رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

.
تاريخ رسيدگي : 10/12/71
شماره دادنامه : 762/10
مرجع رسيدگي : شعبه دهم ديوانعالي كشور

خلاصه جريان رسيدگي :

رسيدگي در تاريخ 17/11/70 بانو(ب ) دادخواستي عليه آقاي (ف ) بخواستهالزام به تنظيم سند رسمي سه دانگ مشاع از ششدانگ يك باب خانه پلاك 4272/8 واقع در بخش سه تبريز مقوم به مبلدغ دو ميليون و پانصد هزار ريال بدادگاه حقوقي يك تبريز تقديم نموده وباتسليم فتوكپي سند مالكيت پلاك مرقوم دادنامه شماره 164-25/3/64 شعبه چهارم دادگاه عمومي سابق تبريز وسند عادي مورخ 14/8/68 توضيح داده است : خوانده برابر راي ابراز شده ملزم بفروش سهم خود از خانه مذكور گرديده و مطابق قولنامه مورخ 14/8/68 حصه خود را باو فروخته مع الوصف تاكنون از تنظيم سند رسمي انتقال آن خودداري كرده است ، لذا تقاضاي رسيدگي و صدور حكم بالزام مشاراليه به تنظيم سند انتقال دارد. رسيدگي بدعوي مطروحه بشعبه پنجم دادگاه حقوقي يك تبريز ارجاع شده و مرجع مذكور با تعيين وقت از طرفين دعوي جهت رسيدگي دعوت بعمل آورده و وضعيت ثبتي ملك مذكور را از اداره ثبت اسناد واملاك تبريز استعلام كرده است. اداره كل ثبت منطقه 3آذربايجان شرقي در پاسخ باستعلام دادگاه اعلام داشته است كه ششدانگ پلاك 4272/8 واقع در بخش سه تبريز با مناصفه بنام آقاي (ف )و بانو(ب ) ثبت گرديده است سپس خواهان توضيحا" اضافه نمود است كه با انجام معامله ملك مذكور بمشارالهيا تحويل گرديده وحدودپانصد هزار تومان جهت تجديدبناي آن پرداخت كرده و حاضر است با تنظيم سند رسمي انتقال مبلغ پنجاه هزار تومان باقيمانده بهاي آن رابه خوانده پرداخت نمايد. خوانده متقابلا" بيان داشته كه گرچه با تنظيم قولنامه سهم خود را از ملك مذكور فروخته ، ليكن درمعامله مورد بحث مغبون گرديده لذا حاضر به تنظيم سند رسمي انتقال نيست و آماده ]است [ بيعانه پرداخت شدهاز جانب خواهان را علاوه معادل آن بمشاراليها پرداخت نمايد و با اعاده وضع بحال سابق مطابق حكم دادگاه تواما" نسبت بفروش آن اقدام نمايند. سرانجام دادگاه نظر آقاي مشارو كسب و بشرح زير مبادرت باعلام نظريه قضائي نموده است ( ...  با ملاحظه واحراز مالكيت خوانده در سه دانگ پلاك مرقوم موضوع استعلام آخرين وضعيت ثبتي  ...  واينكه ضرب الاجل استفاده از خيار شرط انصراف مقيده در قرارداد ولزوم پرداخت جزاي تخلف از شرط سپري شده واز ناحيه طرفين خاصه خوانده چنين درخواستي بعمل نيامده وتوجها" به تحويل مبيع و مضي مدت بالنسبه زيادي از زمان معامله كه ادعاي غبن مطروحه از ناحيه خوانده را با ملاحظه فوريت اعلام آ; بمحض اطلاع موضوع ماده 435 قانون مدني منتفي ودفاع مرقوم را توجها" به موقعيت طرح دعوي مسموع نمي نمايد لذا با حفظ مراتب واينكه اصالت مستند دعوي با لحاظ وقرار هر دو به صحت انتساب ان به طرفين  ...  خوانده بشرح مندرجات قولنامه مستند دعوي متعهد تنظيم سند انتقال رسمي گرديده لهذا ...  از نظردادگاه مورد مقتضاي صدور حكم به الزام به تنظيم سند انتقال رسمي سه دانگ از ششدانگ پلاك 4274/8 بخش سه بتريز بنام خواهان با حفظ شرايط مندرج در قولنامه اسنتادي با پرداخت و وصول الباقي ثمن معامله عليه خوانده مي باشد) نظريه مذكور در تاريخ 28/6/1371 بخوانده ابلاغ گرديده و با وصول دادخواست متضمن اعتراض نسبت بنظريه قضائي مزبور دادگاه پرونده را بديوانعالي كشور ارسال و رسيدگي نسبت بموضوع باين شعبه ارجاع گرديده است. دادخواست اعتراضيه خوانده بهنگام مشاوره قرائت خواهد شد هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد و با قرائت گزارش آقاي ...  عضو مميز و بررسي اوراق پرونده مشاوره نموده چنين راي مي دهد.

بسمه تعالي
اعتراض خوانده در قبال نظريه استنباطي دادگاه خارج ازمهلت پنج روزه مقرر درماده 14 قانون تشكيل دادگاههاي حقوقي يك و دو بعمل آ'ده وباين لحاظ طرح اعتراض مزبور در ديوانعالي كشور وجه قانوني ندارد وموردي براي اظهارنظر نسبت باعتراض خوانده باقي نيست پرونده جهت اشناء حكم مقتضي بشعبه پنجم دادگاه حقوقي يك تبريز اعاده مي شود.

مرجع :
كتاب قانون مدني در آراء ديوان عالي كشور- خيارات واحكام راجع به آن - به اهتمام يداله بازگير - انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379 - چاپ دريا