رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 15/8/69
شماره دادنامه : 598/22
مرجع رسيدگي  : شعبه 22 ديوانعالي شكور

خلاصه جريان پرونده :

آقاي وكيل معترض دادخواستي در تاريخ 20/12/66 بطرفيت معترض عليه بخواسته صدور حكم مبني بر الزام خوانده به حضوردردفترخانه وتنظيم سندرسمي انتقال پلاك 591/84 (يكباب خانه مسكوني ) باپرداخت مبلغ هفده ميليون ريال بابت ثمن آن (مقوم به 17ميليون ريال ) و خسارات قانوني بدادگاه تسليم نموده و اعلام كرده خوانده درتاريخ 6/2/64 يكاب خانه مزبور را بشرح سند مالكيت و مبايعه نامه عادي تقديمي را از پدر وبرادر موكل اينجانب كه با مبايعه نامه عادي از آقاي (ب ) خريداري كرده بودند خريداري نموده و با پرداخت مبلغ  ... /700/15ريال از ثمن معامله كه كلا"227 ... 0 تومان بوده خانه مذكور را تصرف مي نمايد ولي از آنجائي كه پس از اخذ پايان كار توسط مالك اوليه خوانده فعلي حاضر به تنظيم سند رسمي انتقال نمي گردد خريداران اولهي يعني پدر و برادر موكليه (بدليل آماده نبوده مجوز خريدمسكن ) ملك فوق را بنام موكله خانم (ع ) سند رسمي تنظيم مي نمايند لذا از آنجائي كه خوانده با توجه به مبايعه نامه حاضر ملك فوق را خريده و در تصرف خود دارد باتقديم اين دادخواست ضمن اعلام تنفيذ معاله پدر وبرادر موكله خود يعني (غ ) و(الف ) طي مبايته نامه 6/2/64 به خانم (ف ) (خوانده اصلي ) تقاضاي رسيدگي و صدور حكم بر الزام خواندهبه تنظيم سند انتقال رسمي پلاك فوق با پرداخت بملغ مزبور الباقي ثمن و خسارات قانوني دارم دادگاه با تعيين وقت بدعوي مطورحه رسديگي نمودهو در جلسه مورخه 19/9/67 (خوانده حاضر نبوده ) وكيل خواهان و همچنين پدر خواهان بنام (غ ) در جلسه حاضر شده و نامبرده  مفاد دادخواست را تائيدكرده وكيل خواهان طي توضيحاتي تقاضاي صدور حكم نموده و دادگاه براي ملاحظه اصول قولنامه  ها جلسه ديگري تعيين نموده پرونده حاكي است آقاي (ض ) وكيل خواهان فتوكپي شش برگ مدارك پدر وبرادر موكله خود دال بر خريد اولهي مورد دعوي از مالك اصلي يعني (ب ) كه عبارتست ازفتوكپي ظهر و همچنين روزي جواز ساختمان و قراردادنامبردگان يا شركت ايران فولاكو جهت احداث سقف مورد دعوي وخريدلوازم شوفاژوتاسيسات (حس اعلام وكيل نامبرده  ) به پيوست لاحيه كه بشماره  2353-2/12/67 وارد و ثبت گرديده تقديم داشته و در جلسه مقرر هم وكيل خواهان توضيحاتي مبني بر خريد ششدانگ ملك نيمه ساز از (ب ) خريده و بشرح مندرجات دادخواست مي باشد تقاضاي رسيدگي كرده پدر ومادرخواهان نيز بدادگاه معرفي شده و دادگاه بشرح صورتجلسه مورخه 3/13/57 قرار معاينه محل و تحقيقات از خوانده و متصرف فعلي صادر نموده كه با انجام آن معلوم نمايد كه ملك در تصرف خوانده و شوهرش است يا نه وسئزالاتي از خوانده تحت 4 فراز بعمل آيداجراي قرارمعاينه محل در تاريخ 28/3/69 بعمل آمده و آقاي (ن ) بعنوان شوهر خوانده توضيحاتي راجع به وضعيت ملكي رقبه مورد دعوي داده و علاوه كرده اين منزل اكنون در يدوي (نادري ) و عيالش (ف ) مي باشد دادگاه با استماع توضيحات وي و ويكل خواهان و استعلام از ثبت قلهك در مورد آخرين وضعي ثبتي پلاك 591/84 مورددعوي و وصول پاسخ كه بشماره 1065-6/6/68 وارد و ثبت شده حاكي است آخرين خريدار ملك مزبور خانم (ع ) است سپس چون خوانده اعلام نموده حسب دادنامه شماره 1367 دار تاريخ 21/7/65 از شعبه 101 دادگاه مدني خاص تهران به وقفيت دو دانگ ملك مزبور صادر شده دادگاه رونوشت حكم و جريان دعوي را از دادگاه موصوف استعلام كرده پس از وصول پاسخ وادامه