رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 29/7/71
شماره دادنامه : 443/21
مرجع رسيدگي  : شعبه 21 ديوانعالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
در تاريخ 26/3/63 بانو(ج ) دادخواستي به طرفيت آقاي (الف ) به خواسته مطالبه شش دانگ يك باب خانه واقع در جنب منزل آقاي (ب ) به انضمام اثاث البيت طبق امريه دادسراي بندرعباس تقديم دادگاه صلح مستقل بندرعباس نموده توضيح داده است خوانده كه قبلا" همسر قانوني اينجانبه بوده و طبق قوانين شرع مقدس در پرداخت كسره و نفقه و اثاثيه حسب دستور مقام دادسراي بندرعباس به انضمام 6 دانگ يكبابخانه به موجب سند دعاوي مورخ 8/12/60 كه معاون دادسراي بندرعباس ذيل نامه خوانده متذكر گرديده كه بلاعذرتحويل نمايند خوانده از تحويل خودداري مي نمايد و حاضر به پرداخت نفقه زمان عده و 6دانگ خانه و اثاث البيت نمي باشد دادگاه وقت رسيدگي براي روز13/5/63 صادر كرده و طرفين را به دادرسي دعوت كرده است خوانده طي لايحه تقديمي براي اولين دادرسي كه تاريخ آن 6/4/63 مي باشد و ثبت دفتر دادگاه نشده است در مقام دفاع اشعار داشت با (ج )دو سال قبل از او طلاق گرفته و شكايتهاي متعدد عليه او طرح كرده است در سال 1359 به اتهام رابطه نامشروع و اعمال منافي عفت تحت تعقيب كيفري قرار گرفت او را طلاق دادم درتاريخ 4/9/1361 در همان محضر طلاق يك مغازه و زمين پشت آن را كه مال خودم بوده محض رضاي خدا به ايشان بخشيدم استدعاي بررسي پرونده دادسراي انقلاب و پرونده كلاسه 61/6-6 مدني خاص بندرعباس را دارم اين زن با داشتن 7 فرزند مرتكب چنين اعمالي شده است فرزندان را نزد خودم نگهداري مي كنم اين زن 15ماه در زندان بسر برده آيا چيزي از قبيل وسائل منزل و زندگي و خانه به ايشان تعلق مي گيرد يانه ؟ خواهان در جلسه تا دادرسي اظهار داشته خوانده مدعي است مغازه و زمين پشت آن را به من واگذار كرده همه اهالي مي دانند كه زمين ارث پدرم بوده 0)  در زماني كه با هم زندگي مي كرديم چهاردستگاه ساختمان (حياط) با همكاري يكديگر ساختيم كه دو دستگاه خانه كنار منزل آقاي (ب ) را خوانده به من داد كه سند آن پيوست مي باشد كه دو باب مغازه بود كه يكي از آنها را من ساختم و ديگري را او ساخته و هيچيك را به من نداده است حتي وسائل داخل منزل را با خودش برده حالا تقاضاي احقاق حق دارم دادگاه ملاحظه دادنامه را ضروري تشخيص داده فتوكپي سند طلاق به شماره 1178-4/9/61 سردفتر43طلاق به دادگاه تسليم گرديده - در تاريخ 23/9/64 شعبه دوم محاكم عمومي حقوقي بندرعباس به خواهان اخطاررفع نقص نموده تا دعوي را تقويم و منجز اعلام دارد از جهت تقويم دعوي رفع نقص شده و معادل سه ميليون ريال ارزش خواسته تشخيص گرديده متعاقبا" پرونده درشعبه دوم دادگاه حقوقي يك بندرعباس در جريان رسيدگي بوده و آقاي مشاور معتقد به رفع نقص از پرونده نبوده است دادگاه قراراستماع گواهي گواهان را صادر كرده متعاقبا" و قبل از اجراي قرار در تاريخ 23/1/63 دادگاه حقوقي 1 بندرعباس نظر به فعاليت مجدددادگاه حقوقي 2 مستقل حاجي آباد صادر كرده در تاريخ 19/5/67 خواهان در جلسه دادرسي دادگاه اخير اظهار داشته است