رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

.
شماره دادنامه : 134-9/4/71
تاريخ رسيدگي : 12/5/70
مرجع رسيدگي  : شعبه پنجم دادگاه حقوقي يك شيراز

گردشكار: خواهان به استناد مدارك پيوست پرونده دادخواستي به خواسته فوق تقديم كه به اين شعبه ارجاع و پس از انجام تشريفات قانوني و تعيين وقت رسيدگي و ابلاغ آن سرانجام به تاريخ فوق در وقت مقرر دادگاه به تصدي امضاء كنده زير با حضور آقاي مشاور دادگاه و وكيل خواهانها و وكيل خوانده رديف يك و درغياب نمايندگان ساير خواندگان تشكيل پس از استماع اظهارات نامبردگان و كسب نظر مشاور دادگاه پس از بررسي محتويات پرونده ختم رسيدگي اعلام و مبادرت به صدرو نظريه به رد دعوي مطروحه مي نمايد. پس از ابلاغ نظريه دادگاه به طرفين دعوي ووصول اعتراض از ناحيه وكيل خواهانها و دستور ارسال پرونده به ديوان عالي كشور و اعاده آن در تاريخ 9/4/71 و تائيدنظريه دادگاه اينك پرونده مورد ملاحظه قرار گرفت و بشرح زير انشاء راي مي شود.

راي دادگاه
در خصوص دعوي آقاي (ج ) وكيل خواهانها به طرفيت سازمان بهداشت و بهزيستي استان فارسي و حزب جمهوري اسلامي شيراز و بهداري پاسداران به خواسته خلع يد وتايده خسارات و اجرت المثل پلاكهاي 7162و9/7162/7162 مقوم به مبلغ سه ميليون ريال دادگاه باتوجه به نامه هاي شماره 68951-20/11/61 منتسب به خواهانها عنوان اداره كل امور اقتصادي و دارائي شيراز كه بعضي بامضاء مرحوم (م )مورث خواهانها مبني بر اينكه پلاكهاي 7162و9/7162و2/2و716 را در قبال يك شاخه نبات به اداره كل بهداشت ودرمان سابق كه به سازمان منطقه بهداشت و درمان استان فارس تغيير نام يافته است صلح مي نمايد و ايراد آقاي وكيل خواهانها كه در سال 58 به موجب نوشته اي كه به امضاي آقاي امام جمعه وقت شيراز و آقاي (ط)مسئول حزب جمهوري اسلامي وقت شيرازي به عنوان امانت در اختيار آن حزب را گرفته است وارد نيس زيرا تاريخ صلح 20/11/61 و موخر بر تاريخ آن نوشته كه به ادعاي آقاي وكيل خواهانها سال 58 است مي باشد و آنهم با عباراتي كه ناظر به زمان تنظيم صلحنامه و آينده مي نمايد لذا دعوي مطروحه از طرف آقاي وكيل خواهانها وارد نيست به استناد مواد752و754 قانون مدني حكم به رد آن صادر مي شود.

