رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 28/11/70
شماره راي    : 939/21
مرجع رسيدگي  : شعبه 2ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پرونده :

در24/10/69 آقاي ...  وكيل دادگستري بوكالت ازآقاي (م )دادخواستي بخواسته فسخ معامله عادي مربوط به 14عدد ويسكوز ژاپني بعلت فساد مبيع و اعاده ثمن معامله بارزش 10882 ...  ريال بطرفيت آقاي (ح ) به دادگاه حقوقي يك تبريز داده و بمستند برگ وكالتنامه واستهشاديه محلي و اظهارنامه شماره 5238-12/10/69 و نامه شماره 9463-10/10/69 اداره استاندار و صورت وضعيت نخها ونوع تشخيص اداره مذكور و فتوكپي برگ باسكول وبارنامه جاده هاي داخلي هر دومربوط به چهارده عدل و بمورخه 20/5/69 و فتكپي دو فقره چك توضيح داده كه موكل چهارده عدل الياف ويسكوزژاپني بوزن 3314 كيلوگرم از خوانده خريداري نموده و وجه آنرا طي دوفقره چك بتاريخهاي 12/2/69و3/5/69 پرداخته است كه اجناس طي بارنامه شماره 828409 مورخ 20/5/69بشركت تافته هاي زنجان فروخته شده و بعلت فاسد و معيوب بودن بازپس فرستاده شده ، و نمونه جنس ارسالي براي آزمايش بموسسه استاندارو تحقيقات صنعتي ايران ارسال ، گرديده كه معيوب تشخيص گرديده است 
ومراتب بارها بطور شفاهي و حضوري بخوانده تذكرداده شده توجهي ننموده وتقاضاي رسيدگي و صدور حكم دارد و در لايحه اي مطالبي پيرامون دادخواست مرقوم داشته واضفاه كرده وزن الياف 3314 كيلو گرم بوده كه همان 14 عدل با باسكول وزن شده 3094 كيلوگرم بوده است و در واقع در فاصله زماني خريد وفرستادن جنس 216 كيلوگرم ازوزن آن كاسته شده است و اين كه وزن معين مرطوب بودن و نتيجتا"خرابي آن است خوانده در جلسه 31/2/70 در مقام دفاع اظهار داشته تعداد14 عدل الياف معامله را كه قبلا" وزن شده بود و وزن هركدام روي بسته مربوطه درج گرديده بود دقيقا" مطابق نمونه وي كه بخواهان ارائه شده بوده تحويل داده ام و تاخير چند ساعت بعلت عوامل ديگر بوده است و ربطي به وي نداشته است و بعلت وجوداعتماد بين متعاملين جنس قبلا" توزين شده بود ونمونه آن را نيز بروئت او رسانده بودم وكيل خواهان توضيح مي دهد كه الياف پس از معامله بتحويل موكل داده شده و در انبار او بوده و پس از 5/2 ماه كه وزن شده 216 كيلو كسر وزن داشته است و اين دليلي است بر مرطوب بودن آن كه در اثر ماندن خشك شده ومرطوب بودن آن نوعي عيب است واز مرغوبيت آن مي كاهد و در ضمن همان نمونه اي كه خوانده مدعي است كه مطابق آن جنس بموكل تحويل داده است براي آزمايش ارسال شده و معيوب و با كيفيت پائين از آب درآمده است.
دادگاه پس از استماع اظهارات گواهان و اظهار نظر مشاور نظر بر فسخ معامله و استرداد وجوه دريافتي داده اند باين نظر از طرف خوانده اعتراض شده كه مورد قبول واقع نگرديده وپرونده بديوانعالي كشور ارسال وباين شعبه ارجاع گرديدهاست.
لايحه اعتراض وكلاي خوانده در سه صفحه تنظيم و بشماره 713 در تاريخ 2/7/70 ثبت شده كه هنگام شور قرائت مي گردد.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس ازقرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز و اوراق پرونده و نظريه دادگاه و لايحه اعتراضيه مشاوره نموده اكثريت چنين راي مي دهند.

بسمه تعالي
اعتراض تجديدنظرخواه براي معترض عنه وارد است زيرا:
اولا" : بشرح مرقوم در دادخاست ومستندات آن و لايحه وكيل خواهان وارده بشماره 164 الياف مورد بحث در20/5/69 بشركت نبافته هاي زنجان تحويل و روز بعد لحاظ معيوب بودن مشترد گرديده و صورت جلسه 21/2/70 دادگاه دلالت دارد كه خواهان از آن مطلع شده است لكن فسخ معامله بطريق اظهارنامه 5238 در12/10/69 اعلام گرديده ولو آنكه نتيجه آزمايش در ديماه بوده خواهان ، از آن مطلع بوده و ادعاي او بانيكه همان موقع بخوانده اطلاع داده مورد تكذيب قرار گرفته و بموحب ماده 435 قانون مدني ضرورت داشت دادگاه دراين ماده رسيدگي و تحقيق مي نمود ثانيا" نمونه اي كه باداره استانداردبراي آزمايش ارسال شده راسا" از طرف خواهان بوده وايجاب مي كرددادگاه نمونه اي را كه مورد توافق طرفين و يا كارشناس منتخب از قسمتهاي مختلف كالا گرفته مي شد اخذ و بمورد آزمايش قرار مي داد عليهذانظر دادگاه دروضع موجودتاييدنمي گرددپرونده بدادگاه مربوطه اعاده شود

مرجع :
كتاب قانون مدني در آراء ديوان عالي كشور- خيارات واحكام راجع به آن - به اهتمام يداله بازگير - انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379 - چاپ دريا