رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

.
تاريخ رسيدگي : 22/7/68
شماره دادنامه : 456/22
مرجع رسيدگي  : شعبه 22 ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پرونده :

در تاريخ 18/6/65 معترض عليه دادخواستي بطرفيت معترض بخواسته صدور حكم حكم فخس معامله يك باب مرغداري واسترداد بهاء خواسته بهاء خواسته و عنداالزوم جلب كارشناس به ارزش 225 ... 0ريال تسليم دادگاههاي حقوقي يك قم نموده و خلاصتا" توضيح داده باينكه خوانده يكباب مرغذاري واقع در روستاي خورآباد بمساحت 1500 متر و بمبلغ دويتس و بيست و پنجهزار تومان طبق بك برگ قرارداد عادي به وي فروخته كه با جلب نظر كارشناس محلي اولا" قيمت آن را بالغ بر 600/780 ريال وثالثا" بمساحت 700 متر تعيين واظهار نظرنموده فلذا جهت غبن فاحش فخس معامله را بوسيله اظهارنامه بوي اخطار نموده است. خواهشمند است با عنايت بماده 416و417 قانون مدني وعنداللزوم جلب نظر كارشناس مجدد بصدرو راي مقتضي مبني بر فسخ معامله و الزام خوانده بتاديه بهاء خواسته ضمن خسارات واردمبادرت فرمايند توضيحا"متذكر مي گردد باينكه وجه پرداخت شده بالغ بر دويست و بيست و پنجهزار تومان مي باشد شعبه اول باين دعوي رسيدگي نموده و در جلسه مورخه 18/8/65 خواهان بشرح دادخواست تقديم اظهاراتي نموده و سپس خوانده اظهار داشته باينكه من قولنامه را امضاء كرده ام و روي متراژ پايشان فروختم البته محل ديواركشي نشده بود بايشان نشان دادم قبول كرد وخريده اند محلي كه به ايشان نشان دادم حدودا" همان مقدار است زيرا بنده هم خريده ام نمي دانم البته پنجاه هزار تومان پول نقد داده است ويك اتومبيل جيپ شماره  ... 0 بمبلغ 60 هزار تمان مبلغ صد هزار تومان چك داده اند كه اصل چكها بلحاظ عدم موجودي حاضر است اگر غبن باشد و معامله فسخ گردد ماشين و چكها را بايشان مسترد مي دارم و وجه را مي پردازم سپس خواهان اظهار داشته باينكه اظهارات خوانده را تصديق مي نمايد بكارشناس ارجاع شود حقيقت امر روشن مي گردد.00 خوانده نيز مجددا" اظهار داشته به اينكه نظريه كارشناس را قبول دارد و دادگاهاقدام لازم معمول فرمايند.00 دادگاه قرار جلب نظر كارشناس را صادر نموده كه كار شناس از محل بازديد و معانيه و آنرا با قولنامه تنظيمي پيوست پرونده تطبيق و متراژ مبيع و ارزش آنرا بهنگام وقوع عقد مشخص و عين نمايد كارشناسي انجام شده و كارشناس اظهار نظر نموده كه زمين مزبور بسماحت 950 مترمربع وارزش آن بمبلغ 175 ... 0ريال مي باشد و سرانجام در جلسه مورخه 3/5/66 مشاور دادگاه به استدلال اينكه بنظريه موجود در پرونده و صورتجلسه 18/8/65 و تاريخ وقوع بيع و اظهارنامه پيوست واظهارنظر كارشناس و عدم وصول ايراد و اعتراض مورد موجهي از ناحيه خوانده دعوي مطروحه را محمول ومقرون برصحت تشخيص مستندا" بمواد416و417 قانون مدني بفسخ بيع واسترداد ثمن در حق خواهان اظهارنر مي نمايد خوانده در مهلت قانوني نسبت به نظريه مزبور اعتراض بعمل آورده وعمده ايراد وي آنستكه از طرف وي اشكالي در كار نيست كه مرغداري پس بدهد فقط بايد مرغداري را سالم با خسارات چند ساله بدهد. پس از وصول پروند بديوانعالي كشور وارجاع آن باين شعبه اينك هيئت شعبه در تاريخ فوق تشكيل است و پس از بررسي محتويات پرونده ومشاوره بشرح زير نظر مي دهد
نظريه : با توجه بخواسته خواهان و شرح دادخواست واينكه طبق قولنامه استنادي متراژ زمين بطور منجز تعيين نشده بود و بفرض معين ومعلوم بودنان خيار تبعض صفقه مصداق پيدا كرده ايراد و اعتراض موثري از ناحيه خوانده بر نظريه مرقوم بعمل نيامده است فلذا نريه مزبور نتيجتا" تائيد مي شود.

مرجع :
كتاب قانون مدني در آراء ديوان عالي كشور- خيارات واحكام راجع به آن - به اهتمام يداله بازگير - انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379 - چاپ دريا