رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

.
تاريخ رسيدگي : 6/7/70
شماره دادنامه : 451/22
مرجع رسيدگي  : شعبه 22 ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پروند:
معترض عليه دادخواستي در تاريخ 21/4/68 مستندا" به فتوكپي اسناد رسمي شماره 149482-17/2/67و149681-17/2/67و24245و922981در تعهدنامه 17/2/67 واظهارنامه 207/6-12/3/68 ارسالي بخوانده به طرفيت معرتض بخواسته خلع يد از ششدانگ عهرصه واعيان قطعات اول و دوم مجزا شده از پلاك 192 فرعي واقع در شهر رودسر باملحقات عرفيه مقوم به مبلغ دو ميلوين و دويست هزار ريال وهمچنين پرداخت مبلغ  ... /240 ريال بابت اجرت المثل تا زمان صدور حكم و اجراي آن جمعا"  ... /244 ريال به دادگاه تسليم نموده واظهار داشته رقبات مزبورو همچنين حق الاشتراك واميتاز يكدستگاه كنتور برق خانگي را خوانده به وي فروخته و قرار بر اين بوده كه خوانده پس از دريافت تمام ثمن معامله بوسيله آخرين چك تحويلي به وي درتاريخ 25/12/67نسبت به تخليه و تحويل ملك مورد خريداري اقدام نمايد ولي با وجود اظهرانامه هماقدام بتعهد خود ننمودهو به قصداخاذي حق اينجانب را انكار مي كنداز اريخ مزبور بقرار ماهي شصت هزارريال احرت المثل در ذمه ا وست و گرچه با وجود اسناد رسمي و اسناد مالكيت نيازي بدليل ديگر نيست وموضوع خواسته مشخص است چنانچه دادگاه محترم ضروري بدانند جلب نظر كارشناس ومعاينه محل و ملاحظه سوابق ثبتي مورد درخواست است دادگاه با تعيين وقت بدعوي مزبور رسيدگي نموده خوانده طي لايحه وارده بشماره 1057-7/12/68 اعلام داشته خواهان كه مرا متهم به باج خواهي نمودهمستوجب عقاب الهي است اما راجع به ماهيت دعوي عرض مي شود چون فرزندم آقاي (م ) در جبهه جنگ مفقودشده لذا تعادل روحيم بهم خورده از قيمت ملك بي اطلاع بودم و سند را نخوانده المضاء كرده ام وخاهان بهاء مورد معامله رانداده و چك را تحويل نگرفته و دويست هزار تومان هم بحسابش واريز ومستردشده و در اين معامله مغبون شده ام طبق مسايل فقهي محق هستم واستدعاي بذل توجه مي نمايم لايحه ديگري هم از بانو فرخ بعنوان همسرخوانده و آقاي (ج ) بعنوان فرزند خانده بتاريخ 30/11/68 رسيده و اعلام داشته اند خوانده وضعيت رقبت باري دارد وحق فروش مايملك خانواده خود را نداشته است از خواهان لوايح ديگري هم رسيده ومفاددادخواست راتكرار كرده واعلام داشته جاي ديگر مستاجرم و تقاضاي رسيدگي در وقت نزديكتر مي نمايم دادگاه در پايان جلسه رسيدگي 2/12/68 قرار تحقيق ومعاينه محل وارجاع امر بكارشناس صادر نموده و كارشناس هم انتخاب كرده و در تاريخ 11/4/69 قرارمعاينه محل باحضورحاضرين (تهران خيابان دكتر شريعتي كوچه مهدي بازرگان ) اجرا شده بااجازه آقاي (ح ) فرزند خوانده محل بازديد گرديده و توضيحات نماينده ثبت بپرونده منعكس شده وكارشناس يك هفته مهلت خواسته نظريه خود را اعلام نمايد. اينجانب دريافت كرده ،ام يا خير واينجانب براي فسخ معامله بموجب چك 070403-24/2/68، 2ميليون ريال بحساب خواهان به وي مسترد داشته ام فتوكپي حواله مزبور پيوست است به ادعاي غبن اينجانب ميبايستي طبق مواد416و417 قانون مدني رسيدگي مي شددراين مورد رسيدگي نشده و رد دعوي خواهان ورد استدعاست لايحه مزبور معترض كه به شماره 1321/6-12/2/70 وارد و ثبت گرديده هنگام ط-رح پرونده قرائت خواهد شد.
هييت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز مشاوره نموده چنين نظر مي دهد:

بسمه تعالي
نظريه : اعتراضات معترض با توجه بمندرجات سند رسمي شماره 149682-17/2/67 علي الخصوص اسقاط كافه خيارات كه مشتمل بر خيار غبن و خيار ناشي از عدم تاديه ثمن ويا قسمتي از آن در موعدمقرر نيز مي باشد وارد وموثر نيست ونظريه صادره در مجمع خالي ازاشكال است فلذا تائيد مي شود.

مرجع :
كتاب قانون مدني در آراء ديوان عالي كشور- خيارات واحكام راجع به آن - به اهتمام يداله بازگير - انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379 - چاپ دريا