رای وحدت رويه ديوان عالی كشور

تاريخ رسيدگي : 27/1/69
دادنامه      : 32/24
مرجع رسيدگي  : شعبه بيست و چهارم ديوان عالي كشور

خلاصه جريان پرونده :
آقاي (ف ) وكالتا" از طرف بانو(ع ) در تاريخ 11/8/64 دادخواستي به طرفيت آقايان (ص )و(م ) به خواسته مبلغ 240000 ريال تقديم دادگاه حقوقي شهرستان يزد نموده و توضيح مي دهد:  (به استناد فتوكپي سندمالكيت باغ شماره 41 فرعي در5005 اصلي واقع دراميرآباد بخش 8 يزد كه به موكله تعلق دارد خواندگان بدون مجوز قانوني و شرعي در غياب وي كه در شيراز زندگي مي كند آن را تصرف و حتي مدعي مالكيت آن شده و حاضر به خلع يد نمي باشند لذا تقاضاي رسيدگي و صدور راي به خلع يد غاصبانه زمين به انضمام خسارات وارده را دارد.) 
از طرف ديگر آقايان (م )و(ص ) در تاريخ 11/10/64 دادخواستي به طرفيت بانو(ع ) تحت عنوان تقابل در پرونده 422-64 و به خواسته ابطال به ثبت و سند پلاك 41 فرعي از ...  اصلي بخش 8 يزد مقوم به 240000 ريال تقديم دادگاه مذكور نموده و توضيح مي دهند كه به موجب قباله نامه 23395005 اينجانب (م ) مقدار900مترمربع زمين مفروز و معين واقع در اميرآباد بخش 8 يزد را از مرحوم (ت ) خريداري نموده به صورت باغ مشجر درآوردم و سپس طبق قباله مورخ 25 شعبان 1389 سه دانگ آن را به مرحوم (ص ) صلحا" واگذارومنتقل كردم در نتيجه ملك مورد بحث در تملك و تصرف اينجانبان قرار داشته و در حال حاضر قسمتي هم ساختمان منزل مسكوني مي باشد بانوي خوانده در سال 1357 بدون هيچگونه سابقه تصرف و بدون اطلاع ما به اداره ثبت اسناد مراجعه و با درخواست ثبت زمين مذكور را به شماره پلاك 41 فرعي از 5005 اصلي بخش 8 يزد به نام خود به ثبت رسانيده و سند مالكيت آن را دريافت داشته و ماكه بي سواد بوديم در جريان نبوديم و اطلاعي نداشتيم تا وكيل خواهان بانوي مذكور دادخواستي به خواسته خلع يد به طرفيت اينجانبان دارد لذاتقاضاي رسيدگي وابطال ثبت و سند پلاك ياد شده و قرار معاينه محل و تحقيقات محلي را داريم.)
آقاي (ف ) با تقديم وكالتنامه در جلسه مورخ 12/11/64 در دادگاه حاضر و خود را وكيل خواهان اصلي معرفي و اظهار مي دارد: (زمين مورد بحت متعلق به آقاي (ت ) بوده كه 6 دانگ آن را مرحوم (ت ) به (ح ) عمومي موكلين فروخته كه آنهم به موكل فروخته كه بعد از تفكيك اين دو قسمت در سهم موكله قرار گرفته ليكن به طوري كه ملاحظه مي فرمائيد خواندگان مدعي اين زمينها از (ت ) مي باشند براي روشن شدن مطلب استدعا دارم پرونده ثبتي مورد خواسته مطالبه شود تا حقايق روشن شود.)
دادگاه وضعيت ثبتي مورد بحث را از اداره ثبت اسناد مربوطه استعلام مي نمايد و پاسخ طي نامه وارده به شماره 14049-13/12/64 اعلام مي شود. وكيل خواهان در جلسه مورخ 27/3/65 اظهار مي دارد: (اينكه خواهانهاي تقابل مدعي شده اند كه سالهاست در آن خانه ساخته و درخت غرس كرده اند توجه دادگاه را تامين دليل پرونده كلاسه 635-64 دادگاه عمومي 2 جلب مي نمايم و اما مطالب ديگر كه حائز اهميت است سند عادي ابرازي خواهانهاي تقابل دلالت دارد كه سمت جنوب وغرب زمين مورد ادعايشان زمين اشتراكي همشيره (ت ) با(س ) مي باشد كه اينها مجاورتي با موكل ندارند.)