راي شعبه ديوانعالي كشور در تجديدنظرخواهي ارزي فوق الذكر:
شماره راي   : 111/21
تاريخ رسيدگي : 28/2/72
مرجع رسيدگي : شعبه 21 ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 31/3/1366 بانوان (الف ) و(ب ) با وكالت آقاي (ج ) دادخواستي به خواسته خلع يد تاديه خسارات و اجرت المثل مقوم به مبلغ سه ميليون ريال به طرفيت حزب جمهوري اسلامي شيراز وسازمان بهداري استان فارس و بهدراي سپاه پاسداران تقديم دادگاههاي حقوقي يك شيراز نموده مدعي شده مرحوم (م ) مورث موكلين بر طبق قرارداد عقد امانت مورخ 17/2/58 طبقه فوقاني از ساختمان پلاكهاي 7162-9/162و7112 را بدون رضايت موكلين به تصرف حزب جمهوري اسلامي شيراز داده و حزب هم بدون رضايت موكلين باقيمانده ساختمان را باستثناء زيرزمين كه در اختيار موكلين قرار داد بلا مجوز متصرف و قسمت اعظم آن رااز خردادماه سال 1362 در اختيار خواندگان رديف 2و3 قرار داده است از تاريخ فوت (م ) موكلين كرارا" رفع يد املك را خواسته اند ليكن خواندگان وقعي ننهاده اند لذا از دادگاه رسيدگي و صدور حكم را نسبت به خواسته هاي زير تقاضا دارد: 1- الزام خواندگان به رفع تصرف 2- محكوميت خواندگان به پرداخت اجرت المثل از مردادماه 1362 تا تاريخ صدور حكم با ارجاع پرونده به شعبه پنجم به اعتبار لاحيت دادگاه مدني خاص قرار عدم صلاحيت صادر گرديده تا پس از تعيين تكليف آن نسبت به اصل موضوع دادگاه نسبت به خلع يد و اجرت المثل مورد مطالبه اقدام نمايد كه با اعتراض خواهانها پرونده به ديوانعالي كشور ارسال گرديده و شعبه 21 ديوان عالي كشور طي راي شماره 569/21-11/7/68 قرار عدم صلاحيت را تائيد نكرده شعبه پنجم دادگاه با اين استدلال كه رسيدگي به اصل آثار حقوقي صلحنامه در واقع همان طبيعت عقد وقف است اظهارنظر به صلاحيت دادگاه مدني خاص شيراز نموده كه مورد اعتراض خواهانها قرار گرفته و شعبه 21 ديوانعالي كشور طي راي شماره  402و401/21- 15/5/69 با اين استدلال كه تغيير وتاويل مفاد نوشته اشعاري به وقف خلاف منطوق نوشته است ودادگاه بايستي نسبت به خواسته راسا" رسيدگي نمايد قرار صادره را نقض وپرونده را جهت رسديگي ماهوي به دادگاه صادر كننده قرار اعاده داده است شرح كامل قضيه در آراء صادره از اين شعبه منعكس است سرانجام مبادرت به اظهارنظر بر رد دعوي مي نمايد در اين اظهارنظر كه تاريخ آن 28/5/70 است دادگاه متذكر گرديده با توجه به نامه هاي منتسب به خواهانها وءمورث مبني بر اينكه پلاكهاي مذكور در قبال يك شاخه نبات به اداره كل بهداشت ودرمان صلح گرديده و رد ايراد آقاي وكيل خواهانها دعوي مردود است و پرونده امر جهت رسيدگي به ديوان عالي كشور ارسال گرديده شعبه 21 ديوان عالي كشور طي راي شماره 90/21-26/2/71 نظريه استنباطي دادگاه را تائيد و پرونده را اعاده داده و دادگاه مرجع رسيدگي به موجب راي تجديدنظر خواسته و به استناد مواد752و754 قانون مدني حكم بر رد دعوي خواهان صادر نموده بانوان (الف ) و(ب ) با وكالت آقاي (ج )دادخواست تجديدنظرخواهي به دادگاه صادركننده حكم تسليم نموده اند كه پس از اقدام به تبادل لوايح و اعلام نظر دادگاه مبني بر بقاء بر استدلال منعكس در راي پرونده جهت رسيدگي به ديوان عالي كشور ايفاد گرديده و به اين شعبه ارجاع شده است دادخواست واعتراضيه تجديدنظرخواهان و پاسخ وكيل تجديدنظرخوانده به هنگام شورقرائت خواهد شد.
بسمه تعالي
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضومميز و اوراق پرونده و لوايح طرفين ودادنامه هاي شماره 134/71 تجديدنظرخواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهد:
ايرادات و اعتراضات وكيل تجديدنظرخواهان عمدتا" در ماهيت دعوي و خدشه نسبت به استنباط قضائي دادگاه است لذا دادنامه تجديدنظرخواسته با توجه به مستندات و مباني مذكوردر آن وعدم ايراد و اعتراض موثري از ناحيه وكيل تجديدنظرخواهان وعدم اشكالي از لحاظ رعايت اصول ومقررات دادرسي ابرام مي گردد.

مرجع :
كتاب صلح و اجاره و احكام راجع به آنها ، تاليف يداله بازگير
چاپ اول ، سال 1379 ، چاپ گيتي ، انتشارات فردوسي