تقاضاي صدور حكم مبني بر تحويل دو باب منزل طبق قرارداد صلح نامه مورخ 2/4/56 عليه خوانده دارم كه الان در اختيار خود خوانده است مدتها در تصرف و اختيار خود من بود موقعي كه مرا به زندان بردند خانه مرا صاحب شدند دادگاه اخذ توضيح از خواهان را در مورد بطلان نامه مورخ 4/9/61 مضبوط در پرونده ومشخص كردن خواسته خود ضروري تشخيص داده است و با تعيين وقت احتياطي خواهان را جهت اداي توضيح ظرف 5روز پس از گذشت اخطاريه به دادگاه دعوت كرده در تاريخ 2/7/67 خواهان در دادگاه حاضر شده و در مورد بطلان نامه مورخ 4/9/61 قرار شد آنچه قباله نامه نامه نزدخانم (ج ) است از آقاي (الف ) م باشد از اين تاريخ از درجه اعتبار ساقط است اثر انگشت خانم (ج ) ضمنا" در اين تاريخ بانو(ح ) در دفتر طلاق سيرجان طي شماره 1178-4/9/61 طلاق داده شده است ) اظهار داشته قباله زمين كه (الف ) از(د) خريده و قباله زمين كه از شخصي به نام آقاي (ز) خريداري نموده بود كه در محضر تحويل خود آقاي (الف ) دادام اين نامه ارتباطي به خواسته من ندارد ادعاي من نسبت به دو باب خانه مسكوني است جنب منزل آقاي (ب ) و خانم (ه) و خانم (و) كه با دستخط محضردار آقاي (ح ) نوشته شده است در تاريخ 26/8/67 دادرس دادگاه حقوقي 2 مستقل حاجي آباد به اعتبار اينكه در پرونده كيفري 67/270 از نامبرده شكايت كيفري نمودهاست و مردود است قرارعدم صلاحيت صادر كرده است و پرونده را به دادگاه بندرعباس ارسال داشته دادگاه حقوقي 2 بندرعباس در تاريخ 11/6/68 به اعتبار اينكه خواهان در تاريخ 14/10/64 خواسته را به مبلغ سه ميليون ريال تقديم نموده است قرار عدم صلاحيت صادر كرده و پرونده را به دادگاه حاجي آباد در مورد اتهام رشوه به كارمندان اداري دادگاه ازجانب بنو(ج ) از موارد رد دادرس نيست پرونده را با صدور قرار عدم صلاحيت به دادگاه حقوقي 2 مستقل حاجي آباد ارسال داشته و پس از تحقق اختلاف پرونده به ديوان عالي كشور ارسال گرديده و شعبه 21 ديوان عالي كشور طي راي شماره 1359/21-3/12/68 نتيجتا" صلاحيت دادگاه حقوقي يك بندرعباس را تاييد و پرونده را اعاده داده است شعبه دوم دادگاه حقوقي يك بندرعباس از اعاده پرونده اخذ توضيح از آقاي (ت ) امضاء كننده سند عادي مورخ 4/9/61 را كه در تاريخ تنظيم اين سند حضور داشته ا ست ضروري تشخيص داده مقرر داشته است طرفين وشاهد مذكور به دادگاه دعوت شوند در تاريخ 26/8/69 (ت ) فرزند.00 شغل راننده در دادگاه حاضر شده واظهار داشته است من وانت داشتم وكار مي كردم شوهر ايشان آقاي (الف ) ماشين مرا دربست اجاره كرد و به اتفاق همسرش (همين خانم ) سوار شدند و جهت طلاق به سيرجان رفتيم و من شاهد طلاق شدم آقاي (الف ) در آن جلسه گفت هر چه مدارك نزد خانم (ج ) دارم از حالا باطل است دوتا قباله دست خانم (ج ) بود كه در محضر به او دادبعد صحبت جهيزيه شد وقرار شد كه خانه اي دركنار خانه آقاي (ب ) بوده جهيزيه بهخان (ج ) برگردد بعد كه رفتيم حاجي آباد اين خانم را بردممنزل كه قباله خانه و جهيزيه و چرخ خياطي را برگرداند به اين خانم يكروز كه گذشت خانم گفت قباله خانه را پس نداد و جهيزيه را هم نداد. اين قباله در دست آقاي (الف ) بود نه در دست خانم (ج ) در اين مورد چيزي ننوشته اند والان آقاي (الف ) را فروخته است پس از تحقيق از گواه خواهان اظهار داشتهكه خوانده آن قباله را به او نداده است و خواستهاو خلع يد از 6 دانگ يك باب خانه كه در وسط آن تيغه كشيده شده مي باشد خواهان د رجلهس دادرسي مورخ 5/10/69 در مقام احصاء اقلام جهيزيه كه مورد مطالبه اش مي باشد اظهار داشته درتكه فرش يخچال دو سرويس ملامين - تخت بزرگ - گاز- تلويزيون شاوب لورنس موردمطالبه من است كه قميت آنها حدود يصكد هزارتومان است و چون اين اموال موجود نيست قيمت آن را مي خواهم نفقه ايام عده هم به قرار ماهي 2هزار تومان طلب دارم تقاضاي صدور حكم دارم دادگاه به لحاظ اينكه خوانده ادعاي مالكيت بر مورد دعوي نموده قرار معاينه و تحقيق محلي صادر كرده و اجراي آن را به آقاي دادرس دادگاه حاجي آباد (محل وقوع ملك ) نيابت قضائي داده است در تاريخ 15/7/70آقاي مدير دفتر دادگاه حقوقي 2مستقل حاجي آباد (محل وقوع ملك )نيابت قضائي داده است در تاريخ 15/7/70 مدير دفتر دادگاه حقوقي 2مستقل حاجي آباد قرار صادره را اجرا كرده است در جريان اجراي قرار خواهان حضور داشته و اظهار داشته است قطعه زمين فوق را مشتركا" با همسر سابقم آقاي (الف )ساختم و خودم وسط آن را تيغه كشديم و به دو منزل تقسيم كردم ومدتي هم اجاره داده بودم چون زنداني شدم و همسرم را طلاق دادم خانه را كه قرار بود به من بدهندنداد و آن منزل را فروخته است پرونده امر پس از انجام نيابت قضائي به دادگاه حقوقي يك بندرعباس اعاده گرديده و دادگاه مرجع رسيدگي اظهارنظر بر رد دعوي خوهان در مورد مطالبه 6 دانگ يكباب خانه به لحاظ بي اعتبار شدن صلحنامه مورخ 2/4/56 و امريه مورخ 8/12/60 حسب مندرجات نامه مورخ 4/9/61 كه اصالت آن مورد تائيد طرفين است نموده و در مورد اثاث البيت نظر داده است به اينكه خوانده اصالت تعهد نامه مورخ 4/9/61 را مورد تعرض قرار نداده و دليل بر انجام تعهدات كه بشرح تعهدنامه مذكور عبارتند از كليه لباسهاي پوشيدني با صندوق و قالي سهميه زمين فروخته شده سالهاي قبل وسفره نان اقامه ننموده لذا دعوي خواهان در اين قسمت واردتشخيص مي شود و نظر به محكوميت خوانده به پرداخت اثاث البيت مورد تعهد بشرح فوق الاشعار داده است.
نظريه استنباطي دادگاه مورد اعتراض طرفين در قسمتي كه به ضرر ايشان صادر گرديده قرار گرفته پرونده امر حسب دستور دادگاه به ديوانعالي كشور ايفاد گرديده و متعاقبا" به اين شعبه ارجاع شده است اعتراضات طرفين به هنگام شور قرائت خواهد شد.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز ونظريه دادگاه و لوايح اعتراضيه مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
راي
ايرادات واعتراضات طرفين نسبت به اظهارنظر مورخ 8/8/70 با توجه به مستندات ومباني مذكور درآن وارد و موثر تشخيص نمي گرددو از لحاظ رعايت اصول ومقررات دادرسي نيز اشكال موثري به نظر نمي رسد لذا اظهارنظر دادگاه تائيد و پرونده جهت انشاء حكم به دادگاه اعاده مي گردد.

مرجع :
كتاب صلح و اجاره و احكام راجع به آنها ، تاليف يداله بازگير
چاپ اول ، سال 1379 ، چاپ گيتي ، انتشارات فردوسي