رسيدگي و كسب نظر آقاي شماور حاكي از رد دعوي خواهان مالا" دادگاه طبق نظريه مورخه 29/3/69 بخلاصه چنين نظر داده : در خصوص دعوي خانم (ع ) با وكالت آقاض ) بطرفيت خانم (ف ) مبني بر الزام خوانده بحضور در دفترخانه وتنظيم سند رسمي انتقال و خريد پلاك 84/591  واقع درقاسم آباد بخش 11 ثبت تهران با پرداخت باقيمانده ثمن هفده ميليون ريال با توجه به مجموع اوراق پروند و در نظر گرفتن مداقعات بانوي خوانده بشرح مدافعات پيوست نظر به اينكه ازسوي وكيل خواهان دليلي بر وجود رابطه حقوقي (انعقاد بيع بين فروشندگان قولنامه عادي مورخ 6/2/64و مالك اصلي پلاك مورد دعوي آقاي (ب ) ارائه واقامه نشده و همچنين نظريه اينكه وكيل خواهان بر اثبات ادعاي اقامه معامله فميابين مالك اصلي ( ... ) و آقايان (غ ) و(الف ) فروشندگان قولنامه مدركيه اقامه ننموده بنابراين وجود رابطه حقوقي بين پدرو برادر بانوي خواهان و خوانده دعوي قبل از تاريخ 6/2/64محرز نبوده تا آقايان (الف ) و(غ ) به استناد رباطه حقوقي بامالك اصلي بتوانند نسبت بهتنظيم قولنامه مدركيه (6/2/64) قيام و اقدام نمايند و بديهي است تنفيذ بعدي بانوي خواهان كه در واقع بحسب مندرجات سند رسمي مالكيت در تاريخ 9/8/65 پلاك مورد دعوي در مالكيت وي استقرار يافته تاثير در روابط قبل از مشارالهيا نخواهد داشت مضافا" اينكه اولا" شرايط نوشته مدركيه مورخه 6/2/64 بين تنظيم كنندگان آن تحقق نيافته ثانيا" ملك مورددعوي درتاريخ موخر از طرف مالك اصلي به بانوي خواهان منتقل گرديده است ثالثا" بموجب مندرجات دادنامه شماره 21/7/65 صادره از شعبه 101محاكم مدني خاص تهران كه با استناد بدادنامه سابق الصدور شماره 1072-5/7/61 دو دانگ از ششدانگ كل پلاك مورد دعوي وقف اعلام گرديده بنابراين شراي طواركان قولنامه مورخ 66/3/64 متزلزل و غيرقابل اجراءبوده با وصف مراتب مذكور دعوي خواهان به كيفيت مطروحه قابليت استماع نداشت و نظر ببطلان آن صادر و اعلام مي گردد. پس از ابلاغ نظريه مزبور دادگاه و اعتراض وكيل خواهان بنظريه موصوف پرونده بديوان عالي كشور واصل و بشعبه 22 ارجاع شده خلاصه اعتراضات وكيل خواهان تكار رموضوع خريداري مبيع مزبور بوسيله (غ ) و(الف ) از مالك قبلي وانتقال مبيع در تاريخ 6/2/64 به خوانده وتصرف خوانده در مبيع بوده و عدم دسترسي به مبايعه نامه عادي فيمابين (م ) و(الف )با(ب ) خدشه به مبايعه نامه وارد نمي كند چه ماكل ملك در حال حاضر خانم (ع ) است و به (ب ) وكيل معترض درادامه شرح اعتراضيه خوداعلام كرده دادنامه 1367 مورخ 21/7/65 متجاوز از15 ماه بعد از وقوع بيع صادر و الزاما" نمي تواند در ا; موثر باشد و درپايان تقاضاي نقض نظريه دادگاه را نموده 0
هيئت شعبه در تاريخ  باال تشكيل است پس از قرائت گزارش عضو مميز وبررسي اوراق پرونده مشاوره نموده چنين نظر مي دهند:

بسمه تعالي
نظريه : از ناحيه معترض اعتنرا ضموجهي بعمل نيامده و علاوه بر استدلل دادگاه در زميه بطلان دعوي خواهان اساسا" چون دربيعنامه مورخه 6/2/64 مستند خواهان قيد گرديه ( ...  چنانچه هر يك ازطرفين حاضر به انجام معامله نگرديدند متعهد گرديدند مبلغ 5 ...  ...  (مبلغ پنج ميليون ريا بديگري پرداخت و معامله فسخ گردد) عليهذا درخواست الزام خوانده به تنظيم سند رسمي انتقال بيمورد مي باشد عليهذا چون بر نظريه معرتض عنها نتيجتا" ايرد و اشكالي محلوظ نيست تائيد مي گردد.

مرجع :
كتاب قانون مدني در آراء ديوان عالي كشور- خيارات واحكام راجع به آن - به اهتمام يداله بازگير - انتشارات فردوسي - چاپ اول 1379 - چاپ دريا