تومان ) 8- محاسبه بالكن برابر روش معماري صورت نگرفته (مابه التفاوت 7 ... تومان ) 9- افاغه دريافتي پيمانكاربابت محاسبه كل متراژ و زير بنا و حياط با توجه به متراژ واقعي موجود در حد 5/2 مترمربع بمبلغ 8500تومان ) با توجه بمراتب فوق و با توجه به وضعيت فعلي ساختمان و قرارداد منعقده كلا" بمبلغ هشتصد و پانزده هزار تومان طبق چكهاي مشاره مندرج در زير قرارداد و چك شماره 7/126-1/5/64بانك سپه سمنان بمبلغ پانزده هزار تومان بخوانده دعوي پرداخت گرديده كه با توجه به وضعيت موجود و كار انجام شده و ضرر وزيان وارده خوانده موظف است مبلغ 24800 ريال درحق خواهان بپردازد و درخواست صدور حكم مقتضي را داشته كه پس از تعيين وقت رسيدگي خوانده بشرح لايحه ثبت شده بشماره 1729-5/5/65 خلاصه چنين دفاع نموده است : 1- خواهن بنظريه كارشناس استناد جسته كه منظم به دادخهواست نبوده 2 - خواهان در دادخواست خود خسارت ناشي از عدم انجام تعهد مطالبه مي كند و بايد ثابت كند كه اولا" مدتي براي انجام تعهد معين شده ثانيا" تعهد انجام نشده وثالثا" انجام تعهد را مطالبه كرده است براي انجام تعهد مدت تعيين نشده چنانچه پنج ماه پس از تحويل تيرآهن مذكور در قرارداد مورد نظر خواهان باشد بايد براي دادگاه مشخص كند تاريخ تحويل تيرآهن چه وقت بوده است خواهان هيچ دليلي كه در مدت فرضي انجام تعهد را مطالبه كرده باشد ارائه نمي كند و ديگر اينكه خواهان بدلالت نحوه تاخير پرداخت اقساط به اين تاخير رضايت داده ونهايتا" تعهد نيز بصورت احداث ساختمان انجام و تحويل داده شده است وباين ترتيب ادعاي خواهان از مصاديق ماده 226 قانون مدني مورد استنادوي نبوده و نمي تواند مدعي خسارت تاخير در تحويل ساختمان باشد و ادعايش محكوم به رد است باستناد قمستي از قرارداد كه در غيبت خود شخص ديگري راناظر معرفي مي كند نظارت عمليات ساختماني بعهده كارفرمابوده ومي توانسته است موقع تحويل رفع نقايص كرا را بخواهد در صورتي كه بموجب صورتجلسه پااين كار و تحويل ساختمان بتاريخ 28/4/64 كه فتوكپي مصدق آ; پيوست تقديم مي گردد هيچگونه اعتراض نداشته وباين ترتيب دعاوي وي در بندهاي 2و5و7 بيمورد است استفاده از خيار غبن فوري است و ادعاي وي بعد از گذشت دو سال بيمورد است موارد ادعاي خواهان در بندهاي 3و4و8 دادخواست برخلاف قراردادي است كه بين طرفين منعقد شده و حاكميت عرف در زماني است كه قرارداد وجود نداشته باشد ساختمان هنگام تحويل متراژ و با توجه بصورتجلسه تلويحا" به تائيد خواهان رسيده است و اعتراض به متراژ ساختمان ومطالبه اضافه دريافتي بند9دادخواست بميورد است و ضمن مطالب ديگري در خاتمه درخواست رد دعوي را داشته است در جلسه 9/5/1365 دادگاه خواهان درخواست جلب نظر كارشناس را داشته است و دادگاه نيز پس از استماع توضيحات طرفين موضوع را به كارشناس ارجاع وبا صدور قرار وانتخاب كارنشاس واستعفاي كارشناس منتخبه وانتخاب كارشناس ديگر بنام آقاي ج و اينكه نامبرده اشعار داشته درپرونده تامين ديل اظهار نظر نمودهاست و قبول استعفاي كارشناس منتخبه و انتخاب كارشناس ديگر بنام آقاي (ج ) و اينكه نامبرده اشعارداشته در پروند تامين دليل اظهارنظر نموده است و قبول استعفاي وي و انتخاب آقاي (د) بسمت كارشناس ونتيجتا" اجراي قرار كارشناسي و وصول نظريه نامبرده  و وصول اعتراض نسبت به نظريه نامبرده و اخذ توضيحاتي از كارشناس نسبت به نظريه اعلامي دادگاه ضمن اعلام ختم دادسي بدين مضمون اظهارنظر نموده است (درخصوص دادخواست آقاي (الف ) بطرفيت آقاي ب بخواسته مطالبه 2488 ...  ريال ضرر و زيان خسارت ناشي از تعهد اولا" در مورد غبن فاحش چون از طرف خواهان هيچگونه دليلي تقديم نشده وعلاوتا" در مهلت مقرر قانوني اقدام نشده لذا دعوي مذكور قابل پذيرش نمي باشد ثانيا" در مورد خسارت ناشي از عدم انجام تعهد و تحويل بموقع و نقائص موجود در ساختمان تحويلي از توجه باظهار نظر كارشناس منتخبه وساير محتويات پروند دعوي مطروحه تا حدود چهارصد هزار ريال قابل پذيرش بوه وخوانده محكوم بپرداخت آن در حق ]خواهان [ است ونتيجتا" مابقي دعوي مطروحه قابل پذيرش نبوه مردود است. كه پس از ابالغ نظريه طرفين معترض بوده پرونده در اجراي ماده 14 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك ودو بديوانعالي كشور ارسال و باين شعبه ارجاع شده است. هيئت شعبه بتاريخ فوق تشكيل پس از بررسي اوراق پروند وقرائت گزارش تنظيمي مشاوره نموده چنين اظهار نظر منيمايند:
ب راستدلال ومباني نظريه دادگاه حقوقي يك سمنان اشكالي بنظر نمي رسد ضمن تائيد آن مقرر مي دارد پروند جهت صدور راي متقضي به دادگاه مذكور اعاده گردد.

مرجع :
كتاب قانون مدني در آراء ديوان عالي كشور- خيارات واحكام راجع به آن - به اهتمام يداله بازگير - انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379 - چاپ دريا