خواندگان در اين جلسه اظهار مي دارد:(حدود29 سال كه زمين مورد دعوي را ندارم (غ ) از(ت ) خريداري نموده كه در آن درخت و ساختمان شده است و از آن موقع تا كنون در تصرف اينجانبان مي باشد تقاضاي رسيدگي و صدور حكم و رد دعوي خواهان را داريم.
دادگاه جهت تطبيق سند مالكيت و سند عادي ارائه شده ازناحيه خواندگان با زمين متصرفي و ادعائي خواهان قرار ارجاع امر به كارشناسي صادر و اعلام مي دارد وكارشناس طي نامه وارده به شماره 13114-24/9/65 نظر خود را اعلام مي نمايد و در جلسه مورخ 28/5/66 حاضر و پس از توضيحات نماينده اداره ثبت اسناد در مورد پرونده ثبتي مربوطه ، در پاسخ دادگاه اظهار مي دارد (همانطور كه در گزارش به عرض رسيده محدوده زمين مورد اختلاف ما حدود مندرج در ميايعه نامه عادي كه به موجب آن (ت ) يك قطعه زمين به مساحت 900 مترمربع به آقاي (م )مصالحه نموده كه كاملا" مطابقت دارد در موقع تفكيك حدود پلاك 2 فرعي كه منطقه وسيعي بوده و به 104 قطعه تفكيك گرديده دقيقا" براي محدوده مورد اختلاف شماره يك فرعي 5005 منظور نموده وكل محدوده مورد اختلاف منطبق با حدود مدرج درسندمالكيت پلاك 41 فرعي 5005 نيز مي باشد و ضمنا" در گزارش تقديمي تاريخ تنظيم قباله عادي آقاي (م ) 1326 قيد گرديده كه با توجه به مبايعه نامه پيوست دادخواست سال 1366 صحيح است.)
دادگاه در اين جلسه با توجه به اعلام فوت احدازخواندگان (م ) قرار توقيف دادرسي صادر مي نمايد و در تاريخ 20/5/66 آقاي  ...  سابق و  ... دادخواستي به طرفيت بانو(ع ) و ورثه (م ) به استثناء خواهان تحت عنوان وارد ثالث تقديم دادگاه نموده و توضيح مي دهد نظر به اينكه طبق سند عادي مصالحه نامه مورخ 12/6/63 مرحوم (م ) تمامي سه دانگ مشاع از شش دانگ يك باب باغ و ساختمان واقع در اميرآباد بخش 8 يزد ابتياعي خود از(ت ) طبق سند عادي خردادماه 1336 را به اينجانبان بالمناصفه واگذار گردديه و مورد صلح را تحويل و به تصرف اينجانبان داده و متصرف هستيم ولي بانوي خوانده كه بشرح پرونده هاي 422-493-576/46 دعوي را به طرفيت (م ) و(ص ) طرح كرده در سال 1357 و با سوءاستفاده از اوضاع واحوال نابسامان ناشي از تحولات مملكت تمامي شش دانگ زمين ابتياعي مرحوم (م )از(ت ) كه سه دانگ آن را به اينجانبان صلح و واگذددار كرده در سال 1357 قسمت ساختمان قديمي و بقيه باغ مشجر بوده را به نام شش دانگ زمين درخواست ثبت كرده و اداره ثبت املاك نيز آن را به پلاك 41 فرعي 5005 مجزي شده از دو فرعي اصلي مرقوم به نام نامبرده به ثبت رسانه و در سن مالكيت صادر گرديده در صورتي كه تضاد مابين حدودات معين شده در استشهاديه محلي سال 1327 كه پلاك دو فرعي 500 به نام (ت ) درخواست ثبت شده با صورت مجلس تجديد حدود پلاك 41 فرعي 5005 خوانده و حذف جاده مالرد و غيره از جمله اهم دلائل بر نفي مالكيت خوانده نسبت به باغ و ساختمان ملكي وتصرفي اينجانبان و غيره مي باشد لذا به تقديم ابتدا درخواست در جهت ابطال ثبت و سند مالكيت پلاك 41 فرعي 5005 نام خوانده از دادگاه تقاضادارم.
آقاي (ف ) وكيل بانو(ع ) با تقديم لايحه مورخ 11/7/66وارث مرحوم (م ) را به دادگاه معرفي مي نمايد. وارد ثالث درجلسه مورخ 11/11/66 حاضر و اظهارمي دارد قطعه زميني را پدرم از آقاي (ت ) خريداري نموده است و در ا ين مدت نيز در تصرف دارم كه حدود نصف آن را پدرم به اينجانب داده و مقداري از آن را به پسرم سپرده ام كه صداقيه زنش شده است و بقيه نيز در سهميه ورثه ديگر قرار گرفته ليكن فعلا" در تصرف اينجانب است تقاضاي رسيدگي واتخاذ تصميم شايسته را دارم.) وكيل خواهان اظهار مي دارد: اظهارات خوانده بر خلاف تامين دليل در پرونده كلاسه 653/64 كه دلالت دارد در آن تاريخ شروع ساختمان نموده و خوانده حاضر اقرار و اعتراف دارد كه با سند عادي از آقاي (ت ) اين زمين را خريده است و حال آنكه پرونده ثبتي و همچنين اظهارنظر كارشناس دلالت دارد كه آقاي  ...  چنين زميني نداشته است ومتعلق به ديگري است كه موكل خريده و سند مالكيت هم دارد بنابراين در مورد پرونده كلاسه 422-64 كه اينجانب به تقديم دادخواست مبادرت نمودم با توجه به سند مالكيت تقاضاي صدور راي بر خلع يد پالك مورد دعوي را با خسارات دارم و اما در مورد دعوي وارد ثالث در مورد پرونده مذكور نيز بر همين منوال كه با سند عادي از(ت ) خريده اند دادخواست داده اند لذا ادعاي آنان با توجه به دلائل فوق ارزش قضائي ندارد.)
دادگاه پس از مطالبه وملاحظه سند عادي مورخ خرداد ماه 1336 واخذ توضيح از كارشناس در تاريخ 12/2/67 به اين شرح به صدور و راي مبادرت مي نمايد.)
(اولا" در مورد دادخواست بانو(ع ) با وكالت آقاي (ف ) به طرفيت خواندگان به خواسته خلع يد از پلاك 41 فرعي از5005 اصلي واقع در ايمرآباد بخش 8يزد با توجه به فتوكپي سند مالكيت و پاسخ اداره ثبت اسناد يزد و با عنايت به نظريه هاي كارشناس و توضيحات و مورخ 12/2/67 نامبرده بنا به مراتب دعوي خواهانها به نظردادگاه ثابت تشخيص و دادگاه حكم به خلع يد خواندگان از پلاك 41 فرعي از 5005 بخش 8 يزد صادر و اعلام مي دارد ثانيا" در خصوص دعوي تقابل (م ) و(ص ) واردين ثالث به طرفين بانوي اخيرالذكر و وراث مرحوم (م ) دائر به ابطال سند مالكيت پلاك مورد دعوي كه با توجه به سوابق ثبتي پلاك مزبور ونظركارشناس بقيه چون تاريخ انتقال رسمي باغ مذكور مقدم بر انتقال مبايعه نامه عادي مورخ خرداد1336است بنا به مراتب دعوي نامبردگان به نظر دادگاه غير ثابت تشخيص حكم به رد دعوي تقابل و واردين ثالث صادر و اعلام مي دارددادنامه در تاريخ 15/3/67 تجديدنظرخواهان ابلاغ  و نامبردگان در تاريخ 24/3/67 دادخواست تجديدنظرخواسته را مي نمايد پرونده پس ازانجام تبادل لوايح به ديوان عالي كشور ارسال و به اين شعبه ارجاع مي گردد. لوايح طرفين هنگام شور قرائت خواهد شد.
هيئت شعبه در تاريخ بالا تشكيل گرديد پس از قرائت گزارش آقاي  ...  عضو مميز و اوراق پرونده و لوايح طرفين و دادنامه تجديد نظر خواسته مشاوره نموده چنين راي مي دهند.
راي
با توجه به مستندات و مباني دادنامه تجديدنظرخواسته وعدم ايراد اعتراض موثري نسبت به آن وعدم اشكالي از لحاظ رعايت اصول و مقررات دادرسي دادنامه مذكور نتيجتا" ابرام مي گردد.

مرجع :
كتاب صلح و اجاره و احكام راجع به آنها ، تاليف يداله بازگير
چاپ اول ، سال 1379 ، چاپ گيتي ، انتشارات فردوسي