رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

.
تاريخ رسيدگي : 16/12/71
شماره دادنامه : 788/10
مرجع رسيدگي  : شعبه دهم ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پرونده :

آقاي (الف ،) در تاريخ 29/10/69 دادخواستي بطرفيت آقاي (ح ) به خواسته فسخ معامله بعلت غبن فاحش بمبلغ پنج ميليون ريال وخلع يد از خوانده از خانه موردمعامله مقم به چهار ميليون وهشتصد هزار ريال تقديم وتوضيح داده بموجب فتوكپي قولنامه (مورخ 18/9/68) پيوست دادخواست خانه ملكي خود را با خانه خوانده با برتري قيمت صدو نوزده هزار وپانصد تومان تعويض نموديم و پس از مراجعه به كارشناس مشخص شدخانه اينجانب نسبت بخانه خوانده ششصدونوزده هزار و پانصد تومان بيشتر ارزش دارد لذا غبن فاحش در معامله موجود است تقاضا دارم با ارجاع امر بكارشناس وارزيابي قيمت هر دوخانه بلحاظ غبن در معامله حكم بر فسخ معامله وخلع يد خوانده از خانه اينجانب صادر شود.خواهان بعدا" دادخواست خود را تنها بصدور حكم بر فسخ معامل محدود كرده است.
پرونده در دادگاه حقوقي يك نيشابور مطرح وخوانده ادعاي خواهان را تكذيب نموده است. دادگاه قرار ارجاع ارم بكارشناس صادر نمودهتا كارشناس ارزش هر دوملك را در تاريخ انجام معامله با در نظر گرفتن جميع جهات مشخص نمايد وپ س از وصول نظركارشناس متخب بالاخره دادگاه باجلب عقيده مشاور بصدور نظريه معترض عنه مبادرت و با عنايت بانيكه كارشناس طبق نظريه ثبت شده بشماره 1020-21/3/71 تفاوت قيمت دو خانه موردمعامله را يكصد وهفتاد هزار و دويست تومان معين كرده واعتراض بنظريه كارشناس بعمل نيامده واينكه مابه التفاوت قيمت تعيين شده توسط كارشناس با مابه التفاوت معينهوسيله طرفي بملغ پنجاه و يك هزار ودويست تومان مي باشد كه نسبت به مبلغ كل معامله يعني پانصد و يكهزار و نهصد تومانكسر قيمت فاحشي نمي باشد و خواهان دليل ديگري از جهت اثبات ادعاي خود اقامه ننموده دعواي مطروح را غير وارد تلقي و باسناد مادتين 417و457 قانون مدني به محكوميت به رد آن اظهارنظر كرد است بر اثر اعتراض آقاي (الف ) پرونده بديوانعالي كشور ارسال و رسيدگي باين شعبه ارجاع شده است. متن لايحه تقديمي معترض در هنگام مشاوره قرائت مي شود.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز واوراق پرونده و انجام مشاوره بشرح زير راي مي دهند.

بسمه تعالي
اعتراض موثر ومدللي از سوي معترض بعمل نيامده ونظريه معترض عنه با توجه باستدلال منعكس در آن واوراق ومحتويات پرونده و اقدامات انجام شده و نيز لزوم فوريت استفاده از خيارغبن صحيحا" صادر شده وتائيد مي شود. مقرر مي دارد پرونده جهت انشاء راي به دادگاه مربوطه اعاده شود.

مرجع :
كتاب قانون مدني در آراء ديوان عالي كشور- خيارات واحكام راجع به آن - به اهتمام يداله بازگير - انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379 - چاپ